Σάββατο 30 Μαΐου 2020

018 B Cosmoidioglossia Ο γεωπολιτικός και κοινωνικό-οικονομικός φόβος των Η.Π.Α για την συνεχιζόμενη άνοδο της Κίνας.



09/30/14--08:51: 
Ο γεωπολιτικός και κοινωνικό-οικονομικός φόβος των Η.Π.Α για την συνεχιζόμενη άνοδο της Κίνας.
τὴν μὲν γὰρ ἀληθεστάτην πρόφασιν, ἀφανεστάτην δὲ λόγῳ, τοὺς Ἀθηναίους ἡγοῦμαι μεγάλους γιγνομένους καὶ φόβον παρέχοντας τοῖς Λακεδαιμονίοις ἀναγκάσαι ἐς τὸ πολεμεῖν· αἱ δ’ ἐς τὸ φανερὸν λεγόμεναι αἰτίαι αἵδ’ ἦσαν ἑκατέρων, ἀφ’ ὧν λύσαντες τὰς σπονδὰς ἐς τὸν πόλεμον κατέστησαν.
Θουκυδίδης
                                .~`~.
Ι

Ο φόβος που υπάρχει στις ΗΠΑ, αλλά όχι μόνο εδώ, στην Ευρώπη, και πολύ λιγότερο, θα έλεγα, στον παγκόσμιο Νότο αν και εκεί υπάρχουν άνθρωποι που ανησυχούν για την άνοδο της Κίνας -παρόλο που σε γενικές γραμμές την προσλαμβάνουν ως θετική εξέλιξη- και οι ανησυχίες αυτές είναι εν μέρει γεωπολιτικές και εν μέρει κοινωνικό-οικονομικές.
Οι γεωπολιτικοί φόβοι έχουν θεωρητικοποιηθεί από διάφορους πολιτικούς επιστήμονες, κυρίως θεωρητικούς των διεθνών σχέσεων -έχουμε κάποιους φίλους εδώ- με διάφορους τρόπους, και ανακεφαλαιώνονται στην ιδέα ότι προς το παρόν πρόκειται για οικονομική άνοδο, μια οικονομική άνοδος, μάλιστα, που έχει πολύ δρόμο μπροστά της ώστε να φτάσει τις ΗΠΑ, αλλά ωστόσο κάτι τέτοιο είναι αναπόφευκτο'και ότι σύντομα αυτή η οικονομική δύναμη της Κίνας θα μεταβληθεί σε στρατιωτική πρόκληση για τις ΗΠΑ.
Αυτός, λοιπόν, είναι ο κύριος γεωπολιτικός φόβος. 
Ωστόσο πρέπει να σημειώσω ότι αυτός ο φόβος δεν έχει να κάνει με την δεξιά ή την αριστερά επειδή ακόμα και οι συντηρητικοί διχάζονται πάνω σε αυτό το ζήτημα καθώς και πολλοί αριστεροί διανοούμενοι και Δημοκρατικοί είναι εξίσου διχασμένοι.
Ωστόσο υπάρχει αυτή η ιδέα ότι αργά ή γρήγορα θα υπάρξει μια στρατιωτική σύγκρουση και γι'αυτό οι ΗΠΑ θα έπρεπε να προετοιμαστούν, και κάτα κάποιο τρόπο, ότι η επίθεση στο Ιράκ δεν στόχευε τόσο πολύ στην δυτική Ασία αλλά με διάφορους τρόπους στόχευε, έμμεσα μέσα από μια ευρεία διαδικασία, μέσω διαδοχικών πολέμων στο Ιράκ, το Ιράν, την Συρία κ.ο.κ. στον έλεγχο των ενεργειακών πηγών έτσι ώστε οι ΗΠΑ να μπορέσουν να ελέγξουν εν τέλει την άνοδο της Κίνας.
Αυτό το σχέδιο δεν δούλεψε, ήδη από το πρώτο του βήμα οδηγήθηκε σε αποτυχία.
Και στην πραγματικότητα ένα από τα θέματα του βιβλίου [Adam Smith in Beijing: Lineages of the Twenty-First Century] είναι ότι η άνοδος της Κίνας βοηθήθηκε κατά κάποιο τρόπο από αυτήν την στρατηγική. 
Και ότι, επίσης, όποιο και να είναι το πολιτικό και στρατιωτικό αποτέλεσμα του 'πολέμου ενάντια στην τρομοκρατία'τοπικά ή περιφερειακά, ότι σε παγκόσμιο επίπεδο εν τέλει η Κίνα είναι ο πραγματικός νικητής του 'πολέμου ενάντια στην τρομοκρατία'πράγμα το οποίο δεν είναι καινοφανές μιας και οι ΗΠΑ υπήρξαν κάποτε οι πραγματικοί νικητές των δύο μεγάλων Ευρωπαϊκών Πολέμων κατά τον 20ο αιώνα αφήνοντας τους ανταγωνιστές τους στην Ευρώπη να αλληλοεξαντληθούν, τους χρηματοδότησαν μάλιστα για να το κάνουν, και την ίδια στιγμή οι ίδιοι ισχυροποιούνταν και εν τέλει παρενέβησαν την τελευταία στιγμή για να υπαγορεύσουν τους όρους της ειρήνης.
 Και αν θέλουμε να πάμε πίσω στην ιστορία, ίδια ήταν η διαδικασία της βρετανικής ανόδου που άφησε τους ηπειρωτικούς ανταγωνιστές της να αλληλοεξαντληθούν και παρενέβη την τελευταία στιγμή, για να υπογορεύσει τους όρους της ειρήνης, και μπορούμε να πάμε ακόμα παλαιότερα, αλλά δεν υπάρχει ανάγκη να συνεχίσουμε.
Αυτή είναι η ιστορία της διαδοχής παρηκμασμένων ηγεμονιών που εξαντλήθηκαν σε πολέμους και ως προς αυτήν μην ξεχνάτε ότι οι Βρετανοί δεν έχασαν ούτε έναν πόλεμο. 
Και ότι στην πραγματικότητα είχαν πολύ καλύτερες επιδόσεις στο να κερδίζουν πολέμους από τις ΗΠΑ. 
Αλλά αυτό δεν απέτρεψε την έκλειψη της Βρετανίας από την άνοδο των ΗΠΑ.
Έτσι, ένα μέρος του ζητήματος είναι πως ακριβώς η απόπειρα των ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν την στρατιωτική τους δύναμη για να σταματήσουν ή τελοσπάντων να καθυστερήσουν την συνεχιζόμενη άνοδο της Κίνας έχει φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Και αυτό δεν είναι το μόνο πράγμα που έχει φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα. 
Το άλλο που έχει συμβεί, και που αποτελεί την δεύτερη πηγή ανησυχίας σχετικά με την άνοδο της Κίνας είναι η περίφημη "συναίνεση της Ουάσιγκτον"... αν και πολλοί... ακόμα βλέπουν τον νεοφιλελευθερισμό ως νικηφόρο.
 Στην πραγματικότητα, ο νεοφιλελευθερισμός, από το 1996 ή το 1998... αρχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα, κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1990, πολύ σοβαρά προβλήματα, μάλιστα. 
Οι ΗΠΑ, όχι μόνον είχαν να αντιμετωπίσουν ένα τεράστιο χρέος αλλά συναντούσαν και ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες στον ανταγωνισμό των παγκόσμιων αγορών. 
Αυτά είναι τα προβλήματα από το τεράστιο και διαρκώς διογκούμενο έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο, καθώς και στο ακόμα μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα. 
Και φυσικά η άλλη πλευρά του νομίσματος είναι τα διογκούμενα εμπορικά πλεονάσματα όχι μόνον της Ιαπωνίαςαλλά και ιδιαίτερα της ίδιας της Κίνας.
Έτσι έχουμε την αμερικάνικη στρατιωτική μηχανή να συναντά για άλλη μια φορά τα όριά της, γιατί τα είχε ξαναδείξει και στο Βιετνάμ. 
Και την ίδια στιγμή που δείχνει για άλλη μια φορά τα όριά της στο Ιράκ, η οικονομική δύναμη συσσωρεύεται ολοένα και ταχύτερα στα χέρια της νοτιο-ανατολικής Ασίας. 
Και εδώ εντοπίζεται αυτός ο φόβος του κινέζικο 'αθέμιτου'ανταγωνισμού που η κεντρική του ιδέα έγκειται στην φτηνή κινέζικη εργασία μια εργασία που δεν μπορεί να οργανωθεί σε συνδικάτα κ.ο.κ. και ενός καταπιεστικού κράτους που χρησιμοποιεί αυτήν την φτηνή εργασία για να ανταγωνιστεί τους αμερικάνους, τους ευρωπαίους και τους υπολοίπους, ειδικότερα τις χώρες με μεσαίο εισόδημα. Ένας από τους σκοπούς αυτού του βιβλίου, τώρα, μεταξύ άλλων πολλών πραγμάτων είναι να καταδείξει τις πλάνες που υποκρύπτονται κάτω από αυτές τις δύο ανησυχίες.

                                 .~`~.

ΙΙ

Σε ό,τι αφορά στις γεωπολιτικές ανησυχίες εστιάζω σε δύο θεμελιώδη δεδομένα που οι θεωρίες που τροφοδοτούν αυτόν τον φόβο αγνοούν.
Το πρώτο βασικό δεδομένο είναι ότι η Ανατολική Ασία έχει μια πολύ βαθιά παράδοση ενός διακρατικού συστήματος πραγματικών εθνικών κρατών τα οποία υπήρξαν πολύ πριν να υπάρξει κάποιο έθνος-κράτος στην Ευρώπη. 
Και είναι μια βαθιά παράδοση διακρατικού συστήματος που στην πραγματικότητα μπορεί να αντιπαρατεθεί με με το ευρωπαϊκό, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά δυο χαρακτηριστικά. 
Το πρώτο, ότι το διακρατικό σύστημα της Ανατολικής Ασίας τελούσε συνήθως σε συνθήκες ειρήνης. Κυρίως, όχι συνέχεια, αλλά τον περισσότερο καιρό.
Έτσι, αν το ευρωπαϊκό σύστημα τελούσε εν ειρήνη, στο εσωτερικό του, σε αυτό που ο Καρλ Πολάνυι αποκάλεσε εκατοντάχρονη ειρήνη από το 1850 στο 1914 και υπήρξε γι'αυτόν ένα πρωτοφανές γεγονός στην ιστορία του ευρωπαϊκού πολιτισμού, διότι τον υπόλοιπο καιρό βρίσκονταν σχεδόν πάντα σε πόλεμο, πάντα... 
Σε αντίθεση με αυτό, το διακρατικό σύστημα της Ανατολικής Ασίας βρισκόταν πάντα σε ειρήνη, σχεδόν πάντα... 
Και εάν κάνουμε μια παραλλαγή της διάσημης έκφρασης του Πολάνυι, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για μια ειρήνη 500 ετών.
Αυτό είναι θεμελιώδες δεδομένο, ότι η Ανατολική Ασία έχει μια εντελώς διαφορετική ιστορία που θα έπρεπε να αποτελέσει εξίσου το θεμέλιο οποιασδήποτε θεωρίας θέλουμε να κατασκευάσουμε για το τι θα συμβεί σε 35 ή σε 50 χρόνια από σήμερα. 
Αντί για τον ευρωκεντρισμό.
Αλλά ένα ακόμα συμπέρασμα του βιβλίου είναι ότι ακόμα και το ευρωπαϊκό σύστημα εξελίσσεται'αυτό το ευρωπαϊκό σύστημα που χαρακτηρίζεται όχι μόνο από μια διαρκή επέκταση στον χώρο που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ίδια του την εξέλιξη εσωτερικά και οδήγησε με τον καιρό στην κατάκτηση ολόκληρου το κόσμου. 
Αλλά κι επίσης στην επέκταση του Κέντρου του. Μια συμπεριφορά που κατά κάποιον τρόπο βρέθηκε πιο κοντά στην Αν. Ασία απ ό,τι στο ίδιο του το παρελθόν. 
Και ότι κατά συνέπεια, αν θέλουμε να χτίσουμε αυτήν την θεωρία, πράγμα που βέβαια δεν κάνω σε αυτό το βιβλίο, εγώ παρέχω τα στοιχεία για να το κάνουν οι συνάδελφοι των διεθνών σχέσεων αν επιθυμούν.
Αυτή η θεωρία, λοιπόν, δεν θα πρέπει να βασίζεται στην ανάλυση επιλεκτικών στοιχείων της ιστορίας του δυτικού γεωπολιτικού συστήματος. 
Αλλά και πως το σύστημα της Αν. Ασίας συγκροτήθηκε, δηλαδή να εξετάσουν την διαφορετική γεωπολιτική ιστορία της Αν.Ασίας.
Αυτό που συμβαίνει, επομένως, σήμερα στην πραγματικότητα είναι ότι η Κίνα χρησιμοποιεί μια παλιά της τακτική ή στρατηγική, καλύτερα, τα τελευταία πέντε χρόνια που είναι η χρήση της οικονομικής δύναμης, αντί της στρατιωτικής ως πρωταρχική πηγή ισχύος για τον διακρατικό ανταγωνισμό. 
Η Κίνα κατάφερε να διατηρεί την πρωτοκαθεδρία του συστήματος της Αν. Ασίας, μέσω της οικονομικής και πολιτιστικής ισχύος.
Και έχασε αυτήν την πρωτοκαθεδρία, λόγω της στρατιωτικής υπεροχής της Δύσης η οποία επιβλήθηκε στην Κίνα και την οδήγησε στην καταστροφή για πάνω από 50 χρόνια.Και τώρα ανακάμπτει χρησιμοποιώντας ξανά την οικονομική ισχύ, την ισχύ της αγοράς ως το κύριο εργαλείο της. 
Κάτι τέτοιο λειτούργησε εξαιρετικά κατά το παρελθόν και πιστεύω ότι λειτουργεί εξ ίσου καλά και τώρα.
Στην πραγματικότητα, οι δύο στρατιωτικές υπερδυνάμεις του Ψυχρού Πολέμου, η μία απλώς κατέρρευσε, η Σοβιετική Ένωση κυρίως, αν και όχι αποκλειστικά, λόγω των οικονομικών της ορίων της αδυναμίας της δηλαδή να ανταγωνιστεί οικονομικά τις Ηνωμένες Πολιτείας και η έτερη στρατιωτική υπερδύναμη, οι Ηνωμένες Πολιτείες διάλεξαν το Ιράκ. 
Το Ιράκ από την σκοπιά της αντιπαράθεσης με τους Ταλιμπάν και την Αλ Κάιντα δεν ήταν το καλύτερο μέρος για να τους πολεμήσει κανείς. 
Αλλά δεν εξαπέλυσαν τον πόλεμο για να νικήσουν την Αλ Κάιντα ή τους Ταλιμπάν. 
Αλλά για να ξεπεράσουν το 'σύνδρομο του Βιετνάμ'δηλαδή το να αποδείξουν ότι μπορεί να νικήσουν έναν πόλεμο στον 'Παγκόσμιο Νότο'ότι μπορούν να επιβάλουν εκεί στρατιωτικά τα σχέδιά τους.
                                    ---------------------------------------------------------------
Οι αποτυχίες της εν λόγω απόβασης [στον Κόλπο των Χοίρων] αλλά και του πολέμου στο Βιετνάμ προσανατόλισαν τις ΗΠΑ σε τακτικές παρεμβάσεις, σε στρατηγικές πυρηνικής ανωτερότητας και σε τακτικές διπλωματικής περικύκλωσης περισσότερο παρά σε άμεσες και συμβατικές τακτικές. Καταβλήθηκε προσπάθεια να εξισορροπηθεί η σημειωθείσα αποτυχία κατά την επέμβαση στο Βιετνάμ, η οποία δημιούργησε μια ψυχολογία μεγάλης αβεβαιότητας και ανασφάλειας στην αμερικανική κοινή γνώμη έναντι των συμβατικών επεμβάσεων, μέσω της σύναψης διπλωματικών σχέσεων με την Κίνα και του προσεταιρισμού της Αιγύπτου, μιας σημαντικής περιφερειακής δύναμης της Μέσης Ανατολής - Ahmet Davutoğlu.
                                      ---------------------------------------------------------------
Εάν λοιπόν αυτός ήταν ο πραγματικός στόχος του νεοσυντηρητικού σχεδίου τότε το Ιράκ ήταν μια λογική επιλογή επειδή όπως είπε και ο Ράμσφελντ 'στο Αφγανιστάν δεν υπάρχουν στόχοι', Ενώ το Ιράκ προσφέρει πολλούς τέτοιους. 
Αυτό ήταν το περίφημο δόγμα Ράμσφελντ και ήταν πολύ λογικό από την σκοπιά της αποκατάστασης της στρατιωτικής ισχύος των ΗΠΑ στον 'Παγκόσμιο Νότο'. 
Επειδή στο Ιράκ υπήρχε ένας μισητός δικτάτορας, καμία παράδοση ανταρτοπολέμου επειδή ήταν βαθύτατα διαιρεμένο εθνοτικά, θρησκευτικά, ιδεολογικά κ.λ.π. 
Άρα, που θα ήταν καλύτερα για να επιβάλουν τα σχέδιά τους;
Το Αφγανιστάν είναι δυσκολότερο: 
Οι Βρετανοί απέτυχαν, οι Σοβιετικοί το ίδιο, άρα γιατί να κολλήσουν εκεί οι ΗΠΑ;
Πήγαν λοιπόν στο Ιράκ, γιατί εκεί μπορούσαν να επιδείξουν την ισχύ τους. Και στην καλύτερη περίπτωση απέδειξαν ότι δεν έχασαν στρατιωτικά, αλλά έχασαν πολιτικά υπό την έννοια ότι έμπλεξαν εκεί και θα παραμείνουν για πάρα πολλές δεκαετίες...και αυτό είναι το πραγματικό τους πρόβλημα. 
Το πρόβλημα ενός πολέμου που κοστίζει ολοένα και πιο πολύ οικονομικά και πολιτικά, όποιο κι αν είναι το στρατιωτικό του αποτέλεσμα, διότι αποτελεί το αποφασιστικό σφάλμα που θα κλιμακώσει την παρακμή της αμερικανικής ηγεμονίας.
Οι Κινέζοιαποδείχτηκαν εξαιρετικά επιδέξιοι απέναντι σε αυτήν την συγκυρία δεν τους αντιπαρατέθηκαν, υπήρξαν φιλικοί, μάλιστα τους χρηματοδότησαν κιόλας τροφοδοτώντας τις ΗΠΑ το σχοινί με το οποίο θα κρεμαστούν.
Αυτό συνέβη... 
Επομένως, το ζήτημα για τους κινέζους σήμερα είναι ότι δεν χρειάζεται να προκαλέσουν στρατιωτικά τις ΗΠΑ. 
Το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να ενισχύουν τους εαυτούς τους οικονομικά και μετά να χρησιμοποιήσουν αυτήν την ισχύ όπως έκαναν 100 χρόνια πριν την έλευση των Ευρωπαίων στην Αν. Ασία, να την χρησιμοποιήσουν ώστε να επεκτείνουν την επιρροή τους. 
Και αυτό ακριβώς είναι που κάνουν στην Αφρική, την Λατινική Αμερική, και αλλού. Αυτά σε ό,τι αφορά στην γεωπολιτική.

                                      .~`~.

ΙΙΙ

Ας δούμε τώρα τι συμβαίνει με τον κοινωνικό-οικονομικό φόβο.
Η μεγάλη παρανόηση έχει να κάνει με το ότι υποτίθεται πως οι Κινέζοι μπορούν να κατανικήσουν τον οικονομικό ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ εξαιτίας της φτηνής τους εργασίας. 
Αδιαμφισβήτητα η φτηνή εργασία είναι ένα ζήτημα... αλλά υπάρχει αρκετή φτηνή εργασία ανά τον πλανήτη και δεν ανταγωνίζεται τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για πολύ καιρό η φτηνή εργασία ήταν το μεγάλο πρόβλημα του Παγκόσμιου Νότου επειδή συνεπάγονταν μικρές αγορές και οι μικρές αγορές δημιουργούσαν αυτό που αποκαλούμε "παγκόσμια ισορροπία χάσματος της φτώχειας". 
Δεν είναι δηλαδή αυτό που δημιουργεί τον δυναμισμό της Κίνας. Η δύναμη της Κίνας δεν έγκειται στην φτηνή εργασία ως τέτοια, αλλά ότι στην πραγματικότητα η Κίνα διαθέτει δύο άλλες παραδόσεις που βρίσκονται στις ρίζες της ανταγωνιστικότητάς της στην παγκόσμια οικονομία. 
Η μια είναι η πρόσφατη παράδοση της επαναστατικής της εξέλιξης και η άλλη ήταν μια παράδοση που έρχεται από πολύ μακρύτερα και είναι εκείνη μιας μη καπιταλιστικής ανάπτυξης της οικονομίας της αγοράς που έρχεται από την ύστερη αυτοκρατορική Κίνα.
Η Κίνα υπήρξε η μεγαλύτερη αγορά του πλανήτη, ακόμα και μετά την 1η βιομηχανική επανάσταση μέχρι το 1820.Και με αποκορύφωμα τον 18ο αιώνα, αν και υπήρχε και πριν, αλλά ήταν τότε που αυτό το μοντέλο διακυβέρνησης τελειοποιήθηκε.
Η δυναστεία των Τσίνκ τον 18ο αιώνα έκανε δύο πράγματα. 
Το πρώτο, αντέστρεψαν την διαδικασία προλεταριοποίησης. 
Κάτι που οι ιστορικοί αντιπαραθέτουν με την Δύση όπου η δημιουργία προλεταριάτου επέτρεψε την καπιταλιστική ανάπτυξη. 
Αντίθετα, η δυναστεία των Τσίνγκ έκανε αναδιανομή της γης, για τους δικούς τους πολιτικούς λόγους, για να διατηρήσουν τον έλεγχο και να αποδυναμώσουν τις εισβολές από τον Βορρά και να υπονομεύσουν τους φυλάρχους των Χαν, προχώρησαν σε αναδιανομή της γης, σε αποστραγγίσεις και έστησαν ένα δίκτυο σιταποθηκών όπου μπορούσαν να παρέχουν τα απαραίτητα για την επιβίωση με χαμηλό κόστος.
Έτσι, είχαμε μια αρκετά ανεπτυγμένη οικονομία της αγοράς η οποία αν δεν ήταν εχθρική, σίγουρα δεν ήταν συμβατή με την καπιταλιστική ανάπτυξη δηλαδή την ανάπτυξη μιας τάξης καπιταλιστών που μπορούσε να υπαγορεύσει τους όρους της στην κυβέρνηση...
Αυτή ήταν μια παράδοση ενός τύπου 'συσσώρευσης δίχως αρπαγή'. 
Για να παραφράσω τον Χάρβεϋ που χρησιμοποιεί τον όρο 'συσσώρευση διά της αρπαγής'. 
Και αυτή η 'συσσώρευση δίχως αρπαγή'αποτέλεσε μια παράδοση που πήρε νέες μορφές με την σοσιαλιστική επανάσταση στην Κίνα. 
Και βέβαια, η επανάσταση στην Κίνα πήγε πολύ μακρύτερα απ'ό,τι είχε πάει η δυναστεία των Τσίνγκ. 
Προκάλεσε μια εντυπωσιακή άνοδο του μορφωτικού επιπέδου των αγροτών μια εξίσου εντυπωσιακή άνοδο του επιπέδου υγείας των αγροτών και γενικά δημιούργησε συνθήκες που έπαιξαν μετά καθοριστικό ρόλο στην μετέπειτα ανταγωνιστικότητα της κινέζικης οικονομίας στην παγκόσμια αγορά.
Έτσι, η κινέζικη οικονομία δεν είναι ανταγωνιστική εξαιτίας της φτηνής της εργασίας αλλά επειδή διαθέτει φτηνή εργασία που είναι ταυτόχρονα εξαιρετικά μορφωμένη και υγιήςσε αντίθεση με την φτηνή εργασία που υπάρχει αλλού που είναι χαμηλού μορφωτικού επιπέδου και με προβλήματα υγείας, και επιπλέον, εξίσου σημαντικό είναι ότι ότι όλη η διαδικασία των μεταρρυθμίσεων συνέχισε κατά κάποιο τρόπο την παράδοση της επανάστασης, κυρίως επειδή κατεύθυνε την φτηνή εργασία σε μια αποκεντρωμένη ανάπτυξη με επίκεντρο την ύπαιθρο η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της κινέζικης αγοράς.
Όταν οι καπιταλιστές ανακάλυψαν πως η Κίνα αναπτύσσεται ταχύτατα δίχως την βοήθειά τους πήδηξαν κι αυτοί στην βάρκα οι ξένοι καπιταλιστές δεν εκκίνησαν την ανάπτυξη στην Κίνα αλλά προσπάθησαν να την εκμεταλλευτούν εκ των υστέρων.
Με την βοήθεια της κινέζικης διασποράς αυτές οι αποκεντρωμένες μορφές ανάπτυξης δημιούργησαν έναν νέο τύπο επιχείρησης ο οποίος... είναι πολύ δύσκολος να κατηγοριοποιηθεί [όπως αντίστοιχα είναι δύσκολο να κατηγοριοποιηθεί το σύστημα keiretsu στην Ιαπωνία], αυτός ο τύπος της δημοτικής επιχείρησης που αποτελεί ένα μείγμα όλων των επιχειρηματικών μορφών, αλλά που δεν υπάρχουν δικαιώματα ιδιοκτησίας, επικρατεί απόλυτο χάος από αυτή τη σκοπιά, γεγονός που έχει να μας πει κάτι για το πόσο σημαντικά είναι τα δικαιώματα ιδιοκτησίας από την σκοπιά της ανάπτυξης'η ανάπτυξη, λοιπόν, αυτής της μορφής των επιχειρήσεων δημιούργησε τις προϋποθέσεις ώστε... ας το θέσω διαφορετικά, όχι μόνο δημιούργησε απεριόριστη προσφορά εργασίας από τις αγροτικές περιοχές αλλά και δημιούργησε τις προϋποθέσεις για μια αντίστοιχη άνθηση της μικρής επιχειρηματικότητας, ή κάθε μορφής επιχειρηματικότητας που απορρόφησε την πλεονάζουσα εργασία και την μετέβαλε σε επέκταση της εθνικής αγοράς.
Έτσι, το πιο συνηθισμένο πρόβλημα για τις φτωχότερες χώρες η φτηνή εργασία και οι μικρές τους αγορές δηλαδή, μετασχηματίστηκε από αυτόν τον συνδυασμό μη καπιταλιστικής μορφής ανάπτυξης της αγοράς, των επαναστατικών παραδόσεων, και των μεταρρυθμίσεων, δημιούργησαν αυτό το μείγμα όπου μια από τις πιο φτωχές χώρες του πλανήτη -μην κοιτάτε σε ποια θέση ήταν στις αρχές του 19ου αιώνα, αλλά σε εκείνην που βρίσκονταν το 1950-, όπου η Κίνα βρίσκονταν στις τελευταίες θέσεις από την σκοπιά του κατά κεφαλήν εισοδήματος. 
αυτήν την θέση, λοιπόν, εκτοξεύθηκε στο κέντρο της ανταγωνιστικότητας και ανάπτυξης για το οποίο συζητάει σήμερα όλος ο πλανήτης.
Τώρα τι σχέση έχουν όλα αυτά με το πρόβλημα των Αμερικάνων;

                                  .~`~.

ΙV

Το πρόβλημα των Αμερικάνων προκύπτει πολύ πιο πριν από την παγκόσμια ανάδυση της Κίνας. 
Η ανταγωνιστικότητα των ΗΠΑ είχε ήδη αμφισβητηθεί από τους Γερμανούς και τους Ιαπώνες προτού εμφανιστούν οι Κινέζοι, στην πραγματικότητα αυτοί εμφανίστηκαν ως αποτέλεσμα μιας μακρύτερης διαδικασίας που ξεκινάει με την ανάδυση της Ιαπωνίας.
Και αυτό συνέβη επειδή οι αμερικάνικες κάθετα οργανωμένες γραφειοκρατικά επιχειρήσεις τα πήγαιναν πολύ καλά όσο υπήρχαν λίγες σαν κι αυτές.
 Και εντοπίζονταν κυρίως στις ΗΠΑ, και πρώτιστα σε μονοπωλιακά ελεγχόμενους τομείς της οικονομίας.
Κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1950 και του 1960 υπήρχαν ίσως εκατοντάδες πολυεθνικές επιχειρήσεις. 
Από το '70 και το '80 και μετά αυξήθηκαν σε δεκάδες χιλιάδες. 
Και όταν άρχισαν αυτές να ανταγωνίζονται μεταξύ τους τα πλεονεκτήματα της κάθετης οργάνωσης μεταβλήθηκαν σε μειονεκτήματα κι έτσι έπρεπε να αναβιώσουν την μικρή και μεσαία επιχειρηματικότητα μέσω δικτύων υπεργολαβιών ως ένα μέσο για να ανταγωνίζονται μεταξύ τους.
                                     ---------------------------------------------------------------
Σε λίστα του Fortune Magazine με τις 500 κορυφαίες πολυεθνικές επιχειρήσεις αναφέρεται πως 133 έχουν ως έδρα τις Η.Π.Α (26%), 61 την Κίνα (16%) και 26 το Ηνωμένο Βασίλειο (το οποίο κάποτε ηταν πρωτοπόρο - με την παρακμή του Ηνωμένου Βασιλείου θα ασχοληθώ σε αποκλειστική ανάρτηση). 
Το 2005 η Κίνα είχε μόλις 16 και οι Η.Π.Α 176.
                                   ---------------------------------------------------------------
Και ως προς αυτήν την μορφή ανταγωνισμού υστερούσαν σε σχέση με περιοχές όπως η Ανατολική Ασία όπου υπάρχει αυτή η παράδοση της 'συσσώρευσης δίχως αρπαγή'και ύστερα υπήρξε αυτή η αλυσιδωτή διαδικασία που συνεπήρε στην ανάπτυξη αρχικά την Ιαπωνία κι ύστερα τις 'ασιατικές τίγρεις'κι ύστερα στην Νοτιοανατολική Ασία και εν τέλει στην Κίνα και το Βιετνάμ που βασίζεται πάνω στην κινητοποίηση της εργασίας και στους προαναφερόμενους πόρους που είναι πολύ πιο ανταγωνιστικοί επίσης γιατί, κι εδώ ας πάμε λίγο πίσω, δεν ισχυρίζομαι ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν πλεονεκτήματα, πάντα είχαν και θα έχουν.
Έχουν κατ αρχάς ένα εξαιρετικό πλεονέκτημα αλλά δεν φαίνεται ότι το γνωρίζουν
Και αυτό το εξαιρετικό πλεονέκτημα, δεν είναι ούτε στρατιωτικό, που κατά την άποψή μου σήμερα είναι δυσλειτουργικό δεδομένων των αποτελεσμάτων που έχει να κομίσει, ούτε το συγκεκριμένο οικονομικό μοντέλο, οι πολυεθνικές κ.ο.κ. που βρίσκονται σε βαθιά κρίση, και οι ίδιες αναγκάζονται να καταφύγουν στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ανατολικής Ασίας, προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικές. 
Και είναι κοινός τόπος μεταξύ των μεγαλοστελεχών των πολυεθνικών, που λένε... 'δείξε μου μια πολυεθνική που δεν πηγαίνει στην Κίνα, και θα αποδείξω ότι είναι μια ευάλωτη εταιρεία'. 
Δηλαδή πρέπει να πάνε στην Ασία και κατά κάποιο τρόπο να την μιμηθούν.
Λοιπόν, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα των ΗΠΑ είναι το σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσής τους. Δεν συγκρίνεται με κανένα άλλο στον κόσμο, των ευρωπαίων είναι αξιοθρήνητο. 
Οι Κινέζοι αρχίζουν να το αντιγράφουν αλλά έχουν πολύ δρόμο μπροστά τους. 
Το σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης των ΗΠΑ δεν έχει ισάξιο σε ολόκληρο τον πλανήτη.Και αυτό είναι το πραγματικό συγκριτικό πλεονέκτημα το οποίο οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν.
Αλλά δεν το έχουν λάβει υπόψη τους.
Και έτσι συχνά σπαταλούν τις δυνατότητές του για να το αξιοποιήσουν στρατιωτικά ή με άλλον τρόπο ενώ οι Κινέζοι για παράδειγμα δίνουν έμφαση σε αυτούς τους πόρους, τους εκπαιδευτικούς και αυτή είναι η δύναμή τους... 
Κι έτσι, αντί να κάνουν όλες αυτές τις παραχωρήσεις στο κεφάλαιο προσπαθώντας να αυξήσουν την κερδοφορία η οποία με τη σειρά της θα διοχετευθεί -ένας θεός ξέρει που... αφού ούτως ή άλλως αυτά θα χαθούν στην κερδοσκοπία... 
Αν όλα αυτά τα κέρδη διοχετεύονταν σε επενδύσεις στην υγεία, τα πανεπιστήμια, σ'όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. 
Οι ΗΠΑ δεν θα είχαν να φοβηθούν τίποτα...
Αυτό που θα συμβεί είναι ότι θα παίρνουν πολύ φτηνά βιομηχανικά προϊόντα από την Κίνα όπως αποσπούσαν φτηνές πρώτες ύλες από άλλου σε προηγούμενα στάδια της ανάπτυξής τους. θα πρέπει δηλαδή να αντιμετωπίσουν αυτήν την κατάσταση αντί να φοβούνται μια στρατιωτική πρόκληση που δεν υπάρχει λόγος να υπάρξει επειδή οι Κινέζοι είναι αρκετά έξυπνοι για να πέσουν σε αυτήν την παγίδα.
Όμως υπάρχει και κάτι άλλο που θα πρέπει να αναφέρω και είναι το κύριο συμπέρασμα του βιβλίου είναι το μεγάλο οικολογικό και περιβαλλοντικό πρόβλημα των καταναλωτικών προτύπων.
Ας κοιτάξουμε τον χάρτη, ας αναλογιστούμε τον πληθυσμό της Κίνας που είναι συγκεντρωμένος σε αυτόν τον χώρο'ας σκεφτούμε τον αντίστοιχο χώρο που καταλαμβάνει ένας αντίστοιχος πληθυσμιακός όγκος στην Δύση. 
Αν πάρουμε την Λατινική Αμερική, την Βόρεια Αμερική και την Δυτική Ευρώπη, πάλι δεν φτάνουμε στα δημογραφικά μεγέθη της Κίνας.
Αν ξανακοιτάξουμε τον χάρτη αμέσως αποκτούμε μιαν αντίληψη του πως διαμορφώθηκαν τα καταναλωτικά πρότυπα της Δύσης και ειδικότερα της Βορείου Αμερικής, μέσα σε συνθήκες όπου περίσσευε ο χώρος και υπήρχε άφθονη γη, καθώς και φυσικοί πόροι σε σχέση με τον πληθυσμό, ήταν δηλαδή ασύγκριτα περισσότερα από ό,τι διαθέτει οποιοσδήποτε άλλος.
Αυτά τα πρότυπα δεν μπορούν να εξαχθούν, ή δεν μπορούν να υιοθετηθούν σε μαζική κλίμακα σε τόπους τόσο μαζικά και πυκνά κατοικημένους όπως είναι η Κίνα ή η Ινδία.
Εδώ υπάρχει ένα πραγματικό πρόβλημα, ένα πρόβλημα διαπραγμάτευσης. Και όπως θα θυμάστε, όταν ο Τζώρτζ Μπους ο πρεσβύτερος πήγε στο Ρίο, δήλωσε πως ο αμερικάνικος τρόπος ζωής δεν είναι διαπραγματεύσιμος. Δηλαδή, εάν η ενεργειακή κατανάλωση, η κατανάλωση των πόρων του αμερικάνικου τρόπου ζωής δεν είναι διαπραγματεύσιμα τότε βρισκόμαστε μπροστά σε ένα πραγματικό πρόβλημα.
Και ας ελπίσουμε, ότι η κινέζικη και η ινδική ηγεσία θα αποδειχθεί πραγματικά έξυπνη να κατανοήσει όχι ότι υπάρχουν σημάδια για κάτι τέτοιο, δυστυχώς, μέχρι σήμερα.
 Όταν πηγαίνω στην Κίνα λέω κάτι συνέχεια εδώ και 10-15 χρόνια 'έχετε διαλέξει λάθος πρότυπο'. Θα έπρεπε να πάτε στο Άμστερνταμ αντί για το Λος Άντζελες. 
Το μοντέλο του Λος Άντζελες απειλεί να μας πνίξει όλους.
 Στο Άμστερνταμ πηγαίνουν στην δουλειά τους με ποδήλατο ένα από τα πλεονεκτήματα της κινέζικης εργατικής δύναμης ήταν ότι πήγαινε στη δουλειά με το ποδήλατο δίχως τόσα αυτοκίνητα, κι έτσι ήταν περισσότερο υγιή και πολύ πιο οικονομική από την άποψη του κόστους.
Εάν εισάγουμε το Λος Άντζελες στην Κίνα... τότε αυτό πιθανώς να υπονομεύσει το κινέζικο συγκριτικό πλεονέκτημα αν και όχι με τον πιο οικολογικά βιώσιμο τρόπο.

.                               ~`~.
V

...Για το εάν η Κίνα αποτελεί ένα είδος σοσιαλισμού της αγοράς ή ένα είδος μη καπιταλιστικής οικονομίας της αγοράς...
Κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1990 συμφωνώ, και άλλωστε το είπα και προηγουμένως η διαδικασία ξέφυγε από κάθε έλεγχο... διαφωνώ, βέβαια, με την θέση ότι ως καπιταλισμός, ο κινέζικος είναι τόσο βάρβαρος όσο παρουσιάζεται και όσο ισχυρίστηκαν ο Ντέιβηντ (Χάρβεϋ) ή ο Τζόελ (Αντρέας) και θα επιμείνω λίγο σ'αυτό: επί της ουσίας δεν γνωρίζουμε πως θα εξελιχθεί από εδώ και πέρα η κατάσταση για να θυμηθούμε την περίφημη φράση του Τσου εν Λάι για την γαλλική επανάσταση, όταν τον ρώτησαν για την ιστορική της σημασία, είπε 'είναι πολύ νωρίς για να ξέρουμε'.
Η θέση μου στο βιβλίο για την Κίνα είναι η ίδια, δηλαδή είναι πολύ νωρίς να ξέρουμε, και δεν θα μάθουμε για κάποιον καιρό ακόμα το εάν η Κίνα οδεύει δηλαδή προς έναν άγριο καπιταλισμό ή αν παραμένει σοσιαλιστική ή οτιδήποτε άλλο το οποίο μπορεί να μην είναι ούτε σοσιαλισμός, ούτε καπιταλισμός από την σκοπιά της αντίληψης που έχουμε σήμερα για τα δυο συστήματα.
Ο Αντρέ Γκούντερ Φρανκ είχε γράψει ένα βιβλίο στο τέλος της ζωής του υποστηρίζοντας ότι αυτοί οι όροι έχουν πάψει να μας βοηθούν στο να κατανοήσουμε το τι συμβαίνει σήμερα. 
Διαφώνησα μαζί του τότε, και ακόμα διαφωνώ αλλάη αλήθεια είναι πως έχει ένα δίκιο στο ότι ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε αυτούς τους όρους στη βάση του τι συνέβη στις αρχές του 20ου αιώναστην Σοβιετική Ένωση, ακόμα και στην Κίνα κατά την εποχή του Μάο δεν είναι χρήσιμος για να καταλάβουμε το τι αναδύεται σήμερα.
Παραμένω αγνωστικιστής στο ζήτημα του εάν αναδύεται μια νέα μορφή καπιταλισμού σήμερα'σε αυτό που είμαι σίγουρος, όμως, ότι θα πρόκειται για μια εντελώς διαφορετική μορφή καπιταλισμού από όσες έχουν προκύψει ιστορικά αυτό που βλέπουμε σήμερα, και που είναι ένα από τα βασικά ζητήματα που θέτει το βιβλίο και κάτι που φαίνεται να μην αντιλαμβάνονται ούτε ο Ντέιβηντ (Χάρβεϋ) ούτε ο Τζόελ (Αντρέας) είναι ότι ο καπιταλισμός με τον τρόπο που υπήρξε ιστορικά και όχι με τον τρόπο που τον θεωρητικοποίησε ο Μάρξ στον 1ο τόμο του 'Κεφαλαίου'στον οποίο δεν υπήρχαν ούτε κράτη, ούτε τίποτα και μόνο προς το τέλος του βιβλίου είπε 'συγνώμη, ξέχασα την πρωταρχική συσσώρευση'για να την εισάγει στο σχήμα του.
Στην πραγματικότητα όμως, αυτή η διαδικασία, πράγμα που λέει και ο Χάρβεϋ στο βιβλίο του για τον Ιμπεριαλισμό ακολουθώντας την Ρόζα Λούξεμπουργκ, την Χάννα Άρεντ και αρκετούς άλλους ακόμα ήταν κάτι που δεν συνέβη δια μιάς, στην αρχή, αλλά που παρέμενε, και επαναλαμβάνονταν διαρκώς. 
Και δεν είναι τυχαίο το ότι, πράγμα που αποτελεί κεντρική θέση του βιβλίου μου, ότι η μεγαλύτερη καπιταλιστική δύναμη που υπήρξε στην ιστορία, οι ΗΠΑ δηλαδή είναι επίσης και η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη που υπήρξε ποτέ στην ιστορία'δεν είναι διόλου τυχαίο! 
Η όλη διαδικασία της καπιταλιστικής ανάπτυξης στην Δύση έχει καθοριστεί, έχει βασιστεί πάνω σε μια συνέργεια μεταξύ μεταξύ στρατιωτικής, καπιταλιστικής και εδαφικής επέκτασης.
Από τις ιταλικές πόλεις-κράτη μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτός ήταν ο 'ιστορικός'καπιταλισμός και αντιπροσωπεύει μια τεράστια καταστροφή για τον υπόλοιπο κόσμο και δεν μπορείς να αναλύσεις την καπιταλιστική ανάπτυξη δίχως να αναλύεις αυτές τις καταστροφές που επέφερε και δεν μπορείς να αγνοείς αυτό το γεγονός και απλά να λες ότι ο κινέζικος καπιταλισμός είναι βάρβαρος διότι ποιά είναι η βάση της σύγκρισης;
Εγώ προσωπικά εφαρμόζω δύο κριτήρια... για μένα μέτρο της σύγκρισης, ήταν η Κίνα του 1970, όταν πήγα για πρώτη φορά, και μετά η Κίνα του 1990, η Κίνα του 1995, η Κίνα του 2000 και η Κίνα του 2003.
 Έτσι, όπως έγραψα σε έναν φίλο, το 1970 οι μάζες στην Κίνα είχαν μια ηρωϊκή διάσταση, όπως περιγράφει και ο Τζ. Αντρέας στο βιβλίο του για την πολιτιστική επανάσταση. 
Υπήρχε μια πραγματικά ριζοσπαστική κινητοποίηση, και μια ισότητα η οποία όπως είπα αποτέλεσε την βάση για την μετέπειτα οικονομική ανάπτυξη αλλά την ίδια στιγμή δεν υπήρχε ευημερία. 
Από το 1990 και μετά, οι μάζες έδειχναν πολύ λιγότερο ηρωϊκές η επιχειρηματικότητα αναπτύσσονταν κοκ, αλλά υπήρχε μεγαλύτερη ευημερία και υπάρχει πάντα και η σύγκριση, που έκανε και ο Χάρβεϋ με την Ινδία. 
Με τον άλλο περιφερειακό μη-δυτικό κόσμο, την Αφρική. 
Αυτά συνιστούν το μέτρο της σύγκρισης. 
Η Κίνα ξεκίνησε με το μισό κατα κεφαλήν εισόδημα της Ινδίας και με το 1/5 του μέσου κατακεφαλήν εισοδήματος της Αφρικής το 1949.
Οπότε θα πρέπει να λάβουμε δύο πράγματα υπόψη το ένα είναι το σημείο αφετηρίας της όλης διαδικασίας και το που βρίσκεται σήμερα παρ όλη την απάτη των στατιστικών με βάση την αγοραστική δύναμη που εισήγαγαν οι ΗΠΑ για να συμπεριλάβουν την Κίνα στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου όχι με τους όρους που θα έπρεπε να εισαχθεί μια χώρα με το δικό της πραγματικό μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα αλλά με εκείνους που δημιουργούσε η πλασματική εικόνα που έδιναν τα στατιστικά με βάση την αγοραστική δύναμη.
Έτσι, εκεί που θέλω να καταλήξω είναι ότι αν θέλουμε να κάνουμε συγκρίσεις θα είναι με την Ινδία ή την Αφρική. 
Και δεν υπάρχει καμία αμφιβολία παρ όλο το γεγονός ότι η Ινδία αποτελεί το μεγαλύτερο δημοκρατικό κράτος που υπήρξε ποτέέχει δίκιο αυτό που λέει ο Χάρβεϋ και το οποίο διαπίστωσα κι εγώ όταν πήγα στην Ινδία ότι δηλαδή χαρακτηρίζεται από μια εντελώς διαφορετική σχέση εξουσίας.
Και αυτό είναι κάτι στο οποίο και πάλι διαφοροποιείται η Κίνα ότι υπάρχει αυτή η κληρονομιά της επανάστασης δηλαδή αυτή η εικόνα της υπερεκμεταλλευτικής Κίνας ξεχνάει την άλλη πλευρά του νομίσματος που είναι ότι ο κινέζικος λαός κατά την ύστερη αυτοκρατορική περίοδο, κατά τις αρχές του 20ου αιώνα, κατά την επανάσταση και μετά από αυτήν ήταν και είναι από τους πιο στρατευμένους και πολιτικοποιημένους αγρότες και εργάτες στον κόσμο και επιδεικνύουν πολύ μεγαλύτερη μαχητικότητα απ'ό,τι οι ευρωπαίοι και οι αμερικάνοι εργάτες την τελευταία 20ετία παρ'όλα τα συνδικάτα, τις ελευθερίες και όλα τα άλλα προνόμια που έχουν οι τελευταίοι οι κινέζικες μάζες είναι πολύ πιο μαχητικές και αυτός είναι ο παράγοντας που σε τελευταία ανάλυση θα αποφασίσει ποιόν δρόμο θα πάρει η Κίνα τελικά.
Οπότε το καίριο ζήτημα είναι ότι εξαιτίας ενός συνδυασμού παραδόσεων που είναι εν μέρει παραδόσεις της αγοράς εν μέρει σοσιαλιστικές παραδόσεις κλπ δημιούργησαν ένα σύνολο περιστάσεων όπου για πρώτη φορά στην ιστορία των τελευταίων 200 χρόνων πέτυχαν να ανυψώσουν 1,3 δισεκατομμύρια ανθρώπους από συνθήκες ακραίας φτώχειας σ'ένα σημείο όπου εντέλει αμφισβητούν την παγκόσμια δυτική πρωτοκαθεδρία...
Άρα όταν κάνουμε συγκρίσεις θα πρέπει να είμαστε οξυδερκείς κι επίσης να βλέπουμε τους όρους με τους οποίους ξεκίνησε αυτή η διαδικασία και μετά να συμπεράνουμε το αν η Κίνα βρίσκεται σε καλύτερη θέση από την δημοκρατική Ινδία και την μάλλον χαοτική Αφρική σε σχέση με αυτό που ήταν 50 ή 25-30 χρόνια πριν.
Δεν είναι εύκολο πράγμα, αλλά από τη μια μεριά υπάρχουν όλες αυτές οι στατιστικές που διαμορφώνονται στην Δύση ή από την κινέζικη κυβέρνηση αλλά που σε αυτό το ζήτημα συμφωνούν ότι εάν έχει υπάρξει μια μείωση της ανισότητας σε παγκόσμιο επίπεδο αυτή οφείλεται αποκλειστικά στην οικονομική άνοδο της Κίνας, κατά τα τελευταία 20-25 χρόνια αποκλειστικά. 
Αν δεν υπήρχε αυτή η άνοδος θα είχαμε εκτόξευση της ανισότητας σε παγκόσμιο επίπεδοοπότε από την σκοπιά της ανισότητας σε παγκόσμιο επίπεδο είναι αρκετά δύσκολο να μην θεωρήσουμε αυτήν την εξέλιξη ως θετική εξέλιξη...
                                                         Giovanni Arrighi 2008

.~`~.
Αντί Επιλόγου
Δύο Ειδήσεις και δύο αποκρίσεις

Ι) Είδηση: China President Xi Jinping Faces Stark Choices Over Hong Kong Protests - Απόκριση: current leadership... is on the whole cautious and moderate needs foreign policy which is in China's interest and which is actually also good for the Western interests, on the other hand really if as some Westerners tried to have a color revolution in China the result will be disastrous not only for China but also for the west - Zhang Weiwei.
ΙΙ) Είδηση: China, Mexico to boost trade, economic ties - Απόκριση: Οι νησιωτικές μεγάλες δυνάμεις μπορούν να δεχτούν επίθεση μόνο μέσω των υδάτων... μπορούν όμως να δεχτούν επίθεση δια ξηράς από μια μεγάλη δύναμη αν ο εν λόγω αντίπαλος μπορεί να αναπτύξει στρατεύματα στο έδαφος μιας μικρής δύναμης στην πίσω αυλή του νησιωτικού κράτους [δεν χρειάζεται να «δεχτούν επίθεση», μπορει απλά σταδιακά η Σκωτία να περάσει στη σφαίρα επιρροής της Γερμανίας και το Μεξικό στη σφαίρα επιρροής της Κίνας]. Οι νησιωτικές δυνάμεις ανησυχούν γι'αυτή την πιθανότητα και προσπαθούν να διασφαλίσουν ότι ουδέποτε θα πραγματοποιηθεί - John Mearsheimer.


.~`~.
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική

- Πλανητικός μετασχηματισμός - Tο τέλος του μακρού 20ού αιώνα.
- Τελικά, οι Η.Π.Α βρίσκονται σε παρακμή ή μόλις τώρα αρχίζει η ακμή τους; - δυο προσεγγίσεις - Ο «αετός» σε κάθοδο ή μόλις τώρα εκκινεί η άνοδος του; - Μέρος πρώτο.
- The China Model: a Civilizational-State Perspective - Zhang Weiwei: The China Wave (video) - Westphalia with Chinese Characteristics - Clashes with Russia point to globalization’s end.
- Είπαν ή έγραψαν... Περί Soft power και Hard power των Η.Π.Α από τη πλευρά της Κίνας.
- When China Rules the World: the End of the Western World and the Birth of a New Global Order.
- Debate: Western liberal democracy would be wrong for China.
- The Left-Right Political Spectrum Is Bogus.
- Εισαγωγή στα -στοιχειώδη- περί της ευρασιατικής στρατηγικής της Γερμανίας και γιατί η σύγκλιση θρέφει την σύγκρουση. Η εξομοίωση θα απομακρύνει την Κίνα από τις Η.Π.Α.
- Ευρώπη, Ρωσία και Ουκρανία - α´ και Βορειοανατολική Ασία, Κίνα και Ιαπωνία - α´.
- Αμερικανοβυζαντινές υπερβάσεις και διδάγματα ή «πως το Βυζάντιο, και όχι η Ρώμη, μπορεί να συμβάλλει στη διατήρηση της Pax Americana».
- Εισαγωγή στην αμερικανική στρατηγική, την Ευρασία και τη συσχέτιση του ΟΑΣΕ με τα θεμελιώδη δικαιώματα και το πεδίο διαχωρισμού Βορρά-Νότου.
- Κίνα και δυτικο(ευρω)κεντρικός επαρχιωτισμός. Μια σύντομη αναφορά.
- Οι κλασικές γεωπολιτικές θεωρίες και οι παγκόσμιες στρατηγικές. Ratzel, Kjellén, Mackinder, Haushofer, Spykman, Mahan, de Seversky.
- Πόλεμος και -συστημική- αλλαγή στη διεθνή πολιτική. Αλλαγή στη διακυβέρνηση ενός διεθνούς συστήματος.
- Tρεις δυνητικές απειλές για την πρωτοκαθεδρία του κυρίαρχου.
- Άκουσε ο Κομφούκιος να λένε: Περί εθνικής ή διεθνούς προπαγάνδας - εθνικού συμφέροντος και οικουμενικού καλού - Και ο Κομφούκιος αποκρίθηκε...
- Και ο Κομφούκιος αποκρίθηκε...
- Η.Π.Α και Κίνα -μέρος πρώτο.
- Θα πραγματοποιηθεί η σπουδαιότερη γεωπολιτική εξέλιξη του 21ου αιώνα; Γιατί η 11η Σεπτεμβρίου 2014 μπορεί να αποδειχθεί η καθοριστικότερη στην ιστορία των Η.Π.Α - και πολύ σημαντικότερη από την 11η Σεπτεμβρίου 2001.
- Δύο θέσεις: I) Η επιστροφή τής γεωπολιτικής. Η εκδίκηση των ρεβιζιονιστικών δυνάμεων. II) Η ψευδαίσθηση της γεωπολιτικής. Η διαρκής δύναμη της φιλελεύθερης τάξης.
- Financial Times για το πώς χαράσσεται η νέα «παγκόσμια» τάξη και Le Monde Diplomatique για την επιστροφή στην πολιτική και το Front national.
- Το μέλλον της Ε.Ε, η Ανατολική Ευρώπη -η Ουκρανία- και τα Βαλκάνια, ο Huntington, ο Brzezinski και οι πλανητικές πολιτικές των Η.Π.Α. Τα «Ανθρώπινα δικαιώματα», η «σύγκρουση των πολιτισμών» και τα «Ευρασιατικά Βαλκάνια» ως βαλκανοποίηση της υφηλίου και καλλιέργεια της ελεγχόμενης αναρχίας.
- Ι) Beginning Of The End? ΙΙ) Indian Foreign Policy: The Cold War Lingers. ΙΙΙ) Modi’s BRICS moment. Ένα Ενδιαφέρον Σχόλιο ως γέφυρα - What Germany has and India lacks. ΙV) The Costs of American Interventionism. V) Barack Obama's Legacy Problem: A Nation in Retreat? Επιλογικές Αναφορές.
- Για την Ιαπωνία - μέρος α'.
- Η.Π.Α.
- Κίνα
- Ιαπωνία.
- Fernand Braudel
- Immanuel Wallerstein
- Karl Polanyi.
         
10/02/14--01:46: Ι) Το Χαλιφάτο ως πολιτικό αποτέλεσμα... ενενήντα χρόνια μετά την κατάργησή του (1924 – 2014) και ΙΙ) Ρωσία-Τουρκία: ευρασιατικός άξονας ή συνεργασία με ημερομηνία λήξης;
                                  ..~`~

Ι

Το Χαλιφάτο ως πολιτικό αποτέλεσμα... 

 90 χρόνια μετά την κατάργησή του (1924 – 2014)

Το 1925, ένα χρόνο μετά την κατάργηση του Χαλιφάτου στον απόηχο της κοσμικής κεμαλικής επανάστασης, ο Ουλεμάς του ισλαμικού πανεπιστημίου Άζχαρ, Αλή Άμπντ αρ – Ράζεκ, διατύπωσε στο περίφημο έργο του Το Ισλάμ και οι βάσεις της εξουσίας (al Islam wa Usul al Hokm) την τολμηρή για την εποχή της άποψη, ότι το Χαλιφάτο δεν χρειαζόταν να ανασυσταθεί, διότι δεν είχε καμία σχέση με την θρησκευτική αποστολή του Μωάμεθ και πως αποτελούσε καθαρά μία επινόηση των ανθρώπων που τον διαδέχτηκαν. 
Και πράγματι, ακόμη και αν το Κοράνιο κυκλοφόρησε ως ένα ενιαίο κείμενο περίπου 20 χρόνια μετά τον θάνατο του Μωάμεθ το 632 μ.Χ., γεγονός που θα επέτρεπε μείζονες ιδεολογικές παρεμβάσεις από την εξουσία της Μεδίνας στις αποκαλύψεις που έγιναν στον Άραβα Προφήτη, εντούτοις δεν προκύπτει πουθενά μέσα από τις κορανικές αναφορές ούτε η ανάγκη ύπαρξης ενός θεσμού αρμόδιου για όλα τα ζητήματα που αφορούσαν την «Κοινότητα των Πιστών», εφάμιλλου ενός κράτους, αλλά ούτε και ο τρόπος λειτουργίας, οργάνωσης και διαδοχής στην ηγεσία του.
Το σημερινό «Ισλαμικό Κράτος» αυτοανακηρύχθηκε «Χαλιφάτο» χωρίς την έγκριση κάποιου παναραβικού ή πανισλαμικού διεθνούς φορέα, όπως ο Αραβικός Σύνδεσμος ή ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνδιάσκεψης κι εν μέσω κατακεραύνωσης από το θεσμικό θεολογικό κατεστημένο σημαντικών μουσουλμανικών χωρών, όπως η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία. Όμως σε ποιόν ανήκε δικαιωματικά και ιστορικά το Χαλιφάτο ούτως ή άλλως;
Οι οπαδοί του τέταρτου Χαλίφη, Άλη μπν Άμπι Τάλεμπ (656 – 661 μ.Χ.), που θα χαρακτηρίζονταν αργότερα απ’ τους υπόλοιπους μουσουλμάνους ως σιίτες, θεωρούσαν, ότι το Χαλιφάτο αποτελούσε αντικείμενο σφετερισμού όσο παρέμενε στον οίκο των Ομαγιάδων. 
Η πολιτική αδυναμία οικειοποίησης του Χαλιφάτου τους οδήγησε να δημιουργήσουν ως αντίβαρο στο θεσμό την παράδοση των «κρυμμένων Ιμάμηδων», υπό την καθοδήγηση των οποίων βρισκόταν ένας καλά οργανωμένος κλήρος, έτοιμος να κυβερνήσει αν χρειαστεί. Έτσι λοιπόν, ο πόθος του Χαλιφάτου εγκαταλείφθηκε στη σιιτική σκέψη έναντι του Ιμαμάτου, πολιτική ενσάρκωση του οποίου θεωρήθηκε η μεγάλη Ιρανική Επανάσταση του ’79, ενώ το Χαλιφάτο αποτέλεσε προοδευτικά το μονοπωλιακό πολιτικό-ιδεολογικό διακύβευμα του σουννιτικού Ισλάμ.
Έκτοτε, οι διαδρομές του Χαλιφάτου θα καθορίζονταν από το βαθμό πολιτικό-θρησκευτικού κατακερματισμού της Ούμμα («Κοινότητας των Πιστών»): 
όπως η επανάσταση των Αββασιδών είχε ως αποτέλεσμα τη μεταφορά του Χαλιφάτου από την Δαμασκό στη Βαγδάτη (750 μ.Χ.), έτσι και οι εκδιωγμένοι στην Ισπανία Ομαγιάδες συνέχιζαν να θεωρούν, ότι είναι οι μόνοι νόμιμοι Χαλίφες, ενώ την ίδια αξίωση πρόβαλλαν και οι Φατιμίδες από το Κάιρο, οι οποίοι είχαν ισχυροποιηθεί κατά τον 10ο μ.Χ. αιώνα. 
Η ανάδυση πολλών, ανταγωνιστικών μεταξύ τους Χαλιφάτων ή και Ιμαμάτων οφειλόταν στο γεγονός, ότι το πολιτικό κέντρο βάρους της Ούμμα επιμεριζόταν διαρκώς με αντάλλαγμα την εσωτερική ειρήνη και την απαλλαγή των ισλαμικών μητροπόλεων από τις όποιες αντιπολιτευτικές κινήσεις, που χαρακτηρίζονταν ως «αιρέσεις». 
Τουλάχιστον μέχρι και την διαμόρφωση των σύγχρονων αποικιακών μορφωμάτων με τα σταθερότερά τους σύνορα, από τα οποία γεννήθηκαν τα αραβικά έθνη – κράτη, η δημιουργία φεουδαλικών κρατών και δυναστειών υπό τη μορφή εμιράτων ή ακόμα και «Χαλιφάτων» στο περιθώριο της εξουσίας των μεγάλων μουσουλμανικών κέντρων ήταν ένα σύνηθες φαινόμενο. 
Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν σημαντικά και οι οργανωτικές δομές των σουφικών αδελφοτήτων της υπαίθρου, τα κινήματα θρησκευτικής μεταρρύθμισης και η έκθεση των πληθυσμών σε έξωθεν πιέσεις. 
Έτσι εμφανίστηκε το Χαλιφάτο του Σοκότο στη Νιγηρία στις αρχές του 19ου αιώνα και το Χαλιφάτο του Μαχντί στο σημερινό Σουδάν στα τέλη του, την ώρα που το «επίσημο» Χαλιφάτο είχε ως έδρα του την Κωνσταντινούπολη και η οθωμανική διπλωματία αγωνιζόταν να συσπειρώσει τους απανταχού μουσουλμάνους ενάντια στις ευρωπαϊκές δυνάμεις υπό τη σκέπη του Χαλίφη – Σουλτάνου.
Δεκαετίες μετά, η δημιουργία του περιβόητου «Ισλαμικού Κράτους» σε ένα μέρος της επικράτειας της Συρίας και του Ιράκ εγγράφεται στην ίδια παράδοση «κρατο-γενέσεων». 
Δεδομένης της εμμονής, αλλά και της αποτυχίας των μπααθικών καθεστώτων να αποτελέσουν τους μόνους διαχειριστές της νεωτερικότητας από την αποαποικιοποίηση μέχρι σήμερα (η ισχυρότερη απόδειξη περί τούτου είναι η πρωτοφανής αδυναμία των κοινωνικών δομών τους να ανακόψουν την διολίσθηση προς την εμφύλια διαθρησκευτική και διακοινοτική σύγκρουση) κατέστη δυνατή η αναβάθμιση προ-νεωτερικών σχημάτων, (ανάδειξη δημογεροντειών, διορισμός εμίρηδων ως κυβερνητών πόλεων και επαρχιών, σύναψη συμμαχιών με φυλετικούς πληθυσμούς, κ.α.) και η οικειοποίηση και πολιτική αξιοποίησή τους από τις τζιχαντιστικές οργανώσεις, οι οποίες φιλοδοξούν να τα συγκεράσουν με τα σύγχρονα στοιχεία κρατικής οργάνωσης (π.χ. υπηρεσίες πρόνοιας, φορολογία, δημόσια διοίκηση), που κληρονόμησαν από την καταρρέουσα κεντρική εξουσία. 
Οι εκκλήσεις σε Τζιχάντ ενάντια στους «ειδωλολάτρες» χριστιανούς, σιίτες ή ακόμα και σουννίτες αποτελούν τις γνωστές παραδοσιακές πολιτικές κινητοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού αυτών των εμιράτων, αν και πάντα ελλοχεύει ο κίνδυνος το Τζιχάντ να στραφεί ενάντια σε αυτούς που αρχικά το πυροδότησαν, όπως συνέβη με την εξέγερση του φανατικού κινήματος των Ουαχαμπιτών Ikhwan του 1927-29, που προκάλεσε πολλά προβλήματα στη σαουδαραβική μοναρχία εν τη γενέσει της.
Η οικειοποίηση του επίσης προ-νεωτερικού θεσμού του Χαλιφάτου, παρά την ιδεολογικά φορτισμένη σημασία του στη συνείδηση των σουννιτών μουσουλμάνων, δεν πρέπει να θεωρείται σημαντικότερη από την δημιουργία ενός «Ισλαμικού Κράτους» αυτή καθαυτή. 
Πού λοιπόν έγκειται η σημασία του γεγονότος της επανίδρυσης; 
Η αποτίμηση του πολιτικού αποτελέσματος δεν είναι δυνατή, παρά μόνο στο σημείο που διασταυρώνονται οι κατευθύνσεις του σύγχρονου ισλαμιστικού κινήματος με τη σύγκρουση στο όνομα της περιφερειακής ηγεμονίας. 
Ως απάντηση στην αμφισβήτηση του – για 13 αιώνες αρραγούς – πολιτικό-θρησκευτικού χαρακτήρα του Χαλιφάτου, οι πολέμιοι του βιβλίου του Ράζεκ υιοθέτησαν την εξίσου ριζοσπαστική θέση, ότι το Χαλιφάτο έπρεπε να ανασυσταθεί, διότι το Ισλάμ δεν ήταν μία θρησκεία σαν όλες τις άλλες και ότι ανέκαθεν διέθετε πολιτική διάσταση. 
Εντός εκείνων των ζυμώσεων μπορεί να αναζητηθεί και η πνευματική αφετηρία της ισλαμιστικής σκέψης. 
Παρά τις αξιώσεις που πρόβαλλαν διάφοροι σουννίτες βασιλείς για μια αναβίωση του θεσμού υπό την εξουσία τους, οι οποίες κι εγκαταλείφθηκαν κατόπιν διακριτικών πιέσεων των Βρετανών συμμάχων τους, το Χαλιφάτο τελικά λησμονήθηκε στον δημόσιο λόγο των κοινωνιών αυτών, ιδίως μετά την εκσυγχρονιστική επέλαση του παναραβισμού στις μπααθικές και τις νασερικές εκδοχές του.
Το Χαλιφάτο επιβίωσε ως το επιστέγασμα ενός αόριστου αιτήματος για αραβική και ισλαμική ενότητα στο πρόγραμμα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, ωστόσο ενσωματώθηκε στο σύγχρονο ισλαμιστικό αίτημα περί δημιουργίας ενός «Ισλαμικού Κράτους». 
Αποθεολογικοποιώντας και ιδεολογικοποιώντας το Ισλάμ, οι Ισλαμιστές το ανήγαγαν σε ένα «πλήρες σύστημα», απ’ όπου θα μπορούσαν να αντληθούν οι λύσεις για όλα τα προβλήματα του καιρού τους. 
Μια πτυχή της αναγωγής αυτής ήταν και το περίφημο «Ισλαμικό Κράτος», το οποίο υποτίθεται πως εμπνεόταν από την χρυσή περίοδο των τεσσάρων πρώτων, Ορθώς Καθοδηγούμενων Χαλιφών, όπως αναγνωρίζονται στη μουσουλμανική παράδοση, ανεξάρτητα αν δεν υπήρξε ποτέ ένα ιδιαίτερο κρατικό μοντέλο, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «ισλαμικό».
Τα νέα δεδομένα, που θα αντιμετώπιζαν οι Ισλαμιστές από την δεκαετία ’70 έως τις μέρες μας, είχαν τον αντίκτυπό τους στους όρους με τους οποίους θα λάμβανε χώρα η ουτοπική αυτή επανίδρυση. 
Για τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, το «Ισλαμικό Κράτος» θα επανιδρυόταν μέσω της συμμετοχής του λαού και των κυβερνώντων σε ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων «ισλαμικού» χαρακτήρα. 
Αντίθετα, οι Τζιχαντιστές προσπάθησαν να δώσουν στον Ισλαμισμό την επαναστατική προοπτική που στερούνταν, μέσω μιας λογικής ρήξης με τον περιβάλλοντα «αντι-ισλαμικό» χώρο, η οποία περιελάμβανε από τις πράξεις εξατομικευμένης βίας (δολοφονία Ανουάρ Σαντάτ), μέχρι την δημιουργία εξαγνισμένων κοινοτήτων σε προάστια και βουνά (σύγχρονες «Εγίρες») και την εμπλοκή σε εμφύλιους πολέμους μουσουλμανικών χωρών (Αλγερία, Βοσνία, Τσετσενία, Υεμένη και πιο πρόσφατα Συρία και Ιράκ).
Η πρόσφατη επανίδρυση του Χαλιφάτου από το «Ισλαμικό Κράτος» αποτελεί λοιπόν μία ακόμη όψη της ρήξης αυτής. 
Γνήσιο τέκνο των φυγόκεντρων δυνάμεων που απελευθέρωσε η αποτυχημένη «μεταφορά» της «Αραβικής Άνοιξης» στις πολυθρησκευτικές και πολυεθνικές κοινωνίες της Συρίας και του Ιράκ, το Χαλιφάτο φαίνεται να έχει καταφέρει στην παρούσα φάση τα εξής: συνεχίζοντας μία παράδοση που δημιουργήθηκε με τον πόλεμο κατά του καθεστώτος Άσαντ, μετατράπηκε σε προορισμό ενός είδους «τζιχαντιστικού τουρισμού», ιδίως για τους νεαρούς μουσουλμάνους της Δύσης, ικανοποιώντας τον φαντασίωση περί μίας νέας Εγίρας σε μία ασφαλή, «ισλαμική γη». Βέβαια, το Χαλιφάτο εφόσον επιβιώσει, θα κληθεί να διαχειριστεί το δύσκολο ζήτημα της αρμονικής συνύπαρξης αυτών των ξένων ζηλωτών (Αράβων και μη) με τις φυλές και τις θεοσεβούμενες σουννιτικές οικογένειες των πόλεων.
Παράλληλα, μετά την ταπεινωτική ήττα των Αδελφών Μουσουλμάνων στην Αίγυπτο ένα χρόνο πριν, το τζιχαντιστικό κίνημα μπορεί να παρουσιάσει στις νέες γενιές Ισλαμιστών τον δικό του δρόμο ως τον μόνο επιτυχημένο για την επανίδρυση του «Ισλαμικού Κράτους», θέτοντας τις βάσεις για μια περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση του παγκόσμιου ισλαμιστικού ακροατηρίου, εκτός κι αν η Δύση μαζί με τους μουσουλμάνους συμμάχους της ενεργοποιήσει εκ νέου τα δίκτυα του μετριοπαθούς Ισλαμισμού για να ανασχεθεί η πορεία αυτή σε ιδεολογικό επίπεδο. 
Επιπλέον, οι πιέσεις των Τζιχαντιστών σε συνδυασμό με τη συμβολική δύναμη, που απορρέει απ’ την οικειοποίηση του Χαλιφάτου, συνηγορούν υπέρ της ανάδυσης ενός τρίτου πόλου εντός του σουννιτικού Ισλάμ μεταξύ του άξονα Αδελφών Μουσουλμάνων – Τουρκίας – Κατάρ και του σαουδαραβικού – σαλαφιστικού πόλου.
Αν και οι προβλέψεις είναι πάντα παρακινδυνευμένες, ειδικά σε ένα τόσο ρευστό γεωπολιτικό πλαίσιο, εντούτοις δεν αποκλείεται να βλέπαμε ακόμη και μία ήπιας μορφής συνεργασία μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, εφόσον το Χαλιφάτο παρουσιάσει τάσεις περαιτέρω εξαγωγής της «επανάστασής» του. Ακριβώς όπως συνεργάστηκαν κατά την δεκαετία ’80 οι Σαλαφιστές με τους Τζιχαντιστές ενάντια στην εξαγωγή της Ιρανικής Επανάστασης. Ίσως εν τέλει, οι ακρότητες του «Ισλαμικού Κράτους» με τον αντίκτυπό τους στη μουσουλμανική κοινή γνώμη να είναι το απαραίτητο τίμημα που πρέπει να καταβληθεί για να καταστεί δυνατή μια ουσιαστικότερη προσέγγιση σουννιτών – σιιτών.
 Μία νίκη επί του Χαλιφάτου θα είναι ενδεχομένως και μία νίκη για τη προσέγγιση αυτή.
                                                         Πάνος Κουργιώτης
Κέντρο Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών(ΚΕ.Μ.Μ.Ι.Σ.)
                                      ---------------------------------------------------------------
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική
- Η κρίση του αραβικού εθνικισμού και το ζήτημα της πολιτικής νομιμότητας σε συσχέτιση με την κρίση του εθνοκράτους υπό τις γραφειοκρατικού και μοναρχικού τύπου αυταρχικές δικτατορίες.
- The 'Sunni Turn' Against The 'Shiite Crescent': How The Strategic Stupidity Of Washington (And Its Allies) Created ISIS - και ενδοϊσλαμικοί ανταγωνισμοί στο σύστημα Συρίας-Λιβάνου.
- Ο πόλεμος στη Συρία ή ο πόλεμος για τη Συρία.
- Ιχνηλατώντας το Νέο Ανατολικό Ζήτημα και τις εξελίξεις στα καθ'ημάς, στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή - οδεύοντας προς τη Συρία και το Ιράν.
- Η διάσταση του συγχρονισμού τριών ζητημάτων: Το Παλαιστινιακό, το θέμα του Ιράκ και το Κουρδικό, τα Βαλκάνια και ο μαρκοπρόθεσμός στρατηγικός σχεδιασμός των ΗΠΑ.
- «Δύση και Ισλάμ» - μέρος α´. Εισαγωγή στην αλληλοσυσχέτιση οντολογίας, επιστημολογίας, αξιολογίας και πολιτικής και στον τρόπο δικαιολόγησης και νομιμοποίησης στην ισλαμική και δυτική πραξεολογία.
- «Δύση και Ισλάμ» μέρος β´. Εισαγωγικά συγκριτικά σχόλια στις οντολογικές και επιστημολογικές αντιλήψεις και στον κοινωνικο-οικονομικό και πολιτιστικο-θρησκευτικό πλουραλισμό.
- Το Ισλάμ και τα ισλάμ - μέρος α´ . Γενικά στοιχεία για τη προσέγγιση της γεωγραφίας και της γεωπολιτικής του ισλαμιστικού κινήματος.
- Το πολιτισμικό υπόδειγμα και ο ανασχηματισμός της παγκόσμιας τάξης - μέρος γ´. Η Ισλαμική Αναβίωση.
- Οι γυναίκες τής ISIS. Επισημάνσεις και προβληματισμοί με αφορμή το κείμενο - και η «κοινοβουλευτική δημοκρατία» και το τσαντόρ.
- Περί εθνικισμού, δημοκρατικής ιδεολογίας -«τέλους της ιστορίας»- του Fukuyama, και χειρισμού της Μέσης Ανατολής από τους ουιλσονιανούς ιδεαλιστές και τους νεοσυντηρητικούς. Η προσέγγιση του εριστικού κ. John Mearsheimer και σύγκριση του έργου του με αυτό του Kenneth Waltz.
- I) Το Ισραήλ ως έθνος-κράτος, οι παγκόσμιες/περιφερειακές ισορροπίες και η μεταψυχροπολεμική περίοδος και II) Όταν η επαγρύπνηση υπονομεύει την ελευθερία του λόγου.
- Μεσόγειος και Μέση Ανατολή σε μετάβαση: Αντιφάσεις και ανεπάρκειες της μεσογειακής πολιτικής της Ε.Ε. Κύριοι διαχρονικοί στόχοι, επιθυμίες και ανησυχίες, και οι δέκα πληγές της πολιτικής της προς τα μεσογειακά κράτη (απόσπασμα από ομιλία).
- Η ευρωπαϊκή δυναμική και η παγκόσμια πολιτική (και Εγγύς καί Μέση Ανατολή).
- Μεταπολεμική νέα εποχή και διαχείριση των γηγενών πολιτισμών.
- Ι) Iran, Russia, Gaza: Why They Need to Be Considered Together ΙΙ) What Will Determine a Ceasefire in Gaza ΙΙΙ) The New Thirty Years’ War ΙV) Interview: Will U.S.-Germany Relations Recover?
                                              ---------------------------------------------------------------
                                      .~`~.
ΙΙ
                                        Ρωσία-Τουρκία:
ευρασιατικός άξονας ή συνεργασία με ημερομηνία λήξης;

Στην νέα ψυχροπολεμική αντιπαράθεση της Δύσης με τη Ρωσία, εξ αφορμής την ουκρανική κρίση, η Άγκυρα φαίνεται ότι έχει αποφασίσει να ακολουθήσει τη δική της πορεία. 
Αν και οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ουκρανία ήταν στενότατες σε όλα τα επίπεδα, και σαφώς σε κεκαλυμμένη αντι-ρωσική κατεύθυνση, εντούτοις, οι αντιδράσεις της στη πολιτική του Πούτιν απέναντι στο Κίεβο, είναι τουλάχιστον υποτονικές. 
Η διαπίστωση αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσον αφορά στην προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσική Ομοσπονδία. 
Ως γνωστόν, στη, στρατηγικής σημασίας, χερσόνησο η Τουρκία στήριξε πολιτικά και οικονομικά την μειονότητα των Τατάρων (300 χιλ., 12 % του πληθυσμού), που επανήλθε μετά από τον σταλινικό εκτοπισμό του 1944.
 Να έχουμε υπ’ όψιν μας ότι στη Τουρκία οι καταγόμενοι από τους Τατάρους της Κριμαίας, σύμφωνα με τουρκικές εκτιμήσεις, ανέρχονται στα 5 εκατομμύρια!
 Ωστόσο, η Άγκυρα κράτησε χαμηλούς τόνους για το ζήτημα όλο το προηγούμενο διάστημα. 
Ακόμη και όταν απαγορεύτηκε, τον περασμένο Μάιο, η είσοδος στην Κριμαία του ηγέτη των Τατάρων Μουσταφά Ντζεμίλεφ, οι διαμαρτυρίες της Άγκυρας ήταν απρόσμενα χλιαρές. 
Κι όχι μόνον αυτό αλλά οι «Turkish Airlines» επανέλαβαν τον Ιούνιο τις πτήσεις προς την Συμφερούπολη ενώ, παράλληλα, προωθούνται μεγάλα τουρκικά επιχειρηματικά σχέδια στην Κριμαία, που αγνοούν επιδεικτικά την Ουάσιγκτον και το δυτικό «αντι-ρωσικό» στρατόπεδο.
                                              Έκρηξη οικονομικών συναλλαγών
Ο πανίσχυρος, Πρόεδρος πλέον, Ταγίπ Ερντογάν είναι φανερό ότι κινείται με δική του ατζέντα, στο πλαίσιο πάντα του στόχου της ανάδειξης, μέχρι το 2023, της Τουρκίας σε κραταιά περιφερειακή υπερδύναμη. 
Γνωρίζει ότι για να τα καταφέρει χρειάζεται τη συνέχιση της αλματώδους οικονομικής ανάπτυξης της χώρας του. 
Εν ανάγκη, παραμερίζοντας, προσωρινά, κάποιες γεωπολιτικές φιλοδοξίες του νεοθωμανικού οράματός του. Και οι οικονομικές σχέσεις της Άγκυρας με τη Μόσχα είναι πραγματικά πολύ επικερδείς, καθώς οι ρωσο-τουρκικές εμπορικές συναλλαγές πλησιάζουν τα 40 δις δολάρια και ετησίως επισκέπτονται την Τουρκία 4 εκατομμύρια Ρώσοι, που αφήνουν τουλάχιστον 4 δις δολ. Ταυτόχρονα, οι ρωσικές επενδύσεις στη Τουρκία για το 2013 άγγιξαν τα 850 εκ. δολ., ενώ τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες συμμετείχαν στα φαραωνικά έργα για την Χειμερινή Ολυμπιάδα του Σότσι.
Έπειτα από το ρωσικό εμπάργκο στα δυτικά αγροτικά προϊόντα, εμφανίζονται ακόμη πιο ευοίωνες προοπτικές για τη τουρκική οικονομία. Το 2013, η Τουρκία εξήγαγε φρέσκα φρούτα και λαχανικά στη Ρωσία αξίας 876 εκ. δολ. 
Εφέτος αναμενόταν, πριν το εμπάργκο, να ξεπεράσει κατά πολύ το 1 δις, ενώ προβλεπόταν μεγάλη άνοδος στις εξαγωγές στα ψάρια και στα πουλερικά.
 Η Άγκυρα, τώρα, προσβλέπει να καλύψει σε ικανό ποσοστό το κενό που θα δημιουργήσει στην ρωσική αγορά η έλλειψη τροφίμων και γεωργικών προϊόντων από τις χώρες της Ε.Ε. (μεταξύ αυτών και των ελληνικών) αξίας 15,8 δις δολ. για το 2013.
Τη μερίδα του λέοντος, όμως, στις οικονομικές συναλλαγές Ρωσίας-Τουρκίας την καταλαμβάνουν, δίχως άλλο, οι εισαγωγές στη δεύτερη φυσικού αερίου. 
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Πρακτορείου Ενέργειας, το 2013 η Τουρκία αγόρασε από τη Ρωσία περίπου το 60% του συνολικού εισαγόμενου φυσικού αερίου.
 Έτσι, η ενεργειακή εξάρτηση από τη Μόσχα καθιστά, σχεδόν, απαγορευτική για την Τουρκία οποιαδήποτε σκέψη για ευθεία αντιπαράθεση με τη Ρωσία. 
Η Gazprom, μάλιστα, δια του αντιπροέδρου της Αλέξανδρου Μεντβιέντεφ, έχει προτείνει στους Τούρκους την αύξηση της ροής φυσικού αερίου της ρωσικής εταιρείας, που σήμερα φθάνει τα 26,61 δις κ.μ., και υπολείπεται σε όγκο μόνον της Γερμανίας (40,18 δις κ.μ.).
Πέρα από τους προφανείς οικονομικούς λόγους, και για τη ρωσική πλευρά η συνεργασία με τη Τουρκία είναι κεφαλαιώδους σημασίας. 
Η Τουρκία συνιστά αναπόσπαστο γεωπολιτικό-γεωπολιτισμικό τμήμα αυτού που οι Ρώσοι ορίζουν ως Ευρασία. 
Ο ευρασιανισμός, ιδεολογία που προτάθηκε από τους εμιγκρέδες «Λευκούς» την επαύριο της ήττας τους από τους μπολσεβίκους, αναγεννήθηκε μετά τη πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, μέσα από το έργο διανοουμένων όπως ο Λεβ Γκουμιλιώφ, και έχει καταστεί σήμερα το ημιεπίσημο δόγμα της πολιτικής Πούτιν. 
Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, η Ρωσία ελέγχει τον ευρασιατικό χώρο, απέναντι στη Δύση, ενώ το ρωσικό «υπερ-έθνος» περιλαμβάνει όχι μόνον τους ανατολικούς Σλάβους αλλά και τους τουρκικής, φινο-ουγγρικής και μογγολικής καταγωγής κατοίκους της ευρασιατικής περιφέρειας.
Όχι συμπτωματικά, λοιπόν, η εκλογή Ερντογάν στην προεδρία της Τουρκίας προκάλεσε ικανοποίηση στα ρωσικά ΜΜΕ.
 Η «Πράβντα» είχε τίτλο σε σχετική της ανάλυση: 
«η Τουρκία εξέλεξε πρόεδρο ικανό να δημιουργήσει άξονα Ρωσίας-Τουρκίας-Ευρασίας αντιπαρατιθέμενο στην Ευρωπαϊκή Ένωση». 
Αξίζει να θυμηθούμε, πάντως, ότι και στο παρελθόν, το 1921, παρά την μόνιμη αντιπαλότητα Ρώσων-Οθωμανών/Τούρκων και τους ατέλειωτους μεταξύ τους πολέμους, υπήρξε μια πρόσκαιρη, αλλά καθοριστική, συμμαχία με αντι-δυτικό πάλι χαρακτήρα. 
Η εκπορευόμενη τότε από γεωπολιτικές ανάγκες κολοσσιαία στήριξη των μπολσεβίκων προς τον Κεμάλ έκρινε σε πολύ μεγάλο βαθμό και τη τύχη της, τραγικής για τους Έλληνες, Μικρασιατικής εκστρατείας. 
Κι αυτό το μάθημα οφείλουμε να μη το λησμονούμε.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι οι ιδέες του ευρασιανισμού βρίσκουν ανταπόκριση και στην ίδια την Τουρκία. 
Καθώς ο Ερντογάν και ο Πούτιν παρουσιάζονται αμφότεροι ως μεγάλοι ηγέτες, που χαράζουν ανεξάρτητη πολιτική για τις χώρες τους, κοινή είναι η αίσθηση ότι η Δύση εκλαμβάνει ομοίως Τούρκους και Ρώσους ως ξένους προς τον δυτικό πολιτισμό.
Ο σύμβουλος του Ερντογάν για θέματα οικονομίας Y. Bulut υποστηρίζει ότι ήδη υφίσταται «νέα παγκόσμια τάξη» και ο κόσμος πλέον θα εξαρτάται από τις ΗΠΑ, τον άξονα Τουρκίας-Ρωσίας-Ευρασίας στη «Μέση Ανατολή» και Κίνας-Ινδίας-Ιράν στην Ασία. 
Έτσι, η ρωσική ιδέα για συμμετοχή της Τουρκίας στη Τελωνειακή Ένωση Ρωσίας-Λευκορωσίας-Καζαχστάν δεν αφήνει αδιάφορo το τουρκικό πολιτικό ακροατήριο.

        Νέο-οθωμανισμός vs Ευρασιανισμός

Οδεύουμε, λοιπόν, ολοταχώς σε μια ρωσο-τουρκική ευρασιατική ηγεμονία ή μήπως η πραγματικότητα είναι διαφορετική; 
Μη λησμονούμε, άλλωστε, ότι και η συμμαχία Λένιν-Κεμάλ το 1921 δεν κράτησε για πολύ, όχι μόνον επειδή πέθανε ο Λένιν λίγο μετά αλλά διότι, και τότε όπως και τώρα, υφίστανται γεωπολιτισμικοί παράγοντες που δεν επιτρέπουν την πραγματική ώσμωση.
Κατ’ αρχάς, η Τουρκία του Ερντογάν, παρά την εντυπωσιακή αύξηση της ισχύος της, έχει υποστεί το τελευταίο διάστημα μια σειρά από δραματικές ήττες στην εξωτερική της πολιτική. 
Στο Κάιρο, στο Τελ Αβίβ, στη χαοτική Τρίπολη της Λιβύης, στη κατεστραμμένη Δαμασκό και στην απειλούμενη Βαγδάτη η Τουρκία συνιστά εχθρική δύναμη. Μάλιστα, στη Συρία, όπου ο Άσαντ άντεξε, αλλά και στην Αίγυπτο του στρατηγού Σίσι, από τους διεθνείς παίκτες ο μεγαλύτερος νικητής ήταν ο Πούτιν. Κι αν προστεθεί ο πόλεμος της Γεωργίας το 2008, όπου οι Τούρκοι είχαν βάλει για τα καλά το «χέρι» τους στην αντιρωσική πολιτική του Σακασβίλι, οι ήττες της Άγκυρας από τη Ρωσία είναι τουλάχιστον τρεις. 
Όχι άδικα, λοιπόν, η «Ζαμάν» έγραψε ότι «όποιος καεί στο χυλό φυσάει και το γιαούρτι», δίνοντας τη δική της εξήγηση στη χαλαρή αντίδραση της Άγκυρας για τους Τατάρους της Κριμαίας ή στα δεινά του Ποροσένκο.
Εν πάση περιπτώσει, οι ρωσο-τουρκικές σχέσεις επηρεάζονται από δύο καθοριστικούς παράγοντες, οι οποίοι αργά ή γρήγορα θα απειλήσουν τη «λιακάδα» των οικονομικών τους σχέσεων.
Ο ένας είναι το δόγμα του νεο-οθωμανισμού. 
Η φιλοδοξία του Ερντογάν για ηγεμονία επί των σουνιτών μουσουλμάνων, και η στήριξη ακραίων ισλαμιστών, όπως γίνεται έως σήμερα κάτω από το μανδύα του μετριοπαθούς Ισλάμ στο εσωτερικό της χώρας, βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τον ευρασιανισμό της Μόσχας. 
Οι μουσουλμανικοί λαοί του Καυκάσου, του Βόλγα, της Κριμαίας, της Σιβηρίας αλλά και της Κεντρικής Ασίας, που η σύμπραξή τους προϋποθέτει μια συμπαγή ευρασιατική Ρωσία, είναι οξύμωρο να «μολύνονται» από τις θρησκευτικές εμμονές που προωθούν έντεχνα ή άτεχνα οι Ερντογάν-Νταβούτογλου.
 Επιπλέον, σε συγκρούσεις, όπως αυτή του Ναγκόρνο Καραμπάχ, που πρόσφατα αναζωπυρώθηκε, η Άγκυρα αδυνατεί να διατηρήσει μέση απόσταση μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας. 
Αυτό, όμως, μπορεί να το πετύχει η Μόσχα –ίσως μάλιστα η στενότερη σχέση με το Αζερμπαϊτζάν να βρίσκεται στον άμεσο σχεδιασμό του Πούτιν.
Ο δεύτερος παράγων είναι τα ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ αλλά και του Ισραήλ. 
Η κομβική θέση της Τουρκίας στην στρατηγική ανάσχεση της Ρωσίας, όπως και στον έλεγχο της κατάστασης στη «ζούγκλα» της Μέσης Ανατολής, αφήνουν ελάχιστα περιθώρια για ευόδωση των «πλανητικών» φιλοδοξιών του Ερντογάν. 
Άλλωστε, στο εσωτερικό της Τουρκίας, αν και «λαβωμένοι», οι κοσμικοί Κεμαλικοί δεν έχουν πει τη τελευταία τους λέξη, όπως επίσης και οι Κούρδοι που περιμένουν, ανυπόμονα, την ώρα τους!
                                                           Σωτήρης Δημόπουλος
                                  ---------------------------------------------------------------
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική
Τουρκία.
Ρωσία.
Ευρασία.
                                 ---------------------------------------------------------------

.~`~.      
10/04/14--01:49: Ενθυμήσεις: Τι ήταν (;) η "Global Democratic Revolution" (I και II), ο Francis Fukuyama για την «απούσα αριστερά» (III) και δύο επιλογικές αναφορές από τον Παναγιώτη Κονδύλη για όλα τα προηγούμενα.


.~`~.
Ι
Bush: Iraq Part of "Global Democratic Revolution"
Liberation of Middle East Portrayed as Continuation of Reagan's Policies

President Bush today portrayed the war in Iraq as the latest front in the "global democratic revolution" led by the United States. The revolution under former president Ronald Reagan freed the people of Soviet-dominated Europe, he declared, and is destined now to liberate the Middle East as well.
In a speech to the National Endowment for Democracy (NED) described as a major policy address by the White House, Bush avoided issues such as preemptive attack, weapons of mass destruction and "gathering" dangers to the United States.
Rather, he put the war in a broader context of the "2,500-year old story of democracy," in the same tradition as the "military and moral" American commitments to restoring democracy to post-War Germany, to protecting Greece from Communism during the Cold War and combating communist domination in Latin America, Europe and Asia, including, he said explicitly, Vietnam.
The nations of the Middle East, he said, are no less entitled to freedom from "despotism" than all the nations liberated in the past. He congratulated the Islamic nations he believes are making at least some progress towards democracy, mentioning Bahrain, Oman, Morocco, Jordan, Qatar, Kuwait and Yemen. And he praised the governments of Egypt, which said "should show the way toward democracy in the Middle East," and Saudi Arabia, which he said is "taking first steps toward reform, including a plan for gradual introduction of elections."
Bush also said "the demand for democracy is strong and broad" in Iran, adding, "The regime in Tehran must heed the democratic demands of the Iranian people or lose its last claim to legitimacy."
Bush delivered the speech at the U.S. Chamber of Commerce during an event this morning marking the 20th anniversary of the NED, a federally funded foundation that provides grants to organizations that advance democracy internationally. Later, Bush signed an $87.5 billion spending package approved by Congress for Iraq and Afghanistan.
Bush's NED speech reflected the views of a generation of neo-conservative thinkers and government leaders, who support U.S. activism in spreading democratic government and free markets to those parts of the world that have yet to adopt them.
The speech also had the earmarks of a president seeking to embed a substantive doctrine into his mission, something beyond the doctrine of preemptive war, which Bush and other administration members have invoked in justifying the attack on Iraq.
Bush said, "In the trenches of World War I, through a two-front war in the 1940s, the difficult battles of Korea and Vietnam, and in missions of rescue and liberation on nearly every continent, Americans have amply displayed our willingness to sacrifice for liberty..."
Now "our commitment to democracy" is being "tested in the Middle East," he said, which "must be a focus of American policy for decades to come. In many nations in the Middle East, countries of great strategic importance, democracy has not yet taken root. And the questions arise: Are the peoples of the Middle East somehow beyond the reach of liberty? Are millions of men and women and children condemned by history or culture to live in despotism? Are they alone never to know freedom and never even have a choice in the matter?"
As for Iraq, he added, "We're working closely with Iraqi citizens as they prepare a constitution, as they move toward free elections and take increasing responsibility for their own affairs. As in the defense of Greece in 1947, and later in the Berlin Airlift, the strength and will of free peoples are now being tested before a watching world. And we will meet this test."
Fred Barbash - November 6, 2003 - Washington Post

.~`~.
ΙΙ
GEORGE W. BUSH, TROTSKYITE
Is the U.S. really launching a "global democratic revolution"?

It's just a coincidence that George W. Bush gave a speech announcing that the U.S. was leading a "global democratic revolution" on the eve of Leon Trotsky's birthday, but it is one that neatly illustrates the militant revolutionism at the core of American foreign policy in the post-9/11 era.
The proximity to Trotsky's birthday was fortuitous, but the venue of this revolutionary proclamation was not: it was a speech commemorating the twentieth anniversary of the founding of the National Endowment for Democracy (NED), the brainchild of neoconservative ideologues, many of whom have their roots on the Trotskyite Left. Having given up the dream of revolutionary socialism for the more practical project of global "democracy," the troublesome little sect of neoconservatives, not so affectionately known as "neocons," is at last having its moment in the sun.
The NED was a sop thrown to the neocons during the Reagan administration, so they could have a little domain of their own, a small but strategically placed contingent of "Socialists for Reagan" embedded deep in the bowels of the U.S. government. The first President of the group, Carl Gershman, was a longtime member of the Social Democrats, USA, formerly the Socialist Party, a group dominated by the legendary Max Shachtman. The founder of "third camp" neo-Trotskyism, Shachtman broke with Trotsky in the 1940s and evolved, over the years, into a firm supporter of U.S. military intervention worldwide, while retaining – like Sidney Hook– his dedication to the "democratic" socialist cause.
As top advisors to the Lane Kirkland wing of the AFL-CIO, Shachtman and his followers burrowed deep in the labor movement, and lobbied extensively for the establishment of a government-subsidized "quasi-private" foundation that would help them extend their labor connections internationally, The effort bloomed in the Carter years, when the two parties agreed to share in the spoils, and bore fruit at the start of the Reagan years. The legislation establishing the National Endowment for Democracy mandated that most of its funding, at least initially, would go to the Free Trade Union Institute (FTUI), an arm of the AFL-CIO's International Affairs Department.
Aside from the subsidy, however, the benefits to the Shachtmanites were also ideological: from their perch at the NED, they could egg on the administration to confront the Soviet Union and agitate for the prosecution of the cold war to the fullest – all at taxpayers' expense. When the Soviet Union imploded, however, so did the rationale for the NED – and it narrowly escaped the budget ax. But post-9/11, the NED – along with the neoconservative movement – was given a new lease on life. Certainly George W. Bush's conversion to Shachtmanism, as evidenced by his NED address, represents the apotheosis of neocon dominance in Washington.
The odd combination of Soviet-style phraseology with ostensibly conservative rhetoric made for a speech of unsurpassed weirdness. On the one hand, the President celebrated the victory of capitalism, hailing the triumph of "democracy,""free enterprise," and "markets," and yet somehow managed to do it the style of a socialist orator out of the 1930s.
The U.S., according to Bush, was no ordinary country, nor even one especially blessed, but an "inspiration for oppressed peoples," whose acolytes worldwide "knew of at least one place – a bright and hopeful land – where freedom was valued and secure"– kind of like the Soviet Union was to the Commies of yesteryear. Here, too, are references to the necessity for "sacrifice"– a favorite theme of the old Soviet rhetoricians – including this Orwellian formulation:
"By definition, the success of freedom rests upon the choices and the courage of free peoples, and upon their willingness to sacrifice."
Freedom is, "by definition," slavery. War is peace. And Ignorance, as we all know, is Strength.
The speeches of the Soviet leaders, and their American imitators, were always filled with new "turns," announcing the most recent twist in the party line, and the Bush speech displays the same grandiose tic:
"We've reached another great turning point – and the resolve we show will shape the next stage of the world democratic movement."
America as the leader of a "world movement"– the idea is positively Leninist.
Full of revolutionary resolve, the U.S. must now focus on the Middle East "for decades to come," said Bush. For some strange reason, Mesopotamia does not yet share Montana's enthusiasm for democratic governance, and this is impermissible:
"Are the peoples of the Middle East somehow beyond the reach of liberty? Are millions of men and women and children condemned by history or culture to live in despotism? Are they alone never to know freedom, and never even to have a choice in the matter? I, for one, do not believe it. I believe every person has the ability and the right to be free."
Yes, but as Frederick Douglass put it, he who would be free must strike the first blow. It is not for us to say how or if the peoples of the Middle East will find their way to freedom and, consequently, to prosperity. Perhaps it is religion, and the willful pull of tradition, that holds that whole region of the world back: but doesn't freedom also include the freedom to say no to modernity? Oh, but we mustn't say that, it's politically incorrect to even imply that all peoples everywhere and at every time are something more or less than multi-cultural clones of Homo Americanus:
"Some skeptics of democracy assert that the traditions of Islam are inhospitable to the representative government. This 'cultural condescension,' as Ronald Reagan termed it, has a long history. After the Japanese surrender in 1945, a so-called Japan expert asserted that democracy in that former empire would 'never work.'"
Speaking of cultural condescension: Japan had "democracy" long before World War II, with an elected Diet, a figurehead monarch, and a relatively free expression of Western liberal and even radical ideas. The assertion that U.S. troops brought these alien concepts with them for the first time and imposed them by force on reluctant Japanese is laughable.
And the idea that postwar Japanese democracy is an unqualified success is certainly arguable, as Tokyo proves unable to reform its entrenched bureaucracy and put its economic house in order. Even the determined revolutionist Junichiro Koizumi has only just managed to lurch from one crisis to another: the land of the rising sun may yet fall beneath a tsunami of bank debt. So much for the virtues of Japanese democracy: Japan is still a society run by consensus, where Western-style individualism is considered a form of mental illness.
The President applies this same mindless universalism to the problems of the Middle East, which can all be solved if only we recognize that, in the end, ideology must trump such reactionary vestiges of the past as culture and religion:
"It should be clear to all that Islam – the faith of one-fifth of humanity – is consistent with democratic rule. Democratic progress is found in many predominantly Muslim countries – in Turkey and Indonesia, and Senegal and Albania, Niger and Sierra Leone. Muslim men and women are good citizens of India and South Africa, of the nations of Western Europe, and of the United States of America."
Turkey is democratic – except when the military decides that democracy is bringing the country too close to the edge of an Islamic revolution, in which case it reverts to its roots as the prototypical Oriental despotism. Before we set up Niger, Senegal, and Sierra Leone as exemplars of the democratic progress, perhaps it would be wiser to wait and see if they don't return – some time tomorrow – to historic patterns of repression and civil war.
Albania – a bastion of democracy? Only if you consider – like many libertarians – that all governments, democratic or otherwise, are the moral equivalent of little more than gangsters.
We are told that the Middle East needs to be "transformed" before we can sleep safe in our beds at night. But if "more than half of all the Muslims in the world live in freedom under democratically constituted governments," as the President averred, then what's the problem? These very same peoples hate our guts, that's what, and democracy hasn't ameliorated their hatred – only given it freer expression.
While the President goes on to assert – wrongly, in my view – that Islam is compatible with the Western concept of limited government and individual rights, for some unexplained reason there seems to be a "freedom deficit" prevalent in Muslim countries:
"Whole societies remain stagnant while the world moves ahead. These are not the failures of a culture or a religion. These are the failures of political and economic doctrines."
But political and economic doctrines cannot be understood except as they relate to and are derived from cultural and especially religious ideas. As Murray N. Rothbard showed in his monumental "An Austrian Perspective on the History of Economic Thought," the development of economic ideas in the West – the varieties of socialism, including Marxism, as well as capitalism – was rooted in the religious and cultural trends prevalent in pre-industrial Europe. The idea that political and economic doctrines are something separate and aloof from the cultural traditions of a given country or region, to be applied by social engineers at gunpoint, is a grave error inherent in our "liberationist" foreign policy.
Like the Commie leaders of the past, who disdained the role and power of religion, and were conscious enemies of tradition, Bush sees himself as the instrument of History. All progress is measured by the speed of his victories. He is shocked – shocked! – that
"There are governments that still fear and repress independent thought and creativity, and private enterprise – the human qualities that make for a – strong and successful societies."
Yes, and one of them is Israel – a country that systematically steals Palestinian land, bulldozes private homes and businesses, and won't even let its helots travel from one city to another, let alone provide some outlet for their "creativity."Billions per year in U.S. aid pays for the systematic dehumanization of an entire people at Israel's hands.
The Israelis are not mentioned by the President, but he has plenty of advice for the Palestinians:
"For the Palestinian people, the only path to independence and dignity and progress is the path of democracy. And the Palestinian leaders who block and undermine democratic reform, and feed hatred and encourage violence are not leaders at all. They're the main obstacles to peace, and to the success of the Palestinian people."
Is it really only Yasser Arafat who blocks and undermines "democratic reform"? What does "democratic reform" mean in the context of having your house bulldozed, your shop destroyed, your olive trees uprooted and sold, your land stolen out from under your feet?
By urging the adoption of democracy from Egypt to Saudi Arabia, the President should be careful, for he may get what he wants: the end result, however, will almost certainly not resemble anything desirable from the American point of view. Democratic elections in Algeria, held in 1991, led to a radical Islamist victory at the polls, and the election was promptly cancelled. A similar result would surely ensue if, today, Bush could press a button and instantly implement his democratist panacea throughout the region – thanks, in large part, to U.S. military intervention in Iraq and our unconditional support to Israel.
The President then turns his Olympian gaze on Iraq, praises the Iraqi Governing Council – even as the U.S. contemplates plans to ditch it– and rallies his fellow revolutionaries around a long-term commitment of troops and treasure:
"This is a massive and difficult undertaking – it is worth our effort, it is worth our sacrifice, because we know the stakes. The failure of Iraqi democracy would embolden terrorists around the world, increase dangers to the American people, and extinguish the hopes of millions in the region. Iraqi democracy will succeed – and that success will send forth the news, from Damascus to Teheran – that freedom can be the future of every nation. The establishment of a free Iraq at the heart of the Middle East will be a watershed event in the global democratic revolution."
The idea that we must wait for the democratization of the Middle East before we can even begin to recapture the safety of the pre-9/11 world is ludicrous. Do we really have to conquer most of the rest of the earth before we can ensure our own legitimate national security interests? This is precisely what Trotsky theorized about the Soviet Union – that the revolution must spread, to protect the "workers' state" from its implacable enemies. The neocons are selling us the same sort of malarkey – using the President as their mouthpiece – only this time packaged as 100 percent Americanism.
That may be the biggest of the many lies we've been told lately. Nothing could be more anti-American than a policy of perpetual war in the name of "peace." What emboldens – and creates – terrorists is the neocon conceit that we can stage manage the development of Iraqi society – or any society. Such a policy subverts our constitutional form of democracy at home, and undermines our interests abroad.
The great error of Marxism was the idea that liberal ends (the withering away of the state) could be achieved by coercive means (the "dictatorship of the proletariat"). There was to be a "transition period" of indeterminate length before the workers paradise could be achieved, and Soviet workers were continually exhorted to "sacrifice" so that they might "liberate" the "oppressed peoples" abroad and usher in a new world order. If any of this sounds familiar, it is because a Marxism of the Right has won the day in Washington.
The conservative economist and columnist Paul Craig Roberts, an assistant secretary of the treasury in the early years of the Reagan administration, calls our neocon policymakers "neo-Jacobins," and he is entirely right to compare the neocons to that ruthless and notoriously bloodthirsty faction of the French Revolution. The name has become a synonym for revolutionary tyranny, a dangerous perversion of the libertarian ideal into its complete opposite. That is precisely the nature of the enemy we now face.
In the case of the original Jacobins, their policies quickly led to their own undoing. Whether we can hope the same fate will befall the neos, at least any time soon, is a matter of some speculation that, lately, seems almost likely. At any rate, we can always hope.
Justin Raimondo - November 10, 2003 - Antiwar



.~`~.
ΙΙΙ
The Absent Left

Something strange is going on in the world today. The global financial crisis that began in 2008 and the ongoing crisis of the euro are both products of the model of lightly regulated financial capitalism that emerged over the past three decades. Yet despite widespread anger at Wall Street bailouts, there has been no great upsurge of left-wing American populism in response. It is conceivable that the Occupy Wall Street movement will gain traction, but the most dynamic recent populist movement to date has been the right-wing Tea Party, whose main target is the regulatory state that seeks to protect ordinary people from financial speculators. Something similar is true in Europe as well, where the left is anemic and right-wing populist parties are on the move. There are several reasons for this lack of left-wing mobilization, but chief among them is a failure in the realm of ideas. For the past generation, the ideological high ground on economic issues has been held by a libertarian right. The left has not been able to make a plausible case for an agenda other than a return to an unaffordable form of old-fashioned social democracy. This absence of a plausible progressive counter-narrative is unhealthy, because competition is good for intellectual debate just as it is for economic activity. And serious intellectual debate is urgently needed, since the current form of globalized capitalism is eroding the middle-class social base on which liberal democracy rests...
The Second International got a rude wake-up call in 1914, when the working classes of Europe abandoned calls for class warfare and lined up behind conservative leaders preaching nationalist slogans, a pattern that persists to the present day. Many Marxists tried to explain this, according to the scholar Ernest Gellner, by what he dubbed the "wrong address theory": Just as extreme Shi'ite Muslims hold that Archangel Gabriel made a mistake, delivering the Message to Mohamed when it was intended for Ali, so Marxists basically like to think that the spirit of history or human consciousness made a terrible boob. The awakening message was intended for classes, but by some terrible postal error was delivered to nations. Gellner went on to argue that religion serves a function similar to nationalism in the contemporary Middle East: it mobilizes people effectively because it has a spiritual and emotional content that class consciousness does not. Just as European nationalism was driven by the shift of Europeans from the countryside to cities in the late nineteenth century, so, too, Islamism is a reaction to the urbanization and displacement taking place in contemporary Middle Eastern societies. Marx's letter will never be delivered to the address marked "class." Marx believed that the middle class, or at least the capital-owning slice of it that he called the bourgeoisie, would always remain a small and privileged minority in modem societies. What happened instead was that the bourgeoisie and the middle class more generally ended up constituting the vast majority of the populations of most advanced countries, posing problems for socialism. From the days of Aristotle, thinkers have believed that stable democracy rests on a broad middle class and that societies with extremes of wealth and poverty are susceptible either to oligarchic domination or populist revolution. When much of the developed world succeeded in creating middle-class societies, the appeal of Marxism vanished. The only places where leftist radicalism persists as a powerful force are in highly unequal areas of the world, such as parts of Latin America, Nepal, and the impoverished regions of eastern India...
One of the most puzzling features of the world in the aftermath of the financial crisis is that so far, populism has taken primarily a right-wing form, not a left-wing one. In the United States, for example, although the Tea Party is anti-elitist in its rhetoric, its members vote for conservative politicians who serve the interests of precisely those financiers and corporate elites they claim to despise. There are many explanations for this phenomenon. They include a deeply embedded belief in equality of opportunity rather than equality of outcome and the fact that cultural issues, such as abortion and gun rights, crosscut economic ones. But the deeper reason a broad-based populist left has failed to materialize is an intellectual one. It has been several decades since anyone on the left has been able to articulate, first, a coherent analysis of what happens to the structure of advanced societies as they undergo economic change and, second, a realistic agenda that has any hope of protecting a middle-class society. The main trends in left-wing thought in the last two generations have been, frankly, disastrous as either conceptual frameworks or tools for mobilization. Marxism died many years ago, and the few old believers still around are ready for nursing homes. The academic left replaced it with postmodernism, multiculturalism, feminism, critical theory, and a host of other fragmented intellectual trends that are more cultural than economic in focus. Postmodernism begins with a denial of the possibility of any master narrative of history or society, undercutting its own authority as a voice for the majority of citizens who feel betrayed by their elites. Multiculturalism validates the victimhood of virtually every out-group. It is impossible to generate a mass progressive movement on the basis of such a motley coalition: most of the working -and lower- middle-class citizens victimized by the system are culturally conservative and would be embarrassed to be seen in the presence of allies like this. Whatever the theoretical justifications underlying the left's agenda, its biggest problem is a lack of credibility. Over the past two generations, the mainstream left has followed a social democratic program that centers on the state provision of a variety of services, such as pensions, health care, and education. That model is now exhausted: welfare states have become big, bureaucratic, and inflexible; they are often captured by the very organizations that administer them, through public-sector unions; and, most important, they are fiscally unsustainable given the aging of populations virtually everywhere in the developed world. Thus, when existing social democratic parties come to power, they no longer aspire to be more than custodians of a welfare state that was created decades ago; none has a new, exciting agenda around which to rally the masses.
Francis Fukuyama

                                       .~`~.
                    Δύο επιλογικές αναφορές

Η «αριστερά», έχοντας μετατραπεί σε ουραγό ή σε σφογγοκωλάριο του αμερικανισμού, δεν αντλεί πλέον από ότι ζωντανότερο είχε η μαρξιστική παράδοση, δηλαδή την ανελέητη απομυθοποίηση των φιλελεύθερων ιδεολογημάτων, αλλά τρέφεται από μια κοινωνική θεωρία που εν μέρει αντικατοπτρίζει και εν μέρει συγκαλύπτει εξιδανικευτικά τις πραγματικές σχέσεις ισχύος μέσα στη δυτική μαζική δημοκρατία.
Καθώς η τελευταία έχει ποικίλες επόψεις και διάφορες ιδεολογικές ανάγκες, η επικρατούσα στη Δύση κοινωνική θεωρία εμφανίζεται κι αυτή σε διάφορες τάσεις: θεωρίες περί «δικαιοσύνης» ή περί «επικοινωνιακής πράξεως» ικανοποιούν τις γενικότερες ηθικολογικές απαιτήσεις της νομιμοποίησης των δυτικών καθεστώτων, θεωρίες περί «συστήματος», προερχόμενες από τον πνευματικό κόσμο της κυβερνητικής και στηριζόμενες στην εννοιολογία της, συνάπτονται με την διοικητική και τεχνική πλευρά της μαζικής δημοκρατίας, ενώ οι πραγματικότητες, αλλά και οι ονειροφαντασίες, της «ελεύθερης αγοράς» απηχούνται σε θεωρίες οικονομίστικης εμπνεύσεως, όπου το σύνολο της κοινωνίας συγκροτείται σύμφωνα με το ιδεατό μοντέλο της αγοράς. 
Παρά τις μεταξύ τους αντιθέσεις, που κινούνται σε επίπεδο πρακτικά δευτερεύον... όλες αυτές οι θεωρίες, ως προϊόντα νομιμοποίησης της ίδιας κοινωνίας, συμμερίζονται ρητά ή άρρητα βασικές αντιλήψεις...
 Συνοψίζουν θεωρητικά την ιδεατή του αυτοκατανόηση από δυτική σκοπιά και μονολόνοτι ενίοτε διαπιστώνουν ότι ανάμεσα στην αυτοκατανόηση αυτή και στη σημερινή πραγματικότητα υπάρχει κάποια απόσταση, ωστόσο διατείνονται ότι ο πυρήνας και μεγάλα τμήματα της σημερινής πραγματικότητας εμπεριέχουν σαφείς ροπές ικανές να μας οδηγήσουν αργά ή γρήγορα στο σημείο που δείχνει η ιδεατή αυτοκατανόηση (της Δύσης).
Σε κάθε εποχή η ιδεολογία του νικητή καθίσταται για τους νικημένους ερμηνεία της πραγματικότητας, δηλαδή η ήττα τους επισφραγίζεται με την αποδοχή της οπτικής του νικητή.
Έτσι π.χ. όσοι χθες ακόμα παραληρούσαν για τον «εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του λαού του Βιετνάμ», άναβαν καντήλια στο εικόνισμα του Τσε Γκουεβάρα και δεν ήθελαν ν'ακούνε κουβέντα για «τυφλό αντικομμουνισμό», σήμερα, αντί να καταγγέλλουν τον ιμπεριαλισμό, κεραυνοβολούν «κάθε εθνικισμό» και ενστερνίζονται ως ερμηνεία της πραγματικότητας τα συνθήματα του νικητή: τον οικουμενισμό μέσω της ενιαίας παγκόσμιας αγοράς και των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων». 
Δεν αναρωτιούνται ούτε ποιος θα ερμηνεύει κάθε φορά τι σημαίνουν αυτά τα «δικαιώματα» στον συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, ούτε αν και κατά πόσο δικαιολογείται ο «εθνικισμός» όποτε ένα μικρός θέλει να αντισταθεί στις αδηφάγες διαθέσεις ενός μεγάλου.
Με τον τρόπο αυτό, ενώ ηθικολογούν αδιάκοπα, στην πραγματικότητα συμπαρατάσσονται με το δίκαιο του ισχυρότερου. Αλλά αν ο ηττημένος, αποδεχόμενος όψιμα την ιδεολογία του νικητή, γίνεται συχνά ο γελοιωδέστερος και γλοιωδέστερος φορέας της, δεν είναι βέβαια ο πρωταρχικός εμπνευστής και θεμελιωτής της...
Όσα ωφελούν τους ιδιοτελείς τα προπαγανδίζουν οι αφελείς.
 Όμως οι ιδιοτελείς δεν έχουν μόνο νομιμοποιητικές ανάγκες, που ικανοποιούν οι αφελείς'έχουν και ανάγκες πρακτικές, πρέπει δηλαδή, σε αντίθεση με τους διανοούμενους τους, να δρουν συνεχώς μέσα σε συγκεκριμένες καταστάσεις, όπου διακυβεύονται τεράστια οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα. 
Όταν π.χ. το αμερικανικό Πεντάγωνο καταρτίζει τους σχεδιασμούς του, που φθάνουν ήδη βαθιά μέσα στον 21ο αιώνα, δεν καλεί βέβαια τον Rawls, ούτε τον Habermasούτε άλλους ηθικοφιλόσοφους προκειμένου να ακούσει και να ακολουθήσει τις συμβουλές τους. Κατά τη χάραξη και την άσκηση της πολιτικής τα νεφελώματα διαλύονται και τα αστεία τελειώνουν, και σταθμίζονται χειροπιαστά δεδομένα και ορατές τάσεις. 
Οι οικουμενιστικές ιδεολογίες διόλου δεν προοιωνίζουν την πραγματική μετάβαση προς έναν οικουμενισμό ισότιμων ομάδων και ατόμων. 
Γιατί θεωρητικά ισχύουν μεν για όλους, πρακτικά όμως ερμηνεύονται δεσμευτικά από τους ισχυρούς και ανοίγουν τις θύρες για οποιεσδήποτε επεμβάσεις κρίνουν σκόπιμες οπουδήποτε.
 Ότι ήταν για τους Ρώσσους κομμουνιστές χθες ο «προλεταριακός διεθνισμός» είναι σήμερα για τους Αμερικανούς τα «ανθρώπινα δικαιώματα». Και στον 21ο αιώνα, όπως πάντοτε στο παρελθόν, την Ιστορία θα την καθορίσει όποια Δύναμη θα είναι σε θέση να προσδιορίζει δεσμευτικά για τους υπόλοιπους το περιεχόμενο και την πρακτική εφαρμογή των κυρίαρχων εννοιών (διάβαζε: ιδεολογημάτων)...
Όποιος δεν θέλει να είναι φερέφωνο του ισχυρού δεν πρέπει και να αποδέχεται την εικόνα που προβάλλει και επιβάλλει ο ισχυρός για τον εαυτό του. Πολλοί, ιδίως «αριστεροί», έχουν την εντύπωση ότι (εξακολουθούν να) απορρίπτουν το «σύστημα» μόνο και μόνο επειδή επικαλούνται την ιδεολογία του «συστήματος» προκειμένου να επικρίνουν σε ορισμένα σημεία την πραγματικότητα του.
 Όμως με τον τρόπο αυτό απλώς καταφάσκεται αντικειμενικά ό,τι απορρίπτεται υποκειμενικά...
Ένα οφθαλμοφανές, και ασφαλώς όχι τυχαίο, γνώρισμα των κοινωνικών θεωριών που προαναφέραμε είναι ο εξοβελισμός της ιστορικής διάστασης και της ιστορικής θεώρησης.
 Η άλλοτε υποκρυπτόμενη και άλλοτε επιδεικνυόμενη πρόθεση εξοβελισμού της ιστορικής διάστασης και ιστορικής θεώρησης είναι να δώσει τροφή στην εντύπωση, και στην ελπίδα, ότι η σημερινή κοινωνικοπολιτική κατάσταση στη Δύση αποτελεί εδραία κατάκτηση της ανθρωπότητας, η οποία όχι μόνο δεν είναι δυνατόν να ανατραπεί στο χώρο της διαμόρφωσής της, αλλά και σε προβλεπτό χρονικό διάστημα θα εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Όμως μέσα στην ιστορία δεν υπάρχουν ούτε μόνιμες κατακτήσεις ούτε ευθύγραμμες εξελίξεις ως απλές προεκτάσεις σημερινών συγκυριών.
 Η διάδοση της μαζικής δημοκρατίας σε παγκόσμια κλίμακα όχι μόνο δεν θα γεννήσει παντού πιστά αντίγραφα, αλλά θα αλλάξει και αυτήν την ίδια στις μητροπολιτικές χώρες, πυροδοτώντας παράλληλα οξύτατους αγώνες κατανομής.
Αν ο 20ος αιώνας σήμανε τη διάψευση της κομμουνιστικής ουτοπίας,
ο 21ος αιώνας θα χαρακτηρισθεί από την κατάρρευση της φιλελεύθερης.
Ποιά συγκεκριμένα γεγονότα θα συγκροτήσουν τις μεγάλες ροπές κατά τον 21ο αιώνα, που θα είναι ο συγκλονιστικότερος και τραγικότερος της ανθρώπινης Ιστορίας, δεν μπορούμε να ξέρουμε. 
Ένα ωστόσο είναι βέβαιο: η Ιστορία δεν τέλειωσε, κανείς απ'όσους ζουν σήμερα δεν πρόκειται να πεθάνει γνωρίζοντας πως θα τελειώσει...
                                                        Παναγιώτης Κονδύλης

                                    ****
Τα θεωρήματα περί «αλλοτρίωσης» έγιναν δημοφιλέστερα στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, και στο πλαίσιο της τοτινής «πολιτισμικής επανάστασης», επειδή κατανοήθηκαν στο φως ενός συνθήματος, το οποίο απέκτησε λειτουργία-κλειδί εξ αιτίας του ηδονιστικού βασικού προσανατολισμού της μαζικής δημοκρατίας ως κοινωνικού σχηματισμού κυριαρχούμενου από τη μαζική παραγωγή, τη μαζική κατανάλωση και την ηθική ανεκτικότητα: εννοούμε βέβαια το ηλεκτρικιστικό σύνθημα της ατομικής «αυτοπραγμάτωσης».
Η διαφορά ανάμεσα σε μετανοούντες (φιλο)κομμουνιστές και θριαμβεύοντες δυτικόφρονες είναι, όπως λέγεται συνήθως, ότι οι πρώτοι ήσαν διατεθειμένοι να παραβλέψουν ή και να χαιρετίσουν την απανθρωπία, αρκεί να διαπράττονταν στο όνομα της Ουτοπίας, ενώ οι δεύτεροι, με τον αντιουτοπικό πραγματισμό τους, υπηρέτησαν την φιλελεύθερη υπόθεση της φιλάνθρωπης ανοχής.
Αν όμως δούμε τα πράγματα σε μια διαφορετικά προοπτική, αυτή η υποκειμενικά αισθητή αντίθεση επισκιάζεται από μιαν αντικειμενική ομοιότητα.
Οι «προοδευτικοί», δηλ. δεχόμενοι τη φιλοσοφία της ιστορικής προόδου, διανοούμενοι συμπαρατάχθηκαν με τη στρατευμένη Ουτοπία πιστεύοντας ότι η Ουτοπία θα γίνει στο μέλλον πραγματικότητα, άρα ότι η Ιστορία θα τους δικαιώσει. 
Και οι δυτικόφρονες διανοούμενοι μέμφονται σήμερα με τόση αυτοπεποίθηση τις αμαρτίες της αντίπαλης πλευράς επειδή φρονούν ότι, το αργότερο το 1989, η Ιστορία έδωσε δίκιο σ'αυτούς...
Και καθώς στο νου τους, ήδη για πολεμικούς λόγους, κυριαρχεί η αντίθεση «ελευθερία-ολοκληρωτισμός», δεν συνειδητοποιούν ούτε τη καταγωγή του οράματος τους από ορισμένη φιλοσοφία της ιστορίας ούτε τη συνάφεια της προσφιλούς τους πανανθρώπινης κοινωνίας με οικουμενιστικές ουτοπίες -και πρώτα-πρώτα την μαρξιστική, η οποία αρχικά δεν ήταν τίποτε άλλο από μια παραλλαγή ενός ονείρου του αστικού φιλελευθερισμού: εννοώ το όνειρο της πολιτικής και ηθικής ενοποίησης του κόσμου υπό την αιγίδα μιας ανοιχτής παγκόσμιας οικονομίας...
Τις συνάφειες αυτές τις αποκρύπτει συνήθως ο μονομερής προσανατολισμός του ενδιαφέροντος προς την ηθική πλευρά των προβλημάτων...
Ακόμα και με κίνδυνο να σκανδαλίσουμε τους ηθικολόγους μας, δηλ. τους ιδεολόγους της δικής μας κοινωνίας, οφείλουμε να διαπιστώσουμε ότι οι οικουμενικές αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες αποδίδουν ίση αυτονομία και αξιοπρέπεια σε όλα τα άτομα ως άτομα, μπορούν να ευδοκιμήσουν μονάχα σε κοινωνίες όπου ένας εξαιρετικά διαφορισμένος καταμερισμός της εργασίας κατακερματίζει το σύνολο σε άτομα και όπου μαζική παραγωγή και μαζική κατανάλωση κινούνται σε υψηλότατα επίπεδα.
 Αν εκλείψουν αυτές οι προϋποθέσεις, τότε θα συρρικνωθούν αναγκαία οι ελεύθεροι χώροι, μέσα στους οποίους ανθίζουν η ατομική αυτοπραγμάτωση, η ανοχή, η συναίνεση κ.τ.λ...
Μερικοί διανοούμενοι διαισθάνονται την εσώτερη συνοχή μιας τέτοιας ηθικής και μιας τέτοιας οικονομικής οργάνωσης -όμως την διατυπώνουν με αισιόδοξα πρόσημα.
 Υπερασπίζουν λοιπόν κατ'αρχήν το δυτικό σύστημα (και βλέπουν μάλιστα σήμερα πολύ επιεικέστερα ακόμα και τον «αμερικανισμό») και τις μελλοντικές του προοπτικές στο όνομα πανανθρώπινων ηθικών αξιών, καταδικάζουν κάθε απαισιόδοξη πρόγνωση για τον δυτικό πολιτισμό και καταγγέλλουν την απόρριψη της δυτικής αποθέωσης του «χρήματος» ως νοσταλγία της φασιστικής ρητορικής, η οποία αντιπαρέθετε επίσης στο «χρήμα» το «αίμα και χώμα». 
Έτσι, αφήνουν την παραδοσιακή αριστερή κριτική του καπιταλισμού να τη νέμεται η ευρωπαϊκή «Νέα Δεξιά», χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι και οι ίδιοι απλώς θητεύουν σε μια τετριμμένη (την αισιόδοξη) φιλοσοφία της ιστορίας...
Μετά το ναυάγιο της Ουτοπίας της Ανατολής τα εξημερωμένα κατάλοιπα της «Αριστεράς» ενστερνίστηκαν έτσι την Ουτοπία της Δύσης και δίχως πολλά-πολλά αντάλλαξαν τον αριστερό «αντιφασισμό» με τον φιλελεύθερο «αντιολοκληρωτισμό».
 Θα διαψευσθούν για δεύτερη κατά συνέχεια φορά, αν η οικουμενική επικράτηση της δυτικής οικονομίας και ηθικής δεν συνεπιφέρει την πραγμάτωση της αντίστοιχης Ουτοπίας, αλλά τρομακτικούς αγώνες κατανομής και καταστροφές πλανητικού βεληνεκούς.
Παναγιώτης Κονδύλης


                                   .~`~.

- Neoconservatism and American Foreign Policy and Why Neoconservatism Still Matters.
- Περί εθνικισμού, δημοκρατικής ιδεολογίας -«τέλους της ιστορίας»- του Fukuyama, και χειρισμού της Μέσης Ανατολής από τους ουιλσονιανούς ιδεαλιστές και τους νεοσυντηρητικούς. Η προσέγγιση του εριστικού κ. John Mearsheimer και σύγκριση του έργου του με αυτό του Kenneth Waltz.
- Πλανητικός μετασχηματισμός - ιδεολογικά νομιμοποίητικά β.
- Πλανητικός μετασχηματισμός -ιδεολογικά νομιμοποίητικά α.
- The Left-Right Political Spectrum Is Bogus.
- Γεγονότα και πολεμικές, ιδεολογίες και ερμηνείες - από τον Κονδύλη στον Wallerstein - από την μη πραγμάτωση της Ουτοπίας στη κρίση του αφηγήματος της εποχής μας και τη μεταβατική πλανητικά περίοδο.
- Fukuyama και Huntington (Barnett, Schmitt, Kojeve, Strauss, Spengler) και εισαγωγή στον αναστοχασμό των ιδεολογιών.
- Τα Ομοιώματα του Che Guevara.
- Μετα-ανθρώπινος μετα-φιλελευθερισμός: ο πυρήνας της αμερικανικής «έξυπνης δύναμης».
- Η απαρχαίωση των πολιτικών εννοιών.
- The Crisis Of Democracy. Report on the Governability of Democracies to the Trilateral Commission (1975). Michel Crozier - Samuel P. Huntington - Joji Watanuki. Introductory Note by Zbigniew Brzezinski, Director, The Trilateral Commission.
- Εισαγωγή στην αμερικανική στρατηγική, την Ευρασία και τη συσχέτιση του ΟΑΣΕ με τα θεμελιώδη δικαιώματα και το πεδίο διαχωρισμού Βορρά-Νότου.
- Δύο θέσεις: I) Η επιστροφή τής γεωπολιτικής. Η εκδίκηση των ρεβιζιονιστικών δυνάμεων. II) Η ψευδαίσθηση της γεωπολιτικής. Η διαρκής δύναμη της φιλελεύθερης τάξης.
- The Myth of American Exceptionalism by I) Stephen Walt, II) Andranik Migranyan, III) Michael Gene Sullivan and IV) Oliver Stone and Peter Kuznick.
- Τρία κείμενα για την Ελλάδα, την Ευρώπη και τις Η.Π.Α σχετιζόμενα με τη θεωρία του Huntington και δύο κείμενα για την αποπαγκοσμιοποίηση και τα γεωπολιτικά ρήγματα στην Ευρώπη.
- The 'Sunni Turn' Against The 'Shiite Crescent': How The Strategic Stupidity Of Washington (And Its Allies) Created ISIS - και ενδοϊσλαμικοί ανταγωνισμοί στο σύστημα Συρίας-Λιβάνου.
- Ιχνηλατώντας τον Internationalism μέρος α´ - A Note on the Origin of the Word 'International' by Hidemi Suganami και Nationalism and internationalism by Nicholas Hans. Προλογικά και εννοιολογικό πλαίσιο από Alfred E. Zimmern, Immanuel Wallerstein και E. H. Carr.
- Δομικά γνωρίσματα της μαζικής δημοκρατίας - α´ μέρος.
- Ουτοπία και πραγματικότητα - μέρος α´. Ελεύθερη βούληση και ντετερμινισμός - Αριστερά και Δεξιά - Ηθική και πολιτική.
- Elie Kedourie on Nationalism. Left or Right?
- E.H.Carr - Τι συνέβη τότε ή μήπως τι (ξανα)συμβαίνει τώρα; Προβληματισμοί (παλαιοί;) πάνω στις προοπτικές μιας νέας διεθνούς τάξης πραγμάτων, μέρος α' - θα επιβιώσει το έθνος ως μονάδα ισχύος;
- Άκουσε ο Κομφούκιος να λένε: Περί εθνικής ή διεθνούς προπαγάνδας - εθνικού συμφέροντος και οικουμενικού καλού - Και ο Κομφούκιος αποκρίθηκε...
- Το καντιανό πρόγραμμα και «η διάσπαση της Δύσης» - μέρος α´. Από το δίκαιο των κρατών στο δίκαιο των παγκόσμιων πολιτών και το «υποκατάστατο» της συμμαχίας των λαών.
- Η επανένωση της Γερμανίας. Ενθυμήσεις.
       
10/05/14--01:48: National Summit to Reassess the US-Israel "Special Relationship": I) Paul Pillar: Are threats to Israel's security inflated to justify occupation and U.S. support? II) Philip Giraldi: Is Israel a U.S. ally? III) Mark Perry: Mossad poses as CIA? National security reporting IV) Gareth Porter: The "Manufactured Crisis" and drive for U.S. / Israel military actions against Iran V) Stephen Walt: The "special relationship" and what has changed since "The Israel Lobby" book.


U.S. financial, military, and diplomatic support for Israel has grown significantly and steadily throughout the past 60 years and now dwarfs annual American foreign assistance to all other nations. Research indicates the U.S.-Israel "special relationship" is a major factor in foreign hostility towards Americans. Some experts suggest that Israel has been central to U.S. wars in the Middle East.
However, the huge public backlash against Israel lobby-generated momentum for U.S. attacks on Syria and Iran indicates that Americans are concerned about the direction of U.S. foreign policy, how it is made, and those trying to make it. Despite such concerns, Congress has not examined the impact of Israel lobbying influence on overall U.S. national security and international standing since the 1960s. The time has therefore come for an expert inquiry with broad American citizen participation.
This historic summit will provide an in-depth, multifaceted inquiry into this critical subject matter. Panelists will include former military and diplomatic personnel, intelligence officers, scholars, economists, researchers and a variety of other subject-matter experts and authors often shut out of key discussions in public forums and news media outlets. Members of the public will be allowed to ask the key questions and network with other attendees.
This nonpartisan symposium will examine the impact of the U.S.-Israel relationship on Americans. Speakers and attendees will include military, diplomatic, intelligence, academic, governmental, research organization and economic experts, as well as former and current members of Congress.

Εάν θα έπρεπε να επιλέξω ιεραρχώντας τις ομιλίες, θα πρότεινα οπωσδήποτε την ομιλία I) του Paul Pillar και την ομιλία III) όπου ένας -σχεδόν- συγκλονιστικός Mark Perry ξεκαθαρίζει ορισμένα βασικά πράγματα. Οι ομιλίες II) και IV) έχουν ενδιαφέροντα -και ίσως για κάποιους «καυστικά»- στοιχεία (την τελευταία ομιλία την παραθέτω κυρίως για λόγους συμβολικούς). Συνολικά οι ομιλίες της συνόδου είναι είκοσιτέσσερις (24). Εδώ έχω επιλέξει πέντε τις οποίες θεώρησα κομβικές.

.~`~.
I
Paul Pillar
Are threats to Israel's security inflated to justify occupation and U.S. support?

Paul Pillar retired in 2005 from a 28-year career in the U.S. intelligence community, in which his last position was National Intelligence Officer for the Near East and South Asia. Earlier he served in a variety of analytical and managerial positions, including as chief of analytic units at the CIA covering portions of the Near East, the Persian Gulf, and South Asia. Professor Pillar also served in the National Intelligence Council as one of the original members of its Analytic Group. He has been Executive Assistant to CIA's Deputy Director for Intelligence and Executive Assistant to Director of Central Intelligence William Webster. He has also headed the Assessments and Information Group of the DCI Counterterrorist Center, and from 1997 to 1999 was deputy chief of the center. He was a Federal Executive Fellow at the Brookings Institution in 1999-2000. Professor Pillar is a retired officer in the U.S. Army Reserve and served on active duty in 1971-1973, including a tour of duty in Vietnam.



Speaker (Paul Pillar) Transcript

.~`~.
II
Philip Giraldi
Is Israel a U.S. ally?

Philip Giraldi is a former counter-terrorism specialist and military intelligence officer of the United States Central Intelligence Agency (CIA). Giraldi is a recognized authority on international security and counterterrorism issues. He is a regular contributor to Antiwar.com in a column titled "Smoke and Mirrors" and is a Contributing Editor who writes a column called "Deep Background" on terrorism, intelligence, and security issues for The American Conservative magazine. He has written op-ed pieces for the Hearst Newspaper chain, has appeared on Good Morning America, MSNBC, National Public Radio, and local affiliates of ABC television. He has been a keynote speaker at the Petroleum Industry Security Council annual meeting, has spoken twice at the American Conservative Union's annual CPAC convention in Washington, and has addressed several World Affairs Council affiliates. He has been interviewed by the Canadian Broadcasting Corporation, the British Broadcasting Corporation, Britain's Independent Television Network, FOX News, Polish National Television, Croatian National Television, al-Jazeera, al-Arabiya, 60 Minutes, and Court TV. He prepares and edits a nationally syndicated subscription service newsletter on September 11th issues for corporate clients. Giraldi is the Executive Director of the Council for the National Interest, a group that advocates for more even handed policies by the U.S. government in the Middle East.



Speaker (Philip Giraldi) Transcript

.~`~.
III
Mark Perry
Mossad poses as CIA? National security reporting

Mark Perry is an American author specializing in military, intelligence, and foreign affairs analysis who has authored eight books: Four Stars: The Inside Story of the Forty-Year Battle Between the Joint Chiefs of Staff and America's Civilian Leaders, Eclipse: The Last Days of the CIA, A Fire In Zion: Inside the Israeli-Palestinian Peace Process, Conceived in Liberty, Lift Up Thy Voice, Grant and Twain, Partners In Command, and Talking To Terrorists: Why America Must Engage with its Enemies. Perry's articles have been featured in a number of leading publications including The Los Angeles Times, The Washington Post, The Nation, Newsday, the St. Louis Post-Dispatch, The Christian Science Monitor, and The Plain Dealer. He is a graduate of Northwestern Military and Naval Academy and of Boston University. Perry is the former co-Director of the Washington, D.C., London, and Beirut-based Conflicts Forum, which specializes in engaging with Islamist movements in the Levant in dialogue with the West. Perry served as co-Director for over five years. Perry served as an unofficial advisor to PLO Chairman and Palestinian President Yasser Arafat from 1989 to 2004. Perry has appeared on numerous national and international televised forums and is a frequent guest commentator and expert on Al-Jazeera television, has appeared regularly on CNN's The International Hour and on Special Assignment. Perry's books have met with critical acclaim from Kirkus Reviews, The Washington Post, The New York Review of Books, The New York Times, The New Yorker, and many other publications. He has served as editor of Washington D.C.'s City Paper, and The Veteran, the largest circulation newspaper for veterans. Perry was also Washington correspondent for The Palestine Report, and is currently a senior fellow at the Jerusalem Media and Communications Center. Perry is the recipient of both the 1995 National Jewish Book Award for his second book, A Fire In Zion, as well as journalism's prestigious "Project Censored" Award.



Speaker (Mark Perry) Transcript

.~`~.
IV
Gareth Porter
The "Manufactured Crisis" and drive for U.S. / Israel military actions against Iran

Gareth Porter is an independent investigative journalist and historian who specializes in U.S. national security policy. He writes regularly for IPS and has also published investigative articles on Salon.com, the Nation, the American Prospect, Truthout and The Raw Story. His blogs have been published on Huffington Post, Firedoglake, Counterpunch and many other websites. Porter was Saigon bureau chief of Dispatch News Service International in 1971 and later reported on trips to Southeast Asia for The Guardian, Asian Wall Street Journal and Pacific News Service. He is the author of four books on the Vietnam War and the political system of Vietnam. His most recent book is Manufactured Crisis: The Untold Story of the Iran Nuclear Scare. The book highlights the impact that the United States' alliance with Israel had on Washington's turning the International Atomic Energy Agency into a tool of its anti-Iran policy.



Speaker (Gareth Porter) Transcript

.~`~.
V
Stephen Walt
The "special relationship" and what has changed since "The Israel Lobby" book

Stephen M. Walt is professor of International Affairs at Harvard University; previously taught at Princeton University, University of Chicago; consultant for the Institute of Defense Analyses, the Center for Naval Analyses, and the National Defense University. He presently serves on the editorial boards of Foreign Policy, Security Studies, International Relations, and Journal of Cold War Studies.
Walt also serves as Co-Editor of the Cornell Studies in Security Affairs. Author of The Origins of Alliances, which received the 1988 Edgar S. Furniss National Security Book Award and, with co-author John J. Mearsheimer of The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy.



Speaker (Stephen M. Walt) Transcript

1) Ο ιστότοπος της συνόδου - 2) Το πρόγραμμα της συνόδου και παραπομπές στα απομαγνητοφωνημένα κείμενα και τα βίντεο των ομιλητών (Video, Audio and Speaker Transcripts).



"..a passionate attachment of one nation for another produces a variety of evils."
George Washington, Farewell Address


.~`~.

- Προς -Ίσραηλινή- γνώσιν.
- Paul Pillar: Iran, Russia, Gaza: Why They Need to Be Considered Together
- Israel and the BRICS.
- Neoconservatism and American Foreign Policy and Why Neoconservatism Still Matters.
- I) Το Ισραήλ ως έθνος-κράτος, οι παγκόσμιες/περιφερειακές ισορροπίες και η μεταψυχροπολεμική περίοδος και II) Όταν η επαγρύπνηση υπονομεύει την ελευθερία του λόγου.
- Περί εθνικισμού, δημοκρατικής ιδεολογίας -«τέλους της ιστορίας»- του Fukuyama, και χειρισμού της Μέσης Ανατολής από τους ουιλσονιανούς ιδεαλιστές και τους νεοσυντηρητικούς. Η προσέγγιση του εριστικού κ. John Mearsheimer και σύγκριση του έργου του με αυτό του Kenneth Waltz.
- Περί «κοινής γνώμης».

 Open menu Share
0                      0         
10/06/14--01:54: «Λόγος», «Ορθολογικότητα», «Διαφωτισμος». Μια σύντομη αναφορά.


...έχουμε να κάνουμε με δύο λέξεις, «Λόγος» και «Ορθολογικότητα», οι οποίες μπορούν να συνδεθούν με σχεδόν οποιαδήποτε ιδέα ή διαδικασία, περιβάλλοντας την έτσι με ένα φωτοστέφανο υπεροχής. Μα πως κατόρθωσαν αυτές οι δύο λέξεις να αποκτήσουν αυτή την τεράστια αγιοποιητική τους δύναμη;
Η εικασία πως υπάρχουν καθολικώς έγκυρα και δεσμευτικά κριτήρια της γνώσης και της πράξης είναι ειδική περίπτωση μιας πεποίθησης. Αυτή η πεποίθηση μπορεί να διατυπωθεί ως εξής: υπάρχει ένας ορθός τρόπος ζωής και πρέπει να κάνουμε τον κόσμο να τον αποδεχθεί.
Ωστόσο, η ιδέα πως ένα τέτοιο περιεχόμενο υπάρχει, είναι καθολικά έγκυρο και δικαιώνει οποιαδήποτε παρέμβαση, ανέκαθεν έπαιζε και παίζει ακόμα σημαντικό ρόλο (αυτό το υποστηρίζουν ακόμη και επικριτές του αντικειμενισμού και του αναγωγισμού). Μπορούμε να υποθέσουμε ότι αυτή η ιδέα είναι απομεινάρι εποχών κατά τις οποίες τα σημαντικά ζητήματα τα χειριζόταν ένα μοναδικό κέντρο αποφάσεων, ένας βασιλιάς ή ένας ζηλότυπος θεός που υποστήριζε και ενέκρινε μια και μοναδική κοσμοθεωρία... το κάθε κίνημα έδωσε το δικό του ιδιαίτερο περιεχόμενο στη πεποίθηση αυτή'άλλαζε το περιεχόμενο της όποτε ανέκυπταν δυσκολίες και το διαστρέβλωνε όποτε διακυβεύονταν κάποια οφέλη, ατομικά ή της ομάδας. Και μπορούμε να υποθέσουμε, παραπέρα, ότι ο Λόγος και η Ορθολογικότητα είναι παρόμοιου είδους εξουσίες και τις περιβάλλει η ίδια αίγλη που περιέβαλλε τους θεούς, τους βασιλείς, τους τυράννους και τους άσπλαχνους νόμους τους. Το περιεχόμενο έχει εξατμιστεί'παραμένει όμως η αίγλη, κι αυτή επιτρέπει στις εξουσίες να επιβιωνουν.
Η έλλειψη περιεχομένου είναι εκπληκτικό πλεονέκτημα'επιτρέπει σε επιμέρους ομάδες να αυτοαποκαλούνται «ορθολογιστές», να ισχυρίζονται πως διάφορες ευρέως αναγνωρισμένες επιτυχίες είναι έργο του Λόγου και να χρησιμοποιούν τη δύναμη που αποκτούν έτσι για να καταπνίγουν τις εξελίξεις που αντιβαίνουν στα συμφέροντα τους. Περιττό να πούμε πως οι περισσότεροι από αυτούς τους ισχυρισμούς είναι ανυπόστατοι...
O Διαφωτισμός, ένα άλλο υποτιθεμενο δώρο του Λόγου, είναι σύνθημα και όχι πραγματικότητα.
«Ο Διαφωτισμος», έγραφε ο Καντ, «ειναι η έξοδος του ανθρώπου από την ανωριμότητα του, για την οποία ο ίδιος είναι υπεύθυνος. Ανωριμότητα είναι η αδυναμία να μεταχειρίζεσαι το νου σου χωρίς την καθοδήγηση ενός άλλου. Είμαστε υπεύθυνοι γι'αυτη την ανωριμότητα, όταν η αίτια της βρίσκεται όχι στην ανεπάρκεια του νου, άλλα στην έλλειψη αποφασιστικότητας και θάρρους να τον μεταχειριζόμαστε χωρίς την καθοδήγηση ενός αλλου».
Ο Διαφωτισμός με αυτή την έννοια είναι σπάνιο πράγμα σήμερα.
Οι πολίτες κάνουν ότι τους λένε οι ειδήμονες, και όχι αυτό που τους λέει ο ανεξάρτητος στοχασμός. Αυτό σημαίνει το «να είσαι ορθολογικός» σήμερα. Οι ειδικοί αναλαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της ζωής των ατόμων, των οικογενειών, των χωριών και των πόλεων. Πολύ σύντομα κάνεις δεν θα μπορεί να πει «εχω μελαγχολίες», χωρίς να ακούσει μετά την αντίρρηση «μηπως και νομίζεις ότι είσαι ψυχολόγος;»...
Είναι αλήθεια πως υπάρχουν, και υπήρχαν ανέκαθεν, λόγοι (με μικρο λαμδα) για να ελπίζουμε. Υπάρχουν πάντοτε άνθρωποι που πολεμουν την ομοιομορφια και μαχονται για το δικαιωμα των ατομων να ζουν, να σκεπτονται και να πραττουν οπως αυτα θεωρουν σωστο.
Paul Feyerabend

.~`~.
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική

- Thinking Inter-Culturally: From racist and Eurocentric Monologism to Inter-Civilizational Dialogism - John M. Hobson, Professor of Politics and International Relations.
- After Western Hegemony – 40th World Congress of Sociology / Μετά τη Δυτική Ηγεμονία - Παγκόσμιο Συνέδριο Κοινωνιολογίας.
- Η ανθρωπότητα είναι πολύ φτωχή σε σκέψεις.
- Σύντομο σχόλιο-αναφορά στην «απομαγικοποίηση του κόσμου» και τον δυτικό θετικισμό.
- Είπαν ή έγραψαν... Περί «νέων» ιδιοτήτων και συμπεριφορών και «προνεωτερικών» Βρούτων.
- Είπαν ή έγραψαν... Περί αναγκαιότητας και ελευθερίας ή περί ανθρώπου.
- Περί ειρήνης... ή περί ορθολογικότητας των μέσων και των σκοπών.
- Προλογική αναφορά στο βέλος του χρόνου από τον Ilya Prigogine.
- Δογματική ομοιομορφία, δογματικός ιμπεριαλισμός και κοσμοπολιτισμός. Οι τρεις τρόποι εξομοίωσης των διεθνών σχέσεων σε μια κατάσταση εσωτερικής πολιτικής προς την πραγμάτωση της διεθνούς κοινωνίας, της civitas maxima ή του υπερ-κράτους και ένα παράρτημα περί αδελφοσύνης και ιμπεριαλισμού.
- Η Ευρωκεντρική ιδεολογία, οικονομικές, πολιτικές και πολιτιστικές επιπτώσεις και «Ευρώπη».
- Μεγάλα πολιτισμικά - Για το Μέγα «Σχίσμα» - Κλῖμαξ ή κρίσιμη καμπή. Εισαγωγικά για τη ρίζα που μέσω -αρνήσεων, διαφορών και- του ανθίσματος της, μορφοποιεί τη μετέπειτα πολιτισμική πραξεολογική ιστορικότητα τη «Δύσης» -μέχρι τις μέρες μας.
- Μεγάλα πολιτισμικά - Για την ιστορικότητα της εξέλιξης του Μέγα «Σχίσματος» και τις έσχατες συνέπειες του πολιτισμού «μας» I.
- Για τη μορφοποίηση και την πορεία της πολιτισμικής ιστορικότητας της «Δύσης».
- Η έννοια της Προόδου - μέρος α´. Η ευρωπαϊκή δυναμική και η παγκόσμια πολιτική.
- Η έννοια της Προόδου - μέρος β´. Η επιστημονική γνώση, η «μάζα» και τα όρια του φιλελευθερισμού.
- Η ανθρωπιστική στροφή προς την ρητορική στην συνύφανσή της με θεμελιώδεις αντιμεταφυσικές θέσεις - μέρος α´ και ορισμένες πολιτισμικές ενθυμήσεις.
- Δομικά γνωρίσματα της μαζικής δημοκρατίας - α´ μέρος.
- Περί ολιγαρχίας -με όμορφο περιτύλιγμα- ή περί «δημοκρατίας», μια ιστοριούλα και ορισμένες ρήσεις...
- Συγχώνευση ιδιωτικής και δημόσιας σφαίρας και μαζική δημοκρατία - μέρος α´.
- Ο μεθοδολογικός ατομισμός ως μαχητικός φιλελευθερισμός. Οι διδακτικές πλάνες του μεθοδολογικού ατομισμού - μερός α´.
- Τεχνική, εξελικτισμός και οικουμενισμός.

     
10/06/14--04:00: Πολιτισμοί και επιστήμη. Μια εισαγωγή.


Με ενδιαφέρουν οι τρόποι που οι άνθρωποι βλέπουν το Σύμπαν. 
Στην προκολομβιανή παράδοση η ολιστική αντίληψη λείπει. 
Η κίνηση είναι μυϊκή κίνηση. 
Οι θεοί έχουν ανάγκη να είναι γνώση. 
Τελείως διαφορετική αντίληψη από αυτήν του Αριστοτέλη, όπου υπάρχει ένας βασικός κινητήριος παράγων στο διηνεκές. Μετά οι Ευρωπαίοι πηγαίνουν στον Νεύτωνα με τη βαρύτητα και την ισορροπία και έτσι έχει διαφορές η κοσμοαντίληψή μας από τους παλιούς εκείνους πολιτισμούς... 
Είχαν όμως και εκείνοι πολλή επιστήμη. 
Η επιστήμη είναι ένας τρόπος να καταλάβουμε μέσα σε τι βρισκόμαστε και ζούμε. 
Ηξεραν πολλά για την τροφή, για την εξημέρωση των ζώων, την κατοικία. 
Χρησιμοποιούσαν ένα κράμα χρυσού και ψευδάργυρου όπου τελικά έβγαινε στην επιφάνεια ο χρυσός και έμενε στο εσωτερικό ο ψευδάργυρος. Οι σημερινοί μεταλλουργοί δεν ξέρουν πώς να το κάνουν. Εχουν καταγραφεί άπειρες παρατηρήσεις τους που δείχνουν πώς αντιλαμβάνονταν τον κόσμο.
Ο κάθε πολιτισμός εκδηλώνει την επιστήμη με έναν διαφορετικό τρόπο.
Εμείς στη Δύση εκφράζουμε την επιστήμη βρίσκοντας τους νόμους της Φύσης. 
Και αυτό είναι ένας μόνος τρόπος επιστήμης, με βασικό γνώρισμα ότι είμαστε πιο ανοικτοί σε έναν διάλογο για το μέλλον... 
Ο δυτικός πολιτισμός εκφράζεται διαφορετικά. 
Αποσυναρμολογεί την πραγματικότητα σε απλούστερα στοιχεία και αναλύει σε απλούστερες κινήσεις. 
Μετά κάνουμε μια μεταφορά αυτών για να χαρακτηρίσουμε πιο πολύπλοκες καταστάσεις.Κατανοούμε την κίνηση του εκκρεμούς, στη συνέχεια βλέπουμε ολόκληρο το Σύμπαν σαν εκκρεμές. 
Οι Κινέζοι είχαν μια εντελώς διαφορετική άποψη. Θεωρούσαν το Σύμπαν ένα αρμονικό σύνολο, ένα αυτοοργανωνόμενο σύστημα. 
Το έργο του Λι Ταν σε 17 τόμους για την κινεζική επιστήμη και καλλιέργεια μας κάνει να δούμε τη διαφορά. 
Οι Κινέζοι ανακάλυψαν πολλά πράγματα, όχι όμως βασικούς νόμους της Φύσης. 
Χημεία, φάρμακα, φυτολογία, αλλά όλα περιγραφικά, όχι αφαιρετικά. 
Στην Ευρώπη αντίθετα ενδιαφέρθηκαν πολύ για τη σχέση μαθηματικών και φυσικής. 
Εχω ακούσει ότι στην Ιαπωνίαείχαν ανακαλύψει στην εποχή του Νεύτωνα τον διαφορικό λογισμό, όμως ο Νεύτων τον εφήρμοσε στα φυσικά φαινόμενα όπου αυτά εμφανίζονταν. 
Από εμάς τα φαινόμενα πρώτα μελετήθηκαν στις απλούστερες μορφές τους. 
Μια πέτρα που πέφτει, ένα εκκρεμές που περιστρέφεται. 
Αν και τα φυσικά φαινόμενα γενικά μας παρουσιάζονται πολύπλοκα, είναι ενδιαφέρουσα αυτή η αναγωγή.
Σήμερα ζούμε το τέλος της επανάστασης του Γαλιλαίου. 
Χρειαζόμαστε ξανά έννοιες που απαιτούν να βλέπουμε το σύστημα ολιστικά. 
Το μήνυμα των καιρών μας είναι πιο παγκόσμιο. 
Είναι πιο αποδεκτό από τους λαούς η επιστήμη να μην είναι μια κατακτητική επιχείρηση που επιβάλλεται στη Φύση και σε όλους μας. Θυμάμαι από τις πολλές μου επισκέψεις στην Ιαπωνία τις συζητήσεις με τον Γιουκάβα.
Δεν μπορούσε να δεχθεί τη δυτική αντίληψη του διαχωρισμού ανάμεσα στον άνθρωπο και στη Φύση.
Στον καιρό μας η επιστήμη θα αποβαίνει όλο και πιο παγκόσμια.
 Πιο παλιά ήταν ένα όργανο επικράτησης. 
Τώρα γίνεται ένα όργανο διάχυσης και συνοχής της γνώσης. 
Η παραδοσιακή γεωμετρία που χρησιμοποίησαν ο Νεύτων και ο Αϊνστάιν είναι τοπική, δηλαδή βασικά της στοιχεία είναι τα σημεία. 
Η λογική που αντιστοιχεί σε αυτήν είναι ντετερμινιστική και αχρονική. 
Ακολουθώντας τώρα διαδικασίες στη Φύση που περιέχουν το στοιχείο τής μη αντιστρεπτότητος η χρονοκεντρωμένη θεώρηση των πραγμάτων απαιτεί γεωμετρία όχι τοπική, με ακριβή μαθηματική διατύπωση, που εμπεριέχει ως ειδική περίπτωση την προηγούμενη γεωμετρία. 
Η νέα λογική είναι πιθανοκεντρική και χρονοπροσανατολισμένη περιέχοντας την παραδοσιακή λογική σαν ειδική περίπτωση. 
Πολλές περιπτώσεις που είναι ακατανόητες με την παλιά νοοτροπία μπορούν να περιγραφούν ακριβέστερα με τα νέα μαθηματικά εργαλεία. 
Στα χαοτικά συστήματα η πρόβλεψη είναι αδύνατη ακόμη και με υπολογιστές.
 Αν όμως προεκταθεί η διατύπωση στη νέα μαθηματική γλώσσα με τις πιθανότητες οι προϋποθέσεις αλλάζουν και γίνονται προβλέψεις· αυξάνοντας τις δυνατότητες της επιστήμης.
                                                                     Ilya Prigogine

υποκείμενο-αντικείμενο, Θεός-κόσμος, δυνατότητα-πραγματικότητα, ψυχή-σώμα, νόηση-αισθήσεις, Λόγος-ψυχόρμητα, Δέον-Είναι, κανονιστικό-αιτιώδες, βασιλεία του Θεού ή του Λόγου-Ιστορία.
Όλα τα σημαντικά φιλοσοφικά προβλήματα εμπεριέχονται σ’ αυτά τα εννοιολογικά ζεύγη, και αυτό σημαίνει ότι από μια πλήρη λύση του προβλήματος των σχέσεων ανάμεσα σε πνεύμα και αισθητά πρέπει να προκύψει μια κοσμολογία, μια ηθική, μια γνωσιοθεωρία και επίσης μια φιλοσοφία της Ιστορίας, αν η σκέψη πορεύεται με λογική συνέπεια και πρόθεση συστηματική... η συνάρτηση ηθικής και μεταφυσικής ή οντολογίας θα συζητηθεί... πρώτο, ως πιστοποίηση της συνύφανσης οντολογικού και αξιολογικού προβλήματος, δηλ. της διαμόρφωσης της οντολογίας με βάση ηθικές ανάγκες και αιτήματα, και, δεύτερο, ως κατάδειξη της συνακόλουθης δομικής παραλληλότητας οντολογικού και ηθικοφιλοσοφικού επιπέδου στο πλαίσιο της ίδιας φιλοσοφικής θεωρίας ...η ίδια δομική παραλληλότητα επεκτείνεται και στα επίπεδα της γνωσιοθεωρίας ή της φιλοσοφίας της Ιστορίας, αφού και αυτά αποτελούν ειδικές περιπτώσεις της γενικής συνύφανσης του οντολογικού με το αξιολογικό πρόβλημα...
                                                               Παναγιώτης Κονδύλης

                                      .~`~.
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική

- Προλογική αναφορά στο βέλος του χρόνου από τον Ilya Prigogine.
- Περί χρόνου - μέρος α´.
- Είπαν ή έγραψαν... Περί «νέων» ιδιοτήτων και συμπεριφορών και «προνεωτερικών» Βρούτων.
- Σύντομο σχόλιο-αναφορά στην «απομαγικοποίηση του κόσμου» και τον δυτικό θετικισμό.
- Ιχνηλάτηση οντολογίας/επιστημολογίας και αξιολογίας ή ισχύος και αξίας στη πολιτική πραξεολογία - πνεύμα και αισθητά ή οντολογικό και αξιολογικό πρόβλημα.
- Thinking Inter-Culturally: From racist and Eurocentric Monologism to Inter-Civilizational Dialogism - John M. Hobson, Professor of Politics and International Relations.
- After Western Hegemony – 40th World Congress of Sociology / Μετά τη Δυτική Ηγεμονία - Παγκόσμιο Συνέδριο Κοινωνιολογίας.
- Ο ευρωκεντρισμός και τα άβαταρ του: τα διλήμματα της κοινωνικής επιστήμης. Εισαγωγή.
- Η ανθρωπότητα είναι πολύ φτωχή σε σκέψεις.
- Δομικά γνωρίσματα της μαζικής δημοκρατίας - α´ μέρος.
- Η Ευρωκεντρική ιδεολογία, οικονομικές, πολιτικές και πολιτιστικές επιπτώσεις και «Ευρώπη».
- Μεγάλα πολιτισμικά - Για την ιστορικότητα της εξέλιξης του Μέγα «Σχίσματος» και τις έσχατες συνέπειες του πολιτισμού «μας» I.
- Για τη μορφοποίηση και την πορεία της πολιτισμικής ιστορικότητας της «Δύσης».
- Μεγάλα πολιτισμικά - Για το Μέγα «Σχίσμα» - Κλῖμαξ ή κρίσιμη καμπή. Εισαγωγικά για τη ρίζα που μέσω -αρνήσεων, διαφορών και- του ανθίσματος της, μορφοποιεί τη μετέπειτα πολιτισμική πραξεολογική ιστορικότητα τη «Δύσης» -μέχρι τις μέρες μας.
- Τεχνική, εξελικτισμός και οικουμενισμός.
- Ο μεθοδολογικός ατομισμός ως μαχητικός φιλελευθερισμός. Οι διδακτικές πλάνες του μεθοδολογικού ατομισμού - μερός α´.
- Η έννοια της Προόδου - μέρος β´. Η επιστημονική γνώση, η «μάζα» και τα όρια του φιλελευθερισμού.
- Είπαν ή έγραψαν... - «καινοφανή ανωδικά» γνωσιακά...
- Ταυτότητα, ισχύς, πολιτισμός
- Συγχώνευση ιδιωτικής και δημόσιας σφαίρας και μαζική δημοκρατία - μέρος α´.
- Κίνα και δυτικο(ευρω)κεντρικός επαρχιωτισμός. Μια σύντομη αναφορά.
- Πολιτισμός και Παγκοσμιοποίηση ή «Πολιτισμός» και «Παγκοσμιοποίηση». I) Αντικειμενική Εξέλιξη και Επιδίωξη και II) Εθνικισμός και Παγκοσμιοποίηση.

Sari Gelin

Ο ΟΗΕ -που άλλο όνομα πρέπει να λάβη- τότε μόνο θα υπάρξη θεσμός προαγωγής της ιστορίας και των ανθρωπίνων, όταν ακριβώς βρη την έννοια εκείνην των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» την εκ των προτέρων δεσμευτική για όλους. 
Αλλά αυτό δεν είναι πρόβλημα του «Διεθνούς Δικαίου».
Είναι πρόβλημα πολιτιστικής συνθέσεως.
Ότι σήμερα μέσα στην τεχνική και βεβιασμένη μορφή των πραγμάτων όλα σχεδόν τα κράτη δέχονται την αρχή των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων», καθόλου δεν σημαίνει ότι όλα την καταλαβαίνουν κατά τον ίδιο τρόπο. 
Όλοι οι πολιτισμοί έχουν βάση τα «ανθρώπινα δικαιώματα».
Διότι δεν υπάρχει πολιτισμός που να μην έχει μια συγκεκριμένη αντίληψη περί ανθρώπου.
Γεράσιμος Κακλαμάνης

                                             .~`~.
     
10/07/14--08:23: Η παλιά και η νέα θεότητα.

α´
Αρχίζω με τη θέση, ότι η εννοιολογική δομή που χαρακτηρίζει μια κοσμοθεωρία ή ιδεολογία είναι κατά κανόνα ασυνείδητη στους φορείς της ίδιας αυτής και μπορεί θαυμάσια να απαντάται και στην κοσμοθεωρία ή ιδεολογία εκείνη, με την οποία η πρώτη βρίσκεται σε αγώνα ζωής και θανάτου.
Η εννοιολογική δομή μιας κοσμοθεωρίας είναι με άλλα λόγια ανεξάρτητη από το συγκεκριμένο της και συνειδητό στους φορείς της περιεχόμενο, δηλ. από την απάντηση που δίνει στο α ή β κοσμολογικό ή πραξεολογικό πρόβλημα. 
Αυτή η ανεξαρτησία της εννοιολογικής δομής μιας κοσμοθεωρίας αντικατοπτρίζει στην πραγματικότητα την κυριαρχία του ασυνείδητου μέρους της πάνω στο συνειδητό - μια κυριαρχία που, στον χώρο της ιστορικής δράσης των ανθρώπων, συνεπάγεται τον καταποντισμό των συνειδητών τους επιδιώξεων μέσα στους δαιδαλώδεις μηχανισμούς της ετερογονίας των σκοπών. 
Η διαστολή ανάμεσα στην εννοιολογική δομή μιας κοσμοθεωρίας και στο περιεχόμενο της γίνεται εύκολα αντιληπτή, όταν αναλογιστούμε δύο αντιμαχόμενες θρησκείες. 
Μολονότι η κάθε μια θεωρεί την άλλη σφαλερή -ως προς το περιεχόμενο- και την καταπολεμά, ωστόσο και οι δύο τους, ως εννοιολογικές δομές, παρουσιάζουν το φαινόμενο «θρησκεία» γενικά: χωρισμός του κόσμου σε αόρατο Εκείθεν και ορατό Εντεύθεν, υποταγή του δεύτερου στο πρώτο, δικαίωση των εκάστοτε πράξεων των εκπροσώπων της θρησκείας, διαμέσου της αναφοράς στο πρώτο κτλ. κτλ. 
Κάθε μιά τους αντιλαμβάνεται και ορίζει διαφορετικά το Εκείθεν και το Εντεύθεν, κάθε μιά τους αντλεί διαφορετικές κανονιστικές αρχές από το πρώτο και το επικαλείται με διαφορετικό τρόπο - όμως όλες αυτές οι διαφορές δεν εμποδίζουν την ταυτότητα της εννοιολογικής δομής τους, η οποία ωστόσο πρέπεινα παραμείνει ασυνείδητη στους οπαδούς και των δύο, αν αυτοί δεν θέλουν να χάσουν το ουσιαστικό κοσμοθεωρητικό και ψυχολογικό τους έρεισμα, δηλ. την αποστολική αίσθηση της μοναδικότητας τους.
 Αφού όμως η αίσθηση τούτη, ιδωμένη απ'τα έξω και σχετικοποιημένη χάρη στη σύγκριση της με την αντίστοιχη αίσθηση άλλων κοσμοθεωρητικών παρατάξεων, αποδείχνεται ψευδής, «ιδεολογική», ο θανάσιμος αγώνας των δύο πλευρών προκύπτει σε έσχατη ανάλυση όχι τόσο από τις διαφορές τους όσο από την ομοιότητα τους: η ασυνείδητη κοινότητα της εννοιολογικής δομής τους, τις αναγκάζει να έρχονται σε σύγκρουση για την κατοχή χώρου (που γίνεται τόσο πιο στενός όσο κι οι δύο αυτοπροβάλλονται ως απόλυτες, δηλ. αλληλοαποκλειόμενες αλήθειες), ενώ η συνειδητή διαφορά του περιεχομένου χρησιμεύει ως ιδεολογικό όπλο, δηλ. ως μέσο επίτασης και νομιμοποίησης τόσο της έχθρας όσο και των εκατέρωθεν κυριαρχικών αξιώσεων.
Η θέση αυτή μπορεί να γίνει από πολλούς σχετικά εύκολα αποδεκτή, όσο ζητά τα παραδείγματα της σε πεθαμένες ή μισοπεθαμένες θρησκείες. 
Όμως την περιμένει συχνά η πιο πεισματική άρνηση, όταν προεκτείνεται σε πρόσφατα ιστορικά δεδομένα και ζητά να δείξει τη δυνατότητα ύπαρξης ταυτόσημων εννοιολογικών δομών όχι πιά ανάμεσα σε δύο θρησκείες, παρά ανάμεσα στην παραδοσιακή, θρησκευτικής υφής μεταφυσική και στο ιδεολογικοπολιτικό εκείνο ρεύμα που ως ομολογημένο σκοπό του έχει την απελευθέρωση του ανθρώπου όχι μόνο από τα κοινωνικά, παρά και από τα (μαζί τους συνυφασμένα, όπως λέγεται) μεταφυσικά δεσμά.
Δεν θα ήταν σωστό να υποθέσουμε, ότι η πεισματική τούτη άρνηση οφείλεται κατά πρώτο λόγο σε κάποια ανικανότητα για αφαιρετική και αφηρημένη σκέψη, μολονότι στη δεύτερη από τις παραπάνω δύο περιπτώσεις τα πράγματα είναι, καιαπό καθαρά λογική άποψη, πιο περίπλοκα. 
Αν δηλ. στην περίπτωση του αγώνα ανάμεσα σε παραδοσιακές θρησκείες αρκούσε για τους αναλυτικούς σκοπούς μας η διάκριση ανάμεσα σε εννοιολογική δομή και περιεχόμενο, τώρα πρέπει να πάρουμε υπόψη μας και την πρόσθετη διαφορά ανάμεσα στα πρόσημα: η αθεϊστική άρνηση της παραδοσιακής θρησκείας προβάλλει στο ιστορικό προσκήνιο με αντίστροφα πρόσημα από εκείνα του αντιπάλου της, πράγμα που αποτελεί αναμφισβήτητα ένα νέο στοιχείο σε σχέση με την προηγούμενη κατάσταση, όταν οι αντίπαλοι, παρ'όλες τις διαφορές τους, κρατούσαν κοινά θεϊστικά πρόσημα. Είναι προφανές, ότι η πρόσθετη αυτή λογική περιπλοκή δυσχεραίνει τη διάκριση ανάμεσα σε εννοιλογικό δομή και περιεχόμενο, δίνοντας στην ιδεολογική σκέψη την ευκαιρία να κρύβει καλύτερα το αλήθινο της πρόσωπο -αφού τώρα η επιστημονική ανάλυση χρειάζεται να ανασηκώσει και μια δεύτερη μάσκα προτού το αποκαλύψει- και, οχυρώμένη πίσω από τη ριζική διαφορά των προσήμων, να αρνείται την ταυτότητα της εννοιολογικής της δομής με εκείνη του αντιπάλου της. Ακριβώς η ιδεολογική-κοσμοθεωρητική τοποθέτηση γεννά λοιπόν την πεισματική άρνηση, για την οποία μιλήσαμε παραπάνω, κι όχι κάποια πρωτογενής ανικανότητα για λογική-αναλυτική σκέψη (η ανικανότητα αυτή υπάρχει, βέβαια, αλλά είναι δευτερογενής'δημιουργείται, γιατί η σκέψη εργάζεται αποκλειστικά ως όργανο μιας ορισμένης ιδεολογικής-κοσμοθεωρητικής τοποθέτησης και, μολονότι στον ρόλο αυτό μπορεί να σκαρώσει περίτεχνες και θαυμαστές εκλογικευτικές κατασκευές, ωστόσο είναι ανάπηρη, όταν καλείται να δει τα πράγματα από άλλη σκοπιά). 
Με απλούστερα λόγια: ο αθεϊστικός ανθρωπισμός προσπαθεί να παρουσιάσει τον εαυτό του ως ουσιαστική καινοτομία, που σημαδεύει μια καινούργια -την τελειωτική- εποχή της ανθρώπινης ιστορίας ως διαδικασίας αυτογνωσίας και αυτοπραγμάτωσης, και, για να θεμελιώσει επιχειρηματολογικά τη μεγαλόστομή του αξίωση, επικαλείται και τονίζει τις -πραγματικά ουσιαστικές- διαφορές περιεχομένου και προσήμων ανάμεσα στον εαυτό του και στους παραδοσιακούς αντιπάλους του, αγνοώντας ή αρνούμενος την -κατά τη γνώμη μου πρακτικά αποφασιστική- ταυτότητα εννοιολογικής δομής ανάμεσα στα δικά του κοσμοθεωρητικά σχήματα και σε εκείνα της παλιάς μεταφυσικής και ηθικής. 
Ορισμένα βασικά σημεία αυτής της ταυτότητας θα ήθελα να τονίσω εδώ, αφού πρώτα κάνω μιας γενική ιστορική υπόμνηση.

β´

Όπως είπαμε, η αδυναμία ή άρνηση διαπίστωσης κοινών στοιχείων με τον αντίπαλο είναι απαραίτητη ψυχική προϋπόθεση για την ενθουσιαστική διεξαγωγή του αγώνα εναντίον του. 
Όσο βαθύτερα ριζώνει το περιεχόμενο μιας κοσμοθεωρίας στις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες πολεμικές της ανάγκες τόσο λιγότερο, φυσικά, είναι διατεθειμένη να αναγνωρίσει ότι ορισμένες θεμελιώδεις εννοιολογικές δομές τις συμμερίζεται με τον αντίπαλο. 
Η πίστη μιας κοσμοθεωρίας στη μοναδικότητα της αποστολής της όχι μόνο εδραιώνεται, παρά και κατά μεγάλο μέρος σχηματίζεται χάρη στην πεποίθηση, ότι ο αντίπαλος εκφράζει -και μάλιστα συνειδητά, έτσι ώστε να φαίνεται και υποκειμενικά ανέντιμος- την πιο θλιβερή προοπτική για τον άνθρωπο. 
Σκοπός μιας μαχώμενης κοσμοθεωρίας δεν είναι επομένως η επιστημονική κατανόηση του αντιπάλου, παρά η υπεραπλουστευτική του παρουσίαση με τρόπο που να δικαιώνεται η αμείλικτη καταπολέμηση του.
 Μια σειρά ιστορικών ερευνών έχει δείξει πως έννοιες, που στην καθημερινή μας γλωσσική χρήση υποδηλώνουν την έσχατη κατάπτωση του κοινωνικού ανθρώπου (π.χ. «Μεσαίωνας», «φεουδαρχία» κτλ.) γεννήθηκαν κι επικράτησαν χωρίς την παραμικρή εμπειρική-επιστημονική γνώση του αντικειμένου τους'η λειτουργία τους ήταν αποκλειστικά ιδεολογική-πολεμική [Ήδη ο Pareto, αναφέρει ο συγγραφέας σε παραπομπή του, ειρωνευόταν φιλελεύθερους ορθολογιστές ιστορικούς ότι πραγματεύονται τον «φεουδαλισμό» όπως οι θεολόγοι τον Σατανά].
Σχηματοποιώντας την ποικιλομορφία της ιστορίας των ιδεών, μπορούμε να πούμε ότι οι Νεοι Χρόνοι ζήτησαν την αυτοδικαίωση τους στην κατά το δυνατό εντονότερη υπογράμμιση της αντίθεσης τους (όχι τόσο της ιστορικής όσο της ηθικής) προς τους Μέσους Χρόνους, τον «Μεσαίωνα». 
Το καινούργιο φως έμοιαζε ακόμα πιο λαμπρό και ζεστό δωρίζοντας την απελευθέρωση από τη μακρά βασιλεία του ζώφου. 
Η ίδια η έκφραση «Νέοι Χρόνοι» δεν ανέκυψε σε κάποια προσπάθεια επιστημονικής περιοδολόγησης της ευρωπαϊκής ιστορίας, παρά ως αξιολογικός όρος, που πήγαινε να τονίσει, συνάμα προϋποθέτωντας την, την ταυτότητα: νέο = ηθικά καλύτερο, προοδευτικότερο.
Όταν στην Αναγέννηση και στον Διαφωτισμό δίπλα στους Μέσους Χρόνους προστέθηκε μια εξιδανικευμένη αρχαιότητα, με σκοπό και πάλι πολεμικό, (δηλ. για να δειχτεί πως οι Μέσοι Χρόνοι ήσαν πραγματικά παρακμή κι όχι τυχόν μόνιμη ανθρώπινη μοίρα), τότε προέκυψε ένα τριαδικό φιλοσοφικό-ιστορικό σχήμα, που σε διαφορότροπες μορφές (Lessing, Herder, Condrorcet και προπαντός Hegel και Marx) οικειοποιήθηκε τη θεολογική αντίληψη για την ιστορική εξέλιξη (Ορόσιος, Αυγουστίνος, Ιωακείμ Φλώριος, Όθων φον Φράιζιγκ) και παρουσίασε έννοιες αρχικά ιουδαϊκές-χριστιανικές σε συστηματική θύραθεν [εκκοσμικευμένη] μορφή.
 Οι λεπτομέρειες της διαδικασίας αυτής έχουν ήδη επισημανθεί από την επιστημονική έρευνα και δεν χρειάζεται να μας απασχολήσουν εδώ περισσότερο [k. Loewith, Weltgeschichte und Heilsgeschehen - r. Bultmann, Geschichte und Eschatologie - e. Topitsch Sozialphilisophie Zwischen Ideologie und Wissenschaft]. Παρατηρώ μόνο πως με την αποδοχή ενός από καταγωγή και ουσία ιουδαιο-χριστιανικού φιλοσοφικοϊστορικού εσχατολογικού σχήματος ακριβώς στην προσπάθεια τους να νομιμοποιηθούν απέναντι στον παραδοσιακό χριστιανισμό και στον «Μεσαίωνα», οι αυτάρεσκα αυτοκαλούμενοι Νέοι Χρόνοι έδωσαν μια πρώτη σημαντική επιβεβαίωση της θέσης μας, ότι μπορεί να υπάρχει κοινότητα εννοιολογικής δομής παρ’ όλη τη ριζική διαφορά περιεχομένου. 
Το φιλοσοφικοϊστορικό σχήμα μένει δομικά το ίδιο, μόνο που τώρα δεν χρησιμεύει για να δείξει την ευτυχή λύση των οδυνηρών ιστορικών αντιθέσεων με τη Δευτέρα Παρουσία του Θεού παρά με τη βασιλεία του ανθρωπίνου Λόγου.

γ´

Έρχομαι τώρα στη δεύτερη επιβεβαίωση της θέσης μου, που αποτελεί και το κύριο θέμα τούτων των σημειώσεων. 
Μια γενική προκαταρκτική παρατήρηση είναι εδώ αναγκαία.
Οι Νέοι Χρόνοι, δηλ. οι εκπρόσωποι των κυρίαρχων πνευματικών τους τάσεων, βρέθηκαν στην ανάγκη να επιστρατεύσουν -ασυνείδητα, αλλά τελεσφόρα- εννοιολογικές δομές θρησκευτικής προέλευσης ακριβώς στο διπλό αγώνα τους να παραμερίσουν τη θεολογική θεώρηση ως προς το περιεχόμενο της χωρίς όμως από την άλλη μεριά να πέσουν στον μηδενισμό, δηλ. στην άρνηση κάθε ηθικής δεοντολογίας. 
Απεναντίας, η εικονοκλαστική τους διάθεση τροφοδοτούνταν από την πεποίθηση, ότι οι ίδιοι μπορούσαν να βάλουν στη θέση του παλιού συστήματος αξιών ένα ακόμα καλύτερο κι ανθρωπινότερο. 
Το γκρέμισμα της θεολογικής κοσμοεικόνας άφηνε ένα τόσο μεγάλο κενό, ώστε μονάχα σύντονη εργασία στον κοσμολογικό τομέα, προπαντός όμως στον τομέα των αξιών, μπορούσε να το γεμίσει. Η εργασία αυτή ήταν απόλυτα αναγκαία για δύο στενά συνυφασμένους μεταξύ τους λόγους, που κι οι δυό τους, πάλι, έχουν να κάνουν με τις, πρωταρχικές πάντα, πολεμικές ανάγκες μιας κοσμοθεωρίας ή ιδεολογίας. 
Πρώτα, πρωτα, η θεολογική αντίδραση εναντίον των νέων ιδεών στηριζόταν κατά προτίμηση στο επιχείρημα, πως οι τελευταίες αργά ή γρήγορα θα οδηγούσαν στον πλήρη ηθικό σχετικισμό, αφού ο παραμερισμός του Θεού, δηλ. των μεταφυσικά κυρωμένων αξιών, λογικά συνεπαγόταν ότι ως παντών χρημάτων μέτρον θα απέμενε ο τοπικά και χρονικά καθορισμένος, δηλ. σχετικός και μεταβλητός, έρμαιος άνθρωπος. 
Το ότι σήμερα, αφού πια οι λογικές κι ιστορικές αδυναμίες του νεώτερου ορθολογισμού έχουν φανερωθεί από αρκετές πλευρές, πολλοί (καλά ή κακά - αυτό δεν εξετάζεται εδώ) ξαναζητούν μεταφυσικούς προσανατολισμούς επικυρώνοντας έτσι, αν όχι την ορθότητα, πάντως την πρακτική σημασία του θεολογικού επιχειρήματος, είναι μια ένδειξη που μας επιτρέπει να εκτιμήσουμε πόση απήχηση είχε αυτό από τον 16ο ως τον 18ο αι., όταν το παιγνίδι ήταν ακόμα σχετικά ανοιχτό.
Όποιος είναι εξοικειωμένος με κείμενα της εποχής εκείνης ξέρει, πως οι κλασσικοί εκπρόσωποι του νεώτερου ορθολογισμού κάνουν αγώνα διμέτωπο: εναντίον του θεολογικού αντιπάλου και -με όχι λιγότερη σφοδρότητα- εναντίον όσων δείχνονται διατεθειμένοι ν’ αντλήσουν από τον παραμερισμό του Θεού (της θεολογίας) και τη συνεπούμενη πρωτοκαθεδρία του Ανθρώπου (της ανθρωπολογίας) συμπεράσματα σκεπτικιστικά ή μηδενιστικά. 
Ο Machiavelli, ο Hobbes κι ο La Mettrie πολεμήθηκαν κατά πρώτο λόγο από υπέρμαχους του νέου ορθολογισμού, που έβλεπαν τη νέα κοσμοθεωρία τους εκτεθειμένη ανεπανόρθωτα, ενώ οι θεολόγοι κι οι κάθε λογής πνευματικοί συνοδοιπόροι τους θεωρούσαν χαιρέκακα τέτοιες ακραίες περιπτώσεις ως χειροπιαστή επαλήθευση των προβλέψεων τους και ως αποκάλυψη της ηθικής πεμπτουσίας των νέων ρευμάτων (με τα ίδια κριτήρια πρέπει να κατανοήσουμε τη δηλητηριώδη πολεμική των Marx-Engels εναντίον του Max Stirner).
Το γιατί μια τέτοια φαινομενικά αντιφατική εξέλιξη ήταν αναπόδραστη το καταλαβαίνουμε, αν αναπτύξουμε τον δεύτερο από τους δύο λόγους που υπαινιχθήκαμε παραπάνω, ο οποίος κατά βάθος είναι μόνο μια γενικευμένη διατύπωση του πρώτου.
 Κάθε συνεπής κοσμοθεωρία παρουσιάζει τη δική της αξιολογική κλίμακα ως τη μόνη ορθή, δηλ. ως τη μόνη δυνατή εγγύηση αξιοπρεπούς ανθρώπινης ζωής. 
Ο αντίπαλος καταγγέλλεται επομένως όχι ως κάποιος που επιδιώκει μια οργάνωση της ζωής με βάση μια νέα διαφορετική, έστω χειρότερη, κλίμακα αξιών, παρά ως κάποιος που βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα θα καταστρέψει τα ίδια τα θεμέλια της κοινωνικής ζωής'στιγματίζεται με άλλα λόγια ως μηδενιστής και ανηθικιστής, κι οι επαγγελίες του θεωρούνται είτε ως τακτικός ελιγμός είτε ως καλοπροαίρετη ψευδαίσθηση. 
Επιρρίπτοντας στον εκάστοτε αντίπαλο τον ψόγο του μηδενισμού, οι εκπρόσωποι μιας κοσμοθεωρίας ενεργούν από τη σκοπιά τους σωστά, τόσο από θεωρητική άποψη (εφ'όσον τη μια και απόλυτη αλήθεια την κατέχουν οι ίδιοι) όσο και από άποψη πρακτική-τακτική.
 Γιατί συναισθάνονται με ενστικτική σιγουριά ότι καμμιά κοσμοθεωρία πραγματικά μηδενιστική δεν μπορεί να επικρατήσει κοινωνικά και να εμπεδώσει την κυριαρχία της, αφού καμμιά κοινωνία δεν μπορεί να ζήσει χωρίς ένα σύστημα ηθικών κανόνων. 
Κι ακόμα: μέσα στις συνθήκες του πολιτισμού, δηλ. της οργανωμένης κοινωνίας, πραγματοποιείται αυτόματα μια μετάφραση ή εξιδανίκευση βιοψυχικών μεγεθών σε μεγέθη πνευματικά ή ηθικά.
 Όπως η γενετήσια ορμή μεταβάλλεται σε Έρωτα κτλ., έτσι το ένστικτο της αυτοσυντήρησης (με την ευρεία σημασία του όρου) συνυφαίνεται με τη θέση, ότι η ζωή έχει νόημα.
 Η άρνηση του νοήματος της ζωής υποσκάπτει -πάντα: στις συνθήκες της οργανωμένης κοινωνίας- το ίδιο το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. 
Η μομφή του μηδενισμού είναι σε κοινωνική κλίμακα δραστική ακριβώς γι'αυτό - κι ακριβώς γι'αυτό επιρρίπτεται τόσο συχνά κι επίμονα στον ιδεολογικό αντίπαλο. 
Όμως και ο αντίπαλος ξέρει ή διαισθάνεται τους συσχετισμούς αυτούς'αντιστρέφει λοιπόν την εικόνα και παρουσιάζεται ο ίδιος ως υπέρμαχος του «αληθινού» νοήματος της ζωής, αφήνοντας τον ρόλο του εχθρού της στην άλλη παράταξη.
Στη διαμάχη αυτή, που έχει επαναληφθεί στην ιστορία κάμποσες φορές, παίζει κεντρικό ρόλο το στοιχείο των κυριαρχικών αξιώσεων της κάθε κοσμοθεωρητικής παράταξης. 
Εφ'όσον κανείς δεν μπορεί να ασκήσει κοινωνική κυριαρχία, να δεν θεσπίσει ένα σύστημα (αν όχι γενικά αποδεκτών, πάντως γενικά τηρούμενων) ηθικών κανόνων, κι εφ'όσον ένα τέτοιο σύστημα προϋποθέτει την αντίληψη, ότι η ανθρώπινη ζωή έχει νόημα, είναι προφανές, ότι η υπεράσπιση τόσο του νοήματος της ζωής όσο και της ηθικής με τη στενή ή ευρεία έννοια είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για όποιον θέλει να προβάλει αξιώσεις κοινωνικής κυριαρχίας (όπως θα δούμε και παρακάτω, ηθικισμός και αγώνας για κοινωνική ισχύ είναι μεγέθη που κάθε άλλο παρά αλληλοαποκλείονται αναγκαστικά). 
Καταλαβαίνουμε τώρα καλύτερα, γιατί ο νεώτερος ορθολογισμός στην πάλη του εναντίον της παλιάς θεολογικής κυριαρχίας, δηλ. στην πάλη του για κοινωνική επικράτηση διαμέσου των συγκεκριμένων πολιτικοκοκοινωνικών φορέων του, έπρεπε να υπερασπίσει τόσο το νόημα της ζωής όσο και μιαν αξιολογική κλίμακα, χτυπώντας αμείλικτα κάθε παραλυτικό μηδενισμό ή σκεπτικισμό που πήγαινε να βγεί από τους ίδιους του τους κόλπους. 
Αυτό ήταν τελεσφόρο στην κοινωνική πάλη, όμως το αντίτιμο ήταν η ασυνείδητη αποδοχή των εννοιολογικών δομών της κοσμοθεωρίας του αντιπάλου. 
Η παλιά μεταφυσική είχε κι αυτή γεννηθεί στην προσπάθεια να θεμελιώσει τόσο το νόημα της ζωής όσο και μια κλίμακα αξιών (πάντα: σε συνάφεια με συγκεκριμένες κυριαρχικές αξιώσεις) - κι όποιος δεν αρνείται τα δύο αυτά είναι υποχρεωμένος να οικειοποιηθεί θέλοντας και μη τις εννοιολογικές της δομές, ανεξάρτητα από το αν απορρίπτει το περιεχόμενο της παραλύοντας ή σκοτώνοντας τον Θεό.

δ´

Η θεοκτονία συντελέστηκε σε διάστημα αιώνων και μια έστω στοιχειώδης περιγραφή των φάσεων της θα μας οδηγούσε πολύ μακριά. 
Ήδη η μεγάλη διαμάχη στους κόλπους της σχολαστικής θεολογίας του 12ου και 13ου αι., για το αν η Βούληση ή ο Λόγος είναι το κύριο στοιχείο της θείας υπόστασης, τελειώνει με τη δέσμευση του Θεού από τα παραγγέλματα του Λόγου όπως αυτή εκφράστηκε στο σύστημα του Θωμά του Ακυινάτη. 
Ο Θεός δεν επιτρέπεται να θέλει κάτι αντίθετο από τον Λόγο, κι αυτό σημαίνει όχι μόνο εγκώμιο της νοημοσύνης του Θεού παρά και πρακτική περικοπή της παντοδυναμίας του. Μολονότι η θέση αυτή αργότερα αμφισβητείται και πάλι (και μάλιστα ακριβώς στην «προοδευτική» πολεμική εναντίον των σχολαστικών - επιφανέστερα παραδείγματα γι’ αυτό είναι ο Descartes και ο Newton), ωστόσο βαθμιαία επιβάλλεται, τόσο γιατί ενισχύεται θεωρητικά από την ιδιοσυστασία του μηχανιστικού φυσικοεπιστημονικού μοντέλου, που χρειάζεται μονάχα ένα «πρώτον κινούν», όχι όμως και παρεμβάσεις στη λειτουργία του, όσο και γιατί ανταποκρίνεται στις αντιλήψεις του αστικού φιλελευθερισμού σχετικά με τον ρόλο του μονάρχη. 
Όπως ο Θεός οφείλει να δημιουργεί τον κόσμο και να τον αφήνει στη νομοτελειακή του πορεία χωρίς να αναμιγνύεται περαιτέρω, έτσι κι ο μονάρχης οφείλει να είναι συνταγματικός, δηλ. να εγγυάται τη νομοθετημένη κρατική τάξη δίχως να τη διαταράσσει με αυθαίρετες παρεμβάσεις:
αυτή είναι η θεμελιακή αρχή της φιλελεύθερης «πολιτικής θεολογίας», που αποτελεί ένα από τα κλασσικά παραδείγματα της δομικής παραλληλότητας πολιτικών και μεταφυσικών ιδεών.
Ο αστικός φιλελευθερισμός περιορίζεται λοιπόν να θέσει τον Θεό, όπως και τον μονάρχη, σε τιμητική αποστρατεία. 
Οι συστηματικοί θεοκτόνοι προέρχονται όχι από τις τάξεις του, παρά από τις τάξεις του επαναστατικού σοσιαλιστικού κινήματος, το οποίο, κοντά στα άλλα, ολοκληρώνει με τρόπο προγραμματικό την εξέγερση εναντίον της παλιάς μεταφυσικής.
Οι πηγές μας επιτρέπουν να ορίσουμε με ακρίβεια τη χρονολογία της συνειδητής αυτής στροφής. Πρόκειται για την περίοδο ανάμεσα στην Ιουλιανή Επανάσταση του 1830 και στις επαναστάσεις του 1848, όταν στη Γαλλία εργατικές μάζες στέκονται για πρώτη φορά με αυτοτελείς σκοπούς στα οδοφράγματα, ενώ στη Γερμανία αρχίζει, αμέσως μετά το θάνατο του δασκάλου (1831), η έντονη ζύμωση στους κύκλους των εγελειανών.
 Η αιτία που ο εγελειανισμός ακριβώς τότε μπόρεσε να αναπτύξει καταλυτικές δυνάμεις γίνεται ευνόητη, αν τον δούμε από τη σκοπιά των αριστερών οπαδών του. 
Το εγελειανό σύστημα διεύρυνε τόσο την έννοια της Ιστορίας, ώστε αυτή να ταυτιστεί με το σύμπαν της θεϊκής δραστηριότητας'κι αφού η Ιστορία είναι συνάμα εξ ορισμού δραστηριότητα ανθρώπινη, φάνηκε ότι θεία και ανθρώπινη δραστηριότητα συμπίπτουν, ότι το Υπερβατικό καταργείται κι ότι το ανθρώπινο γένος δεν είχε άλλον Θεό ν'αναζητήσει και να προσκυνήσει εκτός από τον εαυτό του τον ίδιο. 
Πέρα απ'αυτό, η εγελειανή αμφίλογη ταύτιση λογικού και πραγματικού ερμηνεύθηκε όχι ως καθαγίαση των κατεστημένων αρχών παρά ως εγγύηση για την πραγμάτωση της ελευθερίας μέσα στην Ιστορία και συνάμα ως κορύφωση της ανελικτικής της πορείας. Ακόμα κι αν παραβλέψουμε άλλα στοιχεία της εγελειανής διαλεκτικής, που την έκαναν πρόσφορη ως πολιτικό όπλο, έχουμε εδώ ένα σχήμα που ικανοποιούσε αιτήματα της κοσμοθεωρίας του αθεϊστικού ανθρωπισμού στα βασικά της σημεία. Για μια επιστημονική ανάλυση είναι σημαντική η διαπίστωση ότι το σχήμα αυτό, όπως υποτυπώθηκε από τους αριστερούς εγελειανούς, χαρακτηρίζεται από μια πλήρη παραλληλότητα ανάμεσα στο μεταφυσικό και στο πολιτικοκοινωνικό του σκέλος, κάνοντας πρόδηλη την εσώτερη σχέση θεοκτονίας και επαναστατικού σοσιαλισμού.
Πράγματι, ο δρόμος προς τη μεγαλύτερη και τελευταία επανάσταση ανοίγει μονάχα όταν είναι σίγουρο πως ο άνθρωπος μπορεί να πάρει στα δικά του χέρια τα ιστορικά του πεπρωμένα. 
Κι η σιγουριά, πάλι, προκύπτει από την εξόντωση του ισχυρότερου και παλαιότερου από όλους τους κυρίαρχους, του Θεού. 
Όπως στο μεταφυσικό επίπεδο ο ανταγωνισμός Εντεύθεν και Εκείθεν τερματίζεται με την κατάργηση του Εκείθεν, έτσι και στο κοινωνικοιστορικό πεδίο ο ανταγωνισμός κυρίαρχων και κυριαρχούμενων τερματίζεται με την εξόντωση των πρώτων.
Η δυαρχική δομή καταργείται τόσο στην κοσμολογία όσο και στην ιστορία και στη θέση της μπαίνει μια δομή μονιστική (ο μονισμός αυτός είναι κληροδότημα του εγελειανισμού). 
Κι ακόμα, η μονιστική δομή επικρατεί και στο ανθρωπολογικό επίπεδο, αφού ο ολόπλευρα απελευθερωμένος άνθρωπος δεν ταλανίζεται πια από τον παλιό διχασμό ανάμεσα σε πνεύμα και σάρκα, ιδιώτη και πολίτη, παραγωγό και καταναλωτή κτλ. Βλέπουμε εδώ με πόση συνέπεια μια και μόνη αντίληψη αγκαλιάζει όλα τα επίπεδα του Είναι, πλάθωντας τα σύμφωνα με το ίδιο καλούπι. Όμως η συνέπεια δεν είναι πρωτογενής παρά παραγωγή, γιατί οι ίδιες δομικές αντιστοιχίες χαρακτηρίζουν -με άλλο περιεχόμενο και άλλα πρόσημα, όπως είπαμε- την παλιά δυαρχική μεταφυσική.
Ο αθεϊστικός ανθρωπισμός διαμορφώνεται πολεμώντας την και αντιστρέφοντάς την, δηλ. σε συνεχή αρνητική επαφή μαζί της. 
Αρνητική επαφή σημαίνει ωστόσο αρνητικό καθορισμό. 
Κι αυτός συνίσταται όχι μόνο στη ριζοσπαστική αντιστροφή της αντίπαλης κοσμοθεωρίας, παρά και στην ανάγκη να παρθούν νέες μεταφυσικές (αντι)αποφάσεις.
Ο Θεός εκθρονίζεται και ενθρονίζεται ο Άνθρωπος, η Ιστορία γίνεται Σύμπαν κι ο Άνθρωπος Δημιουργός. 
Αυτή είναι η δραστικότερη απάντηση των Νέων Χρόνων στο ερώτημα που όπως είπαμε, τους παίδεψε από την αρχή του 19ου αι.:
 πως είναι δυνατό να παραμεριστεί ο Θεός χωρίς να προκύψει απ’ αυτό ο μηδενισμός.
 Η λύση του αθεϊστικού ανθρωπισμού παρέχει θεωρητικά και τα δύο. 
Είδαμε όμως ότι είναι σε θέση να το κάνει μόνο αφού αντιστρέψει την παλιά μεταφυσική σε όλα της τα επίπεδα και, αρνητικά καθοριζόμενη από την τελευταία, υποτυπώσει και προϋποθέσει μια καινούργια, μονιστική μεταφυσική, εφ’ όσον τούτη εδώ μπορεί να παραμερίσει το Εκείθεν με τη παλιά έννοια, δηλ. τον Θεό, χειραφετώντας και απολυτοποιώντας αντίστοιχα το Εντεύθεν, δηλ. τον Άνθρωπο.
Σ’ αυτό το Εντεύθεν συγκεντρώνει τώρα αποκλειστικά την προσοχή του ο αθεϊστικός ανθρωπισμός. Η ανθρωπολογία αποτελεί έτσι το κατ’ εξοχήν θεωρητικό πεδίο του, δηλ. το πεδίο όπου μπορεί να ανιχνευθεί καλύτερα από οπουδήποτε αλλού, αν και σε ποιό βαθμό ο αθεϊστικός ανθρωπισμός, προκύπτοντας ο ίδιος από μεταφυσικές αποφάσεις και στεγασμένος κάτω από μια μονιστική-αθεϊστική μεταφυσική, έχει παραλάβει και διατηρήσει, σε λανθάνουσα ή πρόδηλη μορφή, τις εννοιολογικές δομές του αντιπάλου του. 
Αναφέραμε ήδη ότι τα δομικά γνωρίσματα της παλιάς θρησκευτικής μεταφυσικής μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:
 το Είναι χωρίζεται σ’ αόρατο Εκείθεν και ορατό Εντεύθεν, το δεύτερο υποτάσσεται στο πρώτο και οι πράξεις των εκάστοτε εκπροσώπων της κοσμοθεωρίας δικαιώνονται αναφερόμενες στο πρώτο. 
Έτσι εξασφαλίζεται η κύρωση του νοήματος της ζωής, της αξιολογικής κλίμακας και συνάμα των κυριαρχικών αξιώσεων, οι οποίες, όπως επίσης παρατηρήσαμε παραπάνω, συνυφαίνονται αναγκαστικά τόσο με την υπεράσπιση του νοήματος της ζωής όσο και της ηθικής που πάει να δώσει στο νόημα αυτό το συγκεκριμένο του περιεχόμενο, καθαγιάζοντας παράλληλα ορισμένες κοινωνικές σχέσεις.

ε´

Το πρόβλημα μας συγκεκριμενοποιείται λοιπόν στο ερώτημα: είναι δυνατό να επαναγνωρίσουμε την εννοιολογική αυτή δομή στον αθεϊστικό ανθρωπισμό και στο πολιτικό του κίνημα, δηλ. στον επαναστατικό σοσιαλισμό;
Από πρώτη όψη η απάντηση είναι αρνητική. 
Ο αθεϊστικός ανθρωπισμός κατάργησε ακριβώς το αόρατο Εκείθεν, το έρεισμα της παλιάς μεταφυσικής'πως είναι νοητό, μετά τη ριζική κατάργηση του Εκείθεν, να προβάλλει ξανά η διάσταση Εκείθεν και Εντεύθεν με όλα τα κοινωνικά συμπαρομαρτούντα της;
Έτσι επιχειρηματολογούν τουλάχιστον οι οπαδοί του αθεϊστικού ανθρωπισμού, αρνούμενοι ή αγνοώντας τη διαφορά εννοιολογικής δομής και περιεχομένου μιας κοσμοθεωρίας, εμμένοντας δηλ. στο κατ'εξοχήν σόφισμα της ιδεολογικής σκέψης.
Από τον παραμερισμό του παλιού Εκείθεν τεκμαίρουν τον παραμερισμό κάθε Εκείθεν - με άλλα λόγια: επειδή οι ίδιοι είχαν φορτώσει στον αντίπαλο τους όλη την ευθύνη για τη μέχρι τώρα σκλαβιά, συμπεραίνουν ότι η δική της νίκη σημαίνει εξ ορισμού την έλευση της ελευθερίας. 
Κι αντίστροφα: όπως αποκλείουν εξ ορισμού ότι η νίκη τους μπορεί να σημάνει νέα σκλαβιά, το ίδιο αποκλείουν εξ ορισμού ότι η νίκη τους πάνω στο παλιό Εκείθεν (ως περιεχόμενο) μπορεί να σημάνει τη γένεση ενός νέου, και μάλιστα ως φορέα κυριαρχικών αξιώσεων. 
Ωστόσο η γένεση του τελευταίου αυτού είναι πρακτικά και λογικά αναπόδραστη. 
Ήδη ο αγώνας εναντίον της σκλαβιάς, δηλ. του αντιπάλου, δεν είναι δυνατό να δικαιωθεί ιδεολογικά παρά μόνο με την επίκληση αξιών, οι οποίες, αφού ίσαμε τώρα έμειναν απραγματοποίητες εξ αιτίας, όπως λέγεται, της κυριαρχίας του αντιπάλου αυτού, αποτελούν ένα Εκείθεν, κάτι που η πραγματοποίηση του (κι αυτό σημαίνει: η απτή πραγματικότητα του) ακόμα απλώς επιθυμείται και επίκειται. 
Ο αγώνας αποβλέπει στη νίκη, η νίκη εναποτίθεται στο μέλλον και μαζί της η πραγμάτωση των νέων αξιών'η διάσταση Εκείθεν και Εντεύθεν προβάλει έτσι ήδη μέσα στην προοπτική του χρόνου, στην αγωνιστική αντιπαράθεση ζωφερού παρόντος και λαμπρού μέλλοντος.
 Όμως είναι συνάμα και διάσταση λογική, αφού, όπως είπαμε, ο αντίπαλος αντικρούεται κοσμοθεωρητικά διαμέσου της επίκλησης (ακόμα) απραγματοποίητων αξιών.
Η σύνδεση της -οφειλομενης σε οργανικούς πολεμικούς λόγους- διάστασης Εκείθεν και Εντεύθεν με την κρίσιμη ανθρωπολογική προβληματική προκύπτει τώρα αυτόματα, αφού οι υπέρμαχοι του αθεϊστικού ανθρωπισμού πρωταρχικά επιρρίπτουν στον αντίπαλο την καταπάτηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και λογικής - με άλλα λόγια: την «αλλοτρίωση» της ανθρώπινης φύσης. 
Ερχόμαστε έτσι στη διαπίστωση της διάστασης Εκείθεν και Εντέυθεν ακριβώς στον χώρο εκείνο, που για τον αθεϊστικό ανθρωπισμό είναι αποκλειστικά και μόνο (ανθρώπινο) Εντέυθεν, λυτρωμένο από κάθε (θεϊκό) Εκείθεν.
 Γιατί είναι λογικά αυταπόδεικτο, πως οι διαμαρτυρίες ή μεμψιμοιρίες για διαστροφή ή «αλλοτρίωση» της ανθρώπινης ύπαρξης μονάχα τότε έχουν νόημα, αν γίνει δεκτό, ότι υπάρχει κάποια σταθερή ουσία ως υποκείμενο (με την αριστοτελική έννοια) της «αλλοτρίωσης», ουσία που μπορεί να νοηθεί σε κατάσταση καθαρή, δηλ. ελεύθερη από τις «αλλοτριώσεις» της. Πίσω από την καθημερινή εμπειρική πραγματικότητα των «αλλοτριώσεων» στέκει λοιπόν μια ούσια πάγια και υπερεμπειρική (τουλάχιστον με την έννοια ότι ακόμα δεν μπόρεσε να εκδιπλωθεί ορατά και απτά στον ρόλο του κύριου διαμορφωτή της κοινωνικής ζωής). Το «αλλοτριωμένο» Εντεύθεν του ανθρώπου φαίνεται αξιολύπητο μόνο στην αντιπαράθεση του με το αμόλυντο Εκείθεν του, που χρησιμοποιείται ως απόλυτο μέτρο συγκείσεων και αναφορών. 
Η θεωρητική υποταγή του πρώτου στο δεύτερο συντελείται τώρα με τον εξής συλλογιστικό μηχανισμό: προϋποτίθεταιότι η οντολογική υφή, η φύση του ανθρώπου πρέπει να οριστεί όχι με βάση το Εντεύθεν των ορατών «αλλοτριώσεων» του, παρά το αόρατο, δηλ. ιστορικά (ακόμη) ανεκπλήρωτο ιδεώδες Εκείθεν του. 
Η πραξεολογία και η αξιολογική κλίμακα καταρτίζονται με βάση το Εκείθεν'τό «αλλοτριωμένο» Εντεύθεν, ο εμπειρικός άνθρωπος, πρέπει να γιατρευτεί σύμφωνα με διαγνώσεις και συνταγές που συνάγονται απαγωγικά άπο τον οντολογικό ορισμό του αμόλυντου Εκείθεν, της «αληθινής» ανθρώπινης φύσης.
Τούτη η οντολογική πηγή τής ήθικής δεοντολογίας είναι αυτονόητα η ίδια ηθική και καλή'όν και Δέον, πραγματικότητα και ευσεβής πόθος συμπίπτουν σ'αυτόν τον τρόπο σκέψης, οπως και σε κάθε ιδεολογία, έξ όρισμού και στην αφετηρία τους. 
Οι δομικές παραλληλότητες με τη θεϊστική μεταφυσική γίνονται έτσι ακόμα πιό πρόδηλες. 
Όπως ο αθεϊστικός ανθρωπισμός χάνει το ούσιαστικό του νόημα, αν δέν προϋποθέσει την καλή και λογική ανθρώπινη φύση, έτσι και η θεϊστική μεταφυσική γίνεται ιδεολογικά ανίσχυρη και πρακτικά ατελέσφορη, αν δεν δεχθεί την καλοσύνη και σοφία του Θεού. Για τους σκοπούς της δηλ. δεν αρκεί η υπαρξη Θεού'ένας παντοδύναμος αλλα «κακός» Θεός (που λογικά είναι έξ ίσου δυνατός όσο κι ένας «καλός») δέν θα μπορούσε ποτέ να αποτελέσει οντολογική πηγή μιάς δεοντολογίας - κι ακριβώς η δεοντολογία είναι το πρακτικά αποφασιστικό σημείο, αφού η επιβολή και τήρηση της κατά την ερμηνεία του ισχυροτέρου έμπεδώνει τις σχέσεις κυριαρχίας. 
Η ίδια παραλληλότητα φαίνεται κι από μίαν άλλη οπτική γωνία: όπως ό έξ όρισμού καλός Θεός παραμένει αμόλυντος μολονότι ο δημιουργημένος απ'αυτον κόσμος ειναι βουτηγμένος στην αμαρτία, έτσι κι η καλή ανθρώπινη φύση παραμένει λίγο ή πολύ αλώβητη, ώσπου να έρθει η ώρα της, μολονότι ο ιστορικός κόσμος, δημιούργημα κι αυτός του ανθρώπου, κυριαρχείται από την «άλλοτρίωση» ή το «κακό».

ζ´
Η ταυτότητα εννοιολογικής δομής ανάμεσα στη θεϊστική, κλασσική μεταφυσική και στον αθεϊστικό ανθρωπισμό φαίνεται λοιπόν θετικά από τη μιά στη διαστολή Εντεύθεν και Εκείθεν κι από την άλλη στον ορισμό του Εκείθεν σύμφωνα με κριτήρια ηθικής δεοντολογίας.
 Την ίδια ταυτότητα διαπιστώνουμε και αρνητικά, άν αναλογιστούμε ότι κι οι δυό άντιλήψεις αντιμετωπίζουν, αν και με τρόπο διαφορετικό, την ίδια λογική δυσκολία σε σχέση με την εξήγηση της προέλευσης του «κακού». 
Το πως η «καλή» ανθρώπινη φύση έπεσε στο «κακό», και μάλιστα πολύ συχνά με απροκάλυπτη αρέσκεια, είναι για τους θεωρητικούς του αθεϊστικού ανθρωπισμού εξ ίσου ανεξήγητο όσο και γιά τους θεολόγους, οι όποιοι άλλωστε επί αιώνες παιδεύτηκαν για τη θεμελίωση μιάς πειστικής θεοδικείας, είναι στο έπακρο δυσχερής η αιτιολόγηση του κακού σ'έναν κόσμο δημιουργημένο από έναν πανάγαθο Θεό. 
Οι μαχητικοί οπαδοί του αθεϊστικού ανθρωπισμού υπερνικούν, αν όχι λογικά, πάντως ψυχολογικά, τη δυσκολία αρνούμενοι συχνά να θεωρήσουν τους αντιπάλους τους ώς πλήρεις ανθρώπους και κρατώντας μ'αύτόν τον εκλεκτικό τρόπο άσπιλη την Ιδέα του Άνθρώπου.
 Το ίδιο κι οι θεολόγοι: φορτώνοντας όλα τα κακά στις μηχανές του Διαβόλου λησμονούν ότι και εκείνος «έξ αγγέλων εξέπεσε».
 Άκριβώς η αδυναμία ικανοποιητικής ερμηνείας της πτώσης οδηγεί, και τις δυό φορές, από ενστικτώδη αντίδραση, στην άρνηση συμπερίληψης του αντιπάλου στον ορισμό του ιδεώδους και μαζί στην ελπίδα του παραδείσου.
Ο αθεϊστικός ανθρωπισμός που βγαίνει απο τη σχολή του εγελειανισμού, επιχειρεί να παρακάμψει παρόμοιες δυσκολίες τονίζοντας την ιστορική καί κοινωνική διαμόρφωση της ανθρώπινης φύσης.
 Η διαδικασία τούτη έχει βέβαια το ιδεολογικόπλεονέκτημα, ότι συγκαλύπτει κάτω από την «αντιμεταφυσική» γλώσσα της κοινωνιολογίας και της πολιτικής οικονομίας τις παραπάνω δομικές παραλληλότητες με την κλασσική μεταφυσική, στην πραγματικότητα όμως περισσότερο αναμασά το κεντρικό μας πρόβλημα παρά το λύνει.
 Η αταξική κοινωνία, της οποίας την αναγκαιότητα θέλουν ακριβώς να καταδείξουν οι κοινωνιολογικές κι οικονομολογικές αναλύσεις, είναι λογικά αδύνατη, αν δεν γίνει δεκτό ότι οι άνθρωποι είναι, αν όχι ενεργεία, πάντως δυνάμει κοινωνικοί και έλλογοι (με την ηθική έννοια του όρου), δηλ. απαλλαγμένοι -υπό ορισμένες, έστω, συνθήκες- από την ορμή κυριάρχησης των άλλων σε μεγάλη ή μικρή κλίμακα, με τούτο ή εκείνο τον τρόπο. 
Χωρίς την έστω δυνητικά «καλή» ανθρώπινη φύση δεν μπορεί να εδραιωθεί το βασίλειο της ελευθερίας'αφού ομως η έλευση του τελευταίου θεωρείται από την έσχατολογική ιστορική κατασκευή του εγελειανισμού και του μαρξισμού ώς αναγκαία κι αναπόφευχτη, έξ ίσου αναγκαία κι άναπόφευχτη γίνεται η αποδοχή της «καλής» ανθρώπινης φύσης, που μόνη αυτή, άλλωστε, δικαιώνει ηθικά και λογικά τόσο την καταγγελία της «αλλοτρίωσης» όσο και τον επαναστατικό αγώνα γιά την οριστική της άρση. Το ιστοριστικό στοιχείο δεν αμβλύνει λοιπόν τις δυσκολίες που επισημάναμε, παρά εκπληρώνει μιά ιδεολογική λειτουργία που είχε ήδη συνειδητά εκπληρώσει στον Herder και στον Hegel. 
Οι μορφές της «αλλοτρίωσης» παίρνονται εδώ από την ιστοριστική θεώρηση στα σοβαρά και ταξινομούνται σε μιάν ανιούσα κλίμακα αποτελουμένη από τα διάφορα στάδια της Ιστορίας. 
Η ιδεολογική πρόθεση είναι να δειχτεί ότι η Ιστορία οδηγεί στην ελευθερία μέσα από την «αλλοτρίωση» την ίδια: τι θα μπορούσε να αντισταθεί στην ελευθερία, αν το ίδιο το στοιχείο που την αντιστρατεύεται, δηλ. η εκμετάλλευση κι η «αλλοτρίωση», οδηγεί σταδιακά, αλλά με μαθηματική βεβαιότητα, σ'αυτήν - αν ο ίδιος ο καπιταλισμός κάνει αναγκαίο τον σοσιαλισμό;
Ο ιστορικισμός χρησιμεύει κατά βάθος όχι για να επιστημονικεύσει τη θεωρία για την ανθρώπινη φύση, παρά ακριβώς για να δείξει ότι οι διαδοχικές φάσεις της «αλλοτρίωσης» είναι στην πραγματικότητα βήματα προς την πραγμάτωση της φύσης αυτής. 
Όν και Δέον, πραγματικότητα και ευχή συγχέονται και πάλι εδώ, γιατί και πάλι προϋποτίθεται ένα Εκείθεν, ένα τέρμα της Ιστορίας, προς το οποίο οδηγεί θέλοντας και μη η ιστορικη κίνηση. Στο τέρμα της Ιστορίας συμπίπτει εκείνο που για τον σημερινό παρατηρητή αποτελεί χρονικό Εκείθεν με εκείνο που αποτελεί το Εκείθεν του σημερινού «αλλοτριωμένου» ανθρώπου, δηλ. την «αληθινή» φύση του.
Η ιστοριστική θέση του αθεϊστικού ανθρωπισμού διατείνεται επί πλέον, ότι στο βασίλειο της ελευθερίας η ανθρώπινη φύση θα πραγματώσει τον εαυτό της όπως αυτός έχει στο μεταξύ πλουτιστεί από τον πολιτισμό που γεννήθηκε στα προγενέστερα ιστορικά στάδια: εκεί βλέπει το απώτερο νόημα των τελευταίων αυτών και το κέρδος από τα ήδη υπερνικημένα βάσανα. 
Το πόση ιδεαλιστική μεταφυσική κρύβεται πίσω από τη δήθεν επιστημονικότητα του ιστορισμού, για τον οποίο μιλάμε, δείχνεται ακριβώς στό σημείο αυτό. 
Πολιτιστικές αξίες και ανθρώπινες αρετές ή δεξιότητες που γεννήθηκαν μέσα σε συγκεκριμένες συνθήκες και συγκρούσεις, δηλ. μέσα σε τοπικά και χρονικά καθορισμένες «αλλοτριώσεις», καλούνται τώρα να διαδραματίσουν ρόλο -καί μάλιστα σημαντικό- σε μιά κοινωνία αποκαθαρμένη από όλη την κόπρο που έθρεψε το ρόδο του πολιτισμού. 
Η κόπρος καθαίρεται, αλλά το ρόδο διαφυλάσσεται.
Αυτή η οντοποίηση τού πνεύματος στο τέρμα του μαρξιστικού ιστορισμού θα ήταν αδύνατη, αν δεν είχε, έστω και με υπεκφυγές, προϋποτεθεί η ολότμητη, έλλογη και καλή ανθρώπινη φύση, αν δεν είχε θεοποιηθεί ο Άνθρωπος, κι αν δεν είχαν έτσι παραληφθεί οι εννοιολογικές δομές της κλασσικής μεταφυσικής.
 Ηταν εύκολο για τον κοινωνιολόγο και ιστορικό Marx να ορίσει τον άνθρωπο, αφού πρώτα του εγγυήθηκε εσχατολογικά το βασίλειο της έλευθερίας, σαν το σύνολο των κοινωνικών του σχέσεων. 
Για τον μεταφυσικό και ηθικολόγο Marx ήταν όμως αδιανόητο, ότι ο άνθρωπος ίσως να μην είναι τίποτε άλλο παρά το σύνολο των λεγόμενων «αλλοτριώσεων» του.

η´

Συμπληρώνω τις παρατηρήσεις μου για την παραλληλότητα εννοιολογικής δομής ανάμεσα στην κλασσική μεταφυσική και στον αθεϊστικό ανθρωπισμό υπογραμμίζοντας ότι ο δεύτερος μπορεί εξ ίσου καλά όσο και η πρώτη να χρησιμοποιηθεί ως ιδεολογικό όπλο εμπέδωσης και δικαίωσης ενός συστήματος κυριαρχίας. 
Μονάχα η ιδεολογικής υφής σύγχυση ανάμεσα σε εννοιολογική δομή και περιεχόμενο μιάς κοσμοθεωρίας μπορεί να γεννήσει την από επιστημονική αποψη αφελή απορία, πώς είναι δυνατό μιά κοσμοθεωρία να επαγγέλλεται την καθολική απελευθέρωση και πρακτικά να μεταφράζεται σε νέες κυριαρχικές σχέσεις. 
Κι αντίστροφα: μόνο η λογική διάκριση ανάμεσα στα δύο παραπάνω στοιχεία μάς επιτρέπει να κατανοήσουμε αυτό το, συνηθισμένο άλλωστε, ιστορικό φαινόμενο
. Άφού ο αθεϊστικός ανθρωπισμός κατά το περιεχόμενο του επαγγέλλεται την απελευθέρωση, αυτό σημαίνει πως όχι το περιεχόμενο του παρα η εννοιολογική του δομή επιτρέπει τη χρήση του (ή την κατάχρηση του, όπως λένε οι «πάντα προδομένοι» ρομαντικοί οπαδοί του) με σκοπό την εμπέδωση και δικαίωση μιάς νέας κυριαρχίας.
 Είπαμε ότι το άναλλοτρίωτο Εκείθεν χρησιμεύει σαν πυξίδα θεωρητική, δηλ. σαν πηγή δεοντολογίας για τη θεραπεία του «αλλοτριωμένου» Εντεύθεν της άνθρώπινης ύπαρξης. 
Το Εκείθεν είναι η Ιδέα του Ανθρώπου, το Εντεύθεν είναι ο εμπειρικός άνθρωπος. 
Η νέα κυριαρχία στηρίζεται ιδεολογικά ακριβώς στο ότι η διάσταση Εκείθεν και Εντεύθεν με την ταυτόχρονη υποταγή του δεύτερου στο πρώτο, επιτρέπει, δικαιώνει και μάλιστα επιβάλλει κάθε στιγμή τη θυσία του εμπειρικού, «αλλοτριωμένου» ανθρώπου στον αδηφάγο, όπως ξέρουμε σήμερα, βωμό της Ιδέας του Άνθρώπου.
 Κυρίαρχος είναι όποιος σε κάθε δεδομένη στιγμή είναι αρκετά ισχυρός, ώστε να αποφασίζει δεσμευτικά, τι σημαίνει συγκεκριμένα η Ιδέα τού Ανθρώπου για τον εμπειρικό άνθρωπο, δηλ. τι υποχρεώσεις και καθήκοντα του επιβάλλει. 
Η δραστική απόρριψη του σκεπτικισμού-μηδενισμού, δηλ. η έξαρση του νοήματος της ζωής και η κλίμακα των αξιών μετατρέπονται εδώ, όπως και στην παλιά μεταφυσική, σε βάσεις της κυριαρχικής νέας κοσμοθεωρίας. 
Ο Άνθρωπος είναι η κατασκευή εκείνη που δίνει στις αποφάσεις των νέων κυρίαρχων υπερπροσωπικό, ακλόνητο κύρος, το ίδιο όπως στους παλιούς η κατασκευή του Θεού. 
Ο Άνθρωπος γίνεται για τον άνθρωπο λύκος.
Θα έδειχνε άγνοια του συγκεκριμένου τρόπου λειτουργίας των ιδεών στην ιστορία όποιος θα ισχυριζόταν, ότι η αποδοχή της Ιδέας τού Ανθρώπου από όλους ανεξάρτητα θα έλυνε αυτοματα το πρόβλημα της συναγωγής μιάς επίσης γενικά αποδεκτής πραξεολογίας και δεοντολογίας από την Ιδέα αυτή. 
Γιατί μετά την καθολική και οριστική επικράτηση της, μιά ιδεολογία παύει πιά να είναι ενωτικός δεσμός, όπως κατά μεγάλο μέρος ήταν στην ηρωϊκή εποχή της πάλης εναντίον της παλιάς κοσμοθεωρίας, και γίνεται πεδίο μάχης, όπου οι αξιώσεις κυριαρχίας προβάλλονται με τη μορφή της αξίωσης γιά την «αληθινή» ερμηνεία της. 
Ο Hobbes απέκρουε τη θεμελιώδη θέση της αριστοτελικής παράδοσης στην πολιτική φιλοσοφία, ότι δηλ. η αρμονική ανθρώπινη κοινότητα οφείλει να στέκει υπό την αιγίδα του Νόμου, θέτοντας το αμείλεκτο έρώτημα: 
ποιός θα κρίνει, ποιός θα ερμηνεύσει, ποιός θα άποφασίσει τι σημαίνει συγκεκριμένα σε κάθε περίπτωση ο Νόμος αυτός;
Οι μάχες γιά την «αληθινή» ερμηνεία της Ιδέας του Ανθρώπου ανάμεσα στους οπαδούς της έχουν αρχίσει ήδη από τον καιρό της εμφάνισης της και στο μεταξύ έχουν πάρει ένταση τουλάχιστον εφάμιλλη με εκείνη των αγώνων ανάμεσα σε Θεό και Θεό ή σε Άνθρωπο και Θεό. 
Μιά νηφάλια ιστορική θεώρηση πρέπει λοιπόν να παίρνει και την ιδέα αυτή, όπως και όλες τις ανάλογες, όχι στην ονομαστική της αξία, παρά να τη βλέπει στην πολεμική της λειτουργία, στον ρόλο του όπλου για την ανατροπή μιας κυριαρχίας και την επιβολή μιας νέας.
 Τη λειτουργία αυτή δεν βλέπουν φυσικά οι πλατωνικοί εραστές της Ιδέας του Ανθρώπου -ο Fromm ανήκει τυπικά σ'αυτούς- που η φιλοδοξία ή η ματαιοδοξία τους ικανοποιείται μ'ένα ευρύ αναγνωστικό κοινό και την αναγνώριση στους κύκλους των ομοτέχνων ή ομοφρόνων.
 Την ξέρουν ομως πολύ καλά οι Λένιν, οι Στάλιν καί οι Μάο, και ιστορικά μετρά πως αυτοίερμηνεύουν σε κάθε περίπτωση την Ιδέα του Ανθρώπου. 
Ώστόσο και οι απλοί θεωρητικοί εγείρουν, έστω και με τον αυνανιστικό τρόπο των διανοουμένων, αξιώσεις κυριαρχίας: 
Όποιος διαμαρτύρεται εναντίον της «αλλοτρίωσης» ισχυρίζεται αυτόματα οτι ξέρει τι είναι καλό και τι κακό γιά τον άνθρωπο, κι αφού αυτό προφανώς δεν το ξέρουν όλοι (άλλιώς η ανακοίνωση κι η διαμαρτυρία θα περίττευαν), διεκδικεί για τον εαυτό του ρόλο παιδαγωγού και οδηγού. Άμεσα και έμμεσα διαιωνίζουν έτσι το παιγνίδι της κυριαρχίας ακριβώς εκείνοι που λένε ότι θέλουν να το καταργήσουν - το διαιωνίζουν στο όνομα της κατάργησης του. 
Η παλιά ιστορία συνεχίζεται με νέα μορφή. 
Γιατί οι ιστορικές διαδικασίες καθορίζονται από μιά ανθρώπινη φύση πολύ διαφορετική από τα σχήματα του αθεϊστικού ανθρωπισμού: εκείνη, για την οποία μίλησε πριν από είκοσι τέσσερις αιώνες ο Θουκυδίδης, χωρίς στο μεταξύ να διαψευστεί πρακτικά.
                                                  Παναγιώτης Κονδύλης
                                       Η παλιά και η νέα θεότητα   Εκδ. Στιγμή   1978
                              (Εμπεριέχεται και στο 'Μελαγχολία και Πολεμική'Εκδ. Θεμέλιο)


.~`~.
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική

Αποσπάσματα από το έργο του Παναγιώτη Κονδύλη.
- Η ανθρωπότητα είναι πολύ φτωχή σε σκέψεις.
- Μεγάλα πολιτισμικά - Για την ιστορικότητα της εξέλιξης του Μέγα «Σχίσματος» και τις έσχατες συνέπειες του πολιτισμού «μας» I.
- Μέσα στο σύστημα του Μεγάλου Ιεροεξεταστή...
- Για τη μορφοποίηση και την πορεία της πολιτισμικής ιστορικότητας της «Δύσης».
- Σύντομο σχόλιο-αναφορά στην «απομαγικοποίηση του κόσμου» και τον δυτικό θετικισμό.
- Είπαν ή έγραψαν... Περί «νέων» ιδιοτήτων και συμπεριφορών και «προνεωτερικών» Βρούτων.
- Είπαν ή έγραψαν... Περί αναγκαιότητας και ελευθερίας ή περί ανθρώπου.
- Μεγάλα πολιτισμικά - Για το Μέγα «Σχίσμα» - Κλῖμαξ ή κρίσιμη καμπή. Εισαγωγικά για τη ρίζα που μέσω -αρνήσεων, διαφορών και- του ανθίσματος της, μορφοποιεί τη μετέπειτα πολιτισμική πραξεολογική ιστορικότητα τη «Δύσης» -μέχρι τις μέρες μας.
- Η έννοια της Προόδου - μέρος β´. Η επιστημονική γνώση, η «μάζα» και τα όρια του φιλελευθερισμού.
- Ιχνηλάτηση οντολογίας/επιστημολογίας και αξιολογίας ή ισχύος και αξίας στη πολιτική πραξεολογία - πνεύμα και αισθητά ή οντολογικό και αξιολογικό πρόβλημα.
- Η επόμενη προδοσία των διανοούμενων.
*
- Η ανθρωπιστική στροφή προς την ρητορική στην συνύφανσή της με θεμελιώδεις αντιμεταφυσικές θέσεις - μέρος α´ και ορισμένες πολιτισμικές ενθυμήσεις.
- Μικρά πολιτισμικά - Θεός του Κόσμου.
- Μικρά πολιτισμικά - η ιδέα του κόσμου I.
- Μικρά πολιτισμικά - κοσμική και θρησκευτική εσχατολογική Δικαιοσύνη και ανθρώπινη υπόσταση.
- Μικρά πολιτισμικά - ευρωπαϊκός λόγος, «τραύμα και απελευθέρωση».
*
- Η Ευρωκεντρική ιδεολογία, οικονομικές, πολιτικές και πολιτιστικές επιπτώσεις και «Ευρώπη».
- Ο ευρωκεντρισμός και τα άβαταρ του: τα διλήμματα της κοινωνικής επιστήμης. Εισαγωγή.
- Η «φιλοσοφία» του λιμπεραλισμού. Καπιταλισμός και νέος διεθνισμός και η Ευρώπη ως αόριστη έννοια.
- Thinking Inter-Culturally: From racist and Eurocentric Monologism to Inter-Civilizational Dialogism - John M. Hobson, Professor of Politics and International Relations.
- After Western Hegemony – 40th World Congress of Sociology / Μετά τη Δυτική Ηγεμονία - Παγκόσμιο Συνέδριο Κοινωνιολογίας.
- Διεθνείς οργανισμοί, ιδεολογικά δεδομένα και τα θρησκευτικά πράγματα.
- Η ιστορική αμηχανία της δυτ. Ευρώπης.
- Τεχνική, εξελικτισμός και οικουμενισμός.
- Ταυτότητα, ισχύς, πολιτισμός
- Ισχύς, εξουσία και βία. H φιλοσοφική συζήτηση του 20ού αιώνα πάνω στο πρόβλημα της ισχύος.
- Συλλογή εξεζητημένων και ασαφών κοινοτοπιών ή πως η θνητότητα και οι συνέπειες της για τη συγκρότηση της κοινωνικής ύπαρξης του ανθρώπου βυθίζονται στη λήθη χάριν της «αυθεντικότητας» του ατομικού Είναι.
*
- Κρίση του δυτικού ατόμου και της νεωτερικότητας. Σύγχρονη ακοσμία και ακοινωνικότητα και υποδούλωση, σε βιομηχανική κλίμακα, της ζωής στον θάνατο.
- Vanitas και Feritas. Εισαγωγή στις δύο βαρβαρότητες.
- Fukuyama και Huntington (Barnett, Schmitt, Kojeve, Strauss, Spengler) και εισαγωγή στον αναστοχασμό των ιδεολογιών.
- Μετα-ανθρώπινος μετα-φιλελευθερισμός: ο πυρήνας της αμερικανικής «έξυπνης δύναμης».
- Ιχνηλατώντας τον Internationalism μέρος α´ - A Note on the Origin of the Word 'International' by Hidemi Suganami και Nationalism and internationalism by Nicholas Hans. Προλογικά και εννοιολογικό πλαίσιο από Alfred E. Zimmern, Immanuel Wallerstein και E. H. Carr.
- Δογματική ομοιομορφία, δογματικός ιμπεριαλισμός και κοσμοπολιτισμός. Οι τρεις τρόποι εξομοίωσης των διεθνών σχέσεων σε μια κατάσταση εσωτερικής πολιτικής προς την πραγμάτωση της διεθνούς κοινωνίας, της civitas maxima ή του υπερ-κράτους και ένα παράρτημα περί αδελφοσύνης και ιμπεριαλισμού.
- Άκουσε ο Κομφούκιος να λένε: Περί εθνικής ή διεθνούς προπαγάνδας - εθνικού συμφέροντος και οικουμενικού καλού - Και ο Κομφούκιος αποκρίθηκε... E.H.Carr.
- Και ο Κομφούκιος αποκρίθηκε...

                                       .~`~.
       
10/09/14--06:20: 

 Η ιδεοκτονία, η ιδεολογική ένδεια των καιρών μας 
και η ανυπαρξία πολιτικής. 

 Η επικράτηση μετριοτήτων στην πολιτική ως αποτέλεσμα 
της έλλειψης ιδεών & της κυριαρχίας της «διανοήσεως» 
των μάνατζερ.

α´

Ή ιδεοκτονία είναι πράγμα πολύ παληό. 
Αφ'ότου υπάρχουν ιδέες σε τούτον τον κόσμο, φυσικό είναι να υπάρχουν και οι ιδεοκτόνοι. 
Ποιός μπορεί να ξέρη λ.χ. πόσες και πόσες ιδεοκτονικές καταστάσεις υπέστησαν τα κείμενα του Πλάτωνα και του Άριστοτέλη ύστερα από τόσα χέρια παπάδων και ιμάμηδων που πέρασαν; Άγνωστα για πάντα θα μας μείνουν τα εγκλήματα αύτά. 
Αλλά για πρώτη φορά στην εποχή μας η ιδεοκτονία παίρνει την μορφή του ωργανωμένου εγκλήματος.
 Ωργανωμένη ιδεοκρισία έχομε, βέβαια, με την περίπτωση της Ιεράς Εξετάσεως, που εγκαθιδρύεται επισήμως ώς κρατική τέτοια στην Ισπανία είκοσιπέντε χρόνια μετά την πτώση της Κωνσταντινουπόλεως και την έλευση στην Εύρώπη των ελλήνων ανθρωπιστών. 
Ωστόσο - και τούτο έξ αιτίας του δημοκρατικού καθεστώτος που επικρατεί στην Βενετία - τα ίδια αυτά χρόνια έχομε ανάπτυξη των ιδεών υπό την λεγόμενη «Άναγέννηση» στην οποίαν συμμετέχουν και οι Πάπες.
 Αυτό σημαίνει οτι το πρόβλημα δεν είναι περί της μή κυκλοφορίας ιδεών, που είναι έκ των πραγμάτων αδύνατον, αλλά περί της μονομερούς αξιοποιήσεως των εκ μέρους της ισταμένης εξουσίας. 
Και αυτό θα μείνη και το μόνιμο χαρακτηριστικό στην ιστορία του δυτικού κράτους, εξ ου και το φαινόμενο ότι κάθε «νέα» ιδέα - που κάθε άλλο παρά νέα μπορεί να είναι στην ιστορία των ιδεών - εμφανίζεται στην πολιτική ιστορία της δυτικής Ευρώπης υπό τη μορφή επαναστάσεως. 
Παραδείγματος χάριν, η ιδέα της «ισότητας» (συμπεριλαμβανομένων σ'αυτήν και των ιδεών του «Διαφωτισμού») είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από καταβολής κόσμου, γίνεται όμως επαναστατική στα πλαίσια του δυτικού κράτους, διότι είναι το κράτος αυτό που στηρίζεται στην ανισότητα (όπως όλα τα κράτη εξ άλλου), χωρίς όμως να μπορή, λόγω της μονίμου λογοκρισίας, ιδεολογικά να την αντιμετωπίση. 
Σε άλλους χώρους, π.χ. σ'αυτούς του ανατολικού Χριστιανισμού και του Ισλάμ, που αγνοούν την έννοια του εξουσιάζοντος κράτους, οι ίδιες ιδέες υπάρχουν ανέκαθεν, συζητούνται, αλλά δεν δημιουργούν επαναστάσεις. 
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των πολιτικώς ασχοληθέντων με το φαινόμενο του «πανσλαβισμού» τον (προ)περασμένο αιώνα (Bonald, De Maistre κλπ). 
Από το ένα μέρος ανακαλύπτουν τους «πανσλαβιστές» οπαδούς της «ισότητας», ανατρεπτικούς, ριζοσπαστικούς και επαναστάτες, ενώ από το άλλο άκρατους οπαδούς του τσαρισμού. 
Και καταλήγουν σε απλοϊκά συνθήματα ιμπεριαλιστικής πολιτικής για την «κοινή γνώμη»: είτε η θρησκεία εκεί δεν παίζει κανένα ρόλο, είτε πρόκειται για «γενική τακτική» του σλαβισμού να υπονομεύση τα καθεστώτα στην Ευρώπη κλπ.
 Εν προκειμένω, αυτό που αγνοείται είναι μια εμπειρία που δεν υπάρχει: ότι τα θρησκευτικά συστήματα στην Ανατολή δεν είναι «θρησκείες» αλλά κοινωνικά συστήματα και συνεπώς οι «ιδέες» έχουν το νόημα της αλλαγής αλλά όχι της επανάστασης. 
Και τούτο είναι ένα πράγμα παρόν και για την τρέχουσα πολιτική ιστορία.
Η ύπαρξη των ιδεών, καθώς γνωρίζομε, είναι ένα πράγμα που δεν μπορεί να ελεγχθή. 
Το μεγάλο πρόβλημα του De Maistre π.χ. που αναφέραμε, είναι ότι με τις «ιδέες» και την «επιστήμη» ανεβαίνουν τα κατώτερα στρώματα στις διαχειρίσεις του κράτους... 
Και επειδή τα ιστορικώς δεδομένα πράγματα με το «κράτος» δεν άλλαξαν, γιατί δεν ήταν δυνατόν ν'αλλάξουν - πολύ περισσότερο μέσα στα πλαίσια της ωργανωμένης βιομηχανικής παραγωγής -, για τούτο έχομε το εξής κωμικό καθεστώς με τις ιδέες, που όλοι το θεωρούν αυτονόητο: από το ένα μέρος το πρώτο άρθρο όλων των «συνταγμάτων» και των «διεθνών συνθηκών» να είναι το περί της «ελευθερίας εκφράσεως», ενώ από το άλλο να υπάρχη πλήρως θεσμοθετημένη η λογοκρισία (επίσης και «συνταγματικώς»: επαγγελματική ελευθερία...) υπό την μορφή των «εκδοτών».
 Οι «εκδότες» δεν διακινούν βιβλία (αυτό το πιστεύει μόνο ο «αναγνώστης») αλλά χειρόγραφα - δηλαδή ιδέες.
Άλλά ήδη εγγίσαμε τον πυρήνα του εγκληματολογικού αντικειμένου μας.
 Τι σκοπείται μ'αυτο το καθεστώς; 
Όχι βέβαια να μη βγαίνουν ιδέες (αυτό μόνο μεταπολεμικώς επιχειρήθηκε), διότι αυτές προκύπτουν όπως τα φυσικά προϊόντα. 
Σκοπείται, απλώς, ακριβώς σαν τέτοια, να χάσούν την δύναμη τους και την όποια δράση τους, και να καταστούν «αξιοποιήσιμα» μέσα στα δεδομένα πλαίσια, χωρίς να τα άλλάξουν. 
Γι'αυτό κιόλας, παρά το πλήθος των ιδεών που κύκλοφορούν έν τέλει, καμμία δεν είχε επίδραση στην σφαίρα της πολιτικής, ή ελάχιστη, ενώ το μορφωτικό επίπεδο κατεβαίνει αντί ν'ανεβαίνη.

                                               ---------------------------------------------------------------
Η Αμερική με το «μπλού-τζιν» και το «Big-Mac» διέδωσε μεταπολεμικά έναν τρόπο απλότητος στις κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων (αν αυτό είναι καλό ή κακό ως προς τις παλαιές ταξικές εκμεταλλεύσεις δια της μόδας που οδηγούσαν στην ταξική μίμηση, είναι κάτι που δεν μπορεί να μας απασχολήσει εδώ), αλλά αρχές και ιδεώδη στις κοινωνίες δεν έδωσε. 
Και ούτε αρκούν ο κινηματογράφος και η τζάζ, για να διαδώσουν τέτοιες. 
Η διανόηση και οι ιδέες που θα μπορούσαν, απετέλεσαν τον κατ'εξοχήν εχθρό της αμερικανικής πολιτικής. 
Και απόδειξη είναι πως κανένα «σύστημα», καμμιά ανάπτυξη ιδεών, κανένα πνευματικό ρεύμα, δεν αναπτύχθηκαν μεταπολεμικά ως κάτι ανάλογο των καταστάσεων της παλαιάς ευρώπης. Οπωσδήποτε και αν ήθελε κριθούν αυτές. 
Η διανόηση υπεκατεστάθει από τους... «σχεδιαστές» της εξωτερικής αμερικανικής πολιτικής, όπου μέσα σε έναν νερώδες αφατικό λεκτικό γράφουν σελίδες επί σελίδων για να πουν τα πιο απλά και αναιτιολόγητα πράγματα...
Μόνο που δυστυχώς η πολιτική δεν διεξάγεται με διαστημικούς χάρτες, με μοιρογνωμόνια και διαβήτες επ'αυτών, και με αεροπλάνα. 
Διεξάγεται μόνο με ιδέες. 
Δεν είναι οι ιδέες που δημιουργούν πολέμους και τριβές, όπως επικρατεί το καλώς θεμελιωμένο αξίωμα, αλλά αντίθετα η έλλειψη τους που τους δημιουργεί.
 Γιατί η έλλειψη ιδεών οδηγεί στην επικράτηση μετριοτήτων στη πολιτική, που είναι εγγενώς αδύνατο να κυριαρχήσουν των μεγάλων προβλημάτων και ιδιαίτερα των διεθνών. 
Οι ιδέες και ο κοινωνικός ιδεολογικός κοχλασμός βγάζουν τους μεγάλους ηγέτες, ενώ η ιδεολογική στασιμότητα οδηγεί στην καθίζηση, στην πολιτική ως υπαλληλίκι, στην επικράτηση των μανδαρινάτων. 
Και τα μανδαρινάτα, εκ φύσεως έξω και πέρα από κάθε έννοια κοινωνικής αντιθέσεως, αισθάνονται θιγόμενα από το κάθε τι και ο μόνος τρόπος που έχουν να το αντιμετωπίσουν είναι η βία και οι μέθοδοι του υποκόσμου.
Οι Αμερικανοί μπορεί να μπορούν πολλά, την φύση όμως αυτών των πραγμάτων δεν θα μπορέσουν να την αλλάξουν, επειδή έτσι ορίσθηκε να λειτουργεί ο κόσμος. 
Μας λένε ότι θέλουν να κυριαρχήσουν του κόσμου, να γίνουν ο επιδιαιτητής του, δεν μας λένε όμως πως. 
Την μόνη ιδέα που προσέφεραν στην ανθρωπότητα είναι η λαστιχένια και αεριώδης ιδέα του αποικιοκρατικού παρελθόντοςπερί «ανθρωπίνων δικαιωμάτων», που την θέλουν «γενική αρχή» να διαπερνά συστήματα, κράτη, πολιτισμούς και καθεστώτα. 
Κάτι πολιτικώς χρήσιμο δηλαδή... 
Πριν οι πολιτισμοί επολεμούσαν ως παρακείμενες ιδεολογίες. 
Με την αποικιοκρατία ανεκηρύχθησαν σε «εχθρούς», απλώς και μόνον επειδή υπήρχαν. 
Ιδεολογικός φορέας αυτής της ανακήρυξης οι ρατσιστικές θεωρίες της δυτικής Ευρώπης (του «εκπολιτισμού» κατ'άλλους λόγους)...
Υπό την αμετάτρεπτον αρχή της καθολικής ισχύος των αξιωμάτων της αμερικανικής πολιτικής, όπως αυτού των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων», είναι πιθανό ότι οι υποθέσεις του κ. Huntington είναι κάτι περισσότερο από υποθέσεις: είναι η μέλλουσα «εργαλειακή χρήση» των πολιτισμών...
Το μέλλον της Ε.Ε...
                                      --------------------------------------------------------------

β´

Ό μηχανισμός διά των «εκδοτών» είναι απλός. 
Πέριξ των εκδοτών υπάρχουν αμέτρητες στρατιές ιδεοκτόνων (εφημερίδες, περιοδικά, «άνθρωποι του πνεύματος και της τέχνης», «κριτικοί», «ειδικοί», πλασιέ, βιβλιοπώλες κλπ.) και όλο το πρόβλημα συνίσταται στο να καταστούν οι ιδέες «προβληματα της εποχής». 
Μιά εφημερίδα θα γράψη λίγο απ'αυτές, κάποιο περιοδικό λίγο περισσότερο, κάποιο τρίτο έντυπο θα φέρη τον «αντίλογο», κάποιο τέταρτο θα επιληφθή της «προβληματικής» και θα δημιουργήση «συζήτηση», θα μεσολαβήση κάποια «έγκυρη γνώμη», κάποια «πρακτικά επιστημονικών ομάδων» κλπ. 
Όταν τελικώς μιά ιδέα ή ένα σύνολο ιδεών, δηλαδή μιά προβληματική, καταστή «πρόβλημα της εποχής» και διαχυθή κατά τους παραπάνω τρόπους στην γενική συνείδηση, θα βρεθή κάποια «καθιερωμένη μορφή» των γραμμάτων, θα συνοψίση αυτά τα κατά δόσεις «προβλήματα της εποχής» και θα τους δώση την επιθυμητή κατεύθυνση εντός των παραδεδομένων πλαισίων. 
Η πολιτική μπορεί να συνεχίση τον ρυθμό της ανενόχλητη. 
Έν όλίγοις, διά της ιδεοκτονίας, η όποια δύναμη μιάς ιδέας ή μιάς προβληματικής, μεταβάλλεται σε «επικρατούσα γνώμη» και σε περαιτέρω τροφή των περιοδικών. 
Μετά απ'αυτό μπορεί και ο εκδότης να κυκλοφορήση κάποιον περιωρισμένο αριθμό αντιτύπων του αρχικού βιβλίου. Βέβαιο είναι έτσι ότι η ιδέα δεν θα αποκτήση οπαδούς, γιά να εξασκήση πολιτική επιρροή. 
Η μεγάλη μάζα των «αναγνωστών» θα έρθη σε επαφή με την ιδέα μέσω των γυαλιών που της εφόρεσε ο «προβληματισμός της εποχής». 
Και αυτό είναι το κατ'έξοχήν σκοπούμενο. 
Ο μηχανισμός αυτός λέγεται στα «συντάγματα» «ελευθερία εκφράσεως» και «απαγόρευση λογοκρισίας». 
Επειδή όμως η φύση των ιδεών δεν είναι δυνατόν ν'αλλάξη, ενώ οι «θεσμοί» πρέπει να διατηρηθούν, τελικώς ο συγγραφέας λίγο πρίν πεθάνη θα πάρη και το βραβείο Νόμπελ, ή κάποιαν άλλη διάκριση. Σήμερα, όντως, ακούμε να παίρνουν το Νόμπελ ονόματα των όποιων κανένας δέν ξέρει τη έργο. Άρκεί μόνο νά ξέρουν κάποιοι...
Περιττόν βέβαια να πούμε ότι αυτές οι διαδικασίες έχουν μεταμορφωθεί σε ολόκληρους «επιστημονικούς» κλάδους, όπως π.χ. η «ιστορία της λογοτεχνίας». 
Η λογοτεχνία, και ιδίως το μυθιστόρημα, που αποτελεί την κατά λόγον έκφραση της ταυτότητας ενός λαού (χωρίς τέτοιο πράγμα δεν είναι δυνατόν να υπάρξη μυθιστόρημα...), είναι εκ φύσεως καθαρά χώρος πολιτικής. 
Λογοτεχνία πάντα υπήρχε, η «ιστορία της λογοτεχνίας» όμως είναι νέος «κλάδος». 
Που δεν έχει τόσο με την λογοτεχνία να κάμη, όσο με το πως πρέπει να «καταλάβη» ο αναγνώστης το λογοτεχνικό έργο. 
Και βέβαια ως χώρος που βρίσκεται διαρκώς «εγγύς» του καλλιτέχνη. 
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία ως προς την... παρακολούθηση της λογοτεχνικής παραγωγής.
Την σημασία όλων τούτων των ιστορικώς δεδομένων διαδικασιών μπορούμε κάλλιστα να ιδούμε μετά τον δεύτερον πόλεμο. 
Όταν μετά τον πρώτον παγκόσμιο πόλεμο οι Ευρωπαίοι διεμαρτύρονταν για την παρουσία της Αμερικής στην ευρωπαϊκή πολιτική, ένας αμερικανός δημοσιογράφος, ο E. A. Mowrer, έβγαλε ένα ήρεμο και ειλικρινές βιβλίο, όπου έλεγε ότι κακώς διαμαρτύρονται οι Ευρωπαίοι, διότι τα βασικά χαρακτηριστικά του ευρωπαϊκού πολιτισμού, της μαζικής παραγωγής και της νόρμας, η Αμερική τα κατέχει στον ύπατο βαθμό. 
Επομένως εκ των πραγμάτων, οι Ευρωπαίοι δεν έχουν παρά να τεθούν υπό την ηγεσία της Αμερικής. 
Απλά πράγματα και ως εκ τούτου προφητικά. Στην υπερθετική διάσταση της Αμερικής θα εφαίνονταν και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά των ευρωπαϊκών πραγμάτων.

γ´

Η κυριαρχία των ιδεών θα εγένετο μια υπόθεση επιβολής εκ των άνω, οι μάζες θα εκόβονταν τελείως από αυτές μέσω της μαζικής κουλτούρας και αυτοί που τις παρήγαν σε ένα είδος υποκειμένων του υποκόσμου, που δεν είχαν παρά να συμμορφωθούν με την «τακτοποίηση» τους μέσα στην όντως θεαματική μετατροπή των ιδεών σε τυπωμένο χαρτί, δηλ. σε «βιβλία», και την υπέρμετρη συγκέντρωση του κεφαλαίου στους χώρους του «πνεύματος» και της πληροφορίας, ήτοι στους χώρους του μυαλού. 
Άκρως χαρακτηριστικό είναι ένα φαινόμενο των καιρών μας: ενώ παλαιότερα οι συγγραφείς ολοκλήρωναν το έργο τους σε μεγάλη ηλικία (π.χ. ο Ντοστογιέφσκυ τους Αδελφούς Καραμαζώφ τους έγραψε λίγο πρίν πεθάνη και είχε αναγγείλει ακόμη μεγαλύτερα έργα για το μέλλον), σήμερα οι συγγραφείς σταματούν το έργο τους πολύ νωρίς (μόλις στα σαράντα ή πενήντα).
 Οπωσδήποτε πάντως, το κατοπινό έργο τους είναι άκρως δυσανάλογο ποιοτικά και ποσοτικά με το έργο της νεότητας των. 
ίσως αυτό απόδειξη, τι μπορεί να συμβαίνη με τους συγγραφείς στους καιρούς μας;... 
Όντως, προ πολλού ήδη τα πολιτιστικά πράγματα των καιρών μας μοιάζει να παίρνουν τη μορφή ενός πολιτισμού του αυτιού και του ματιού, του εξωτερικώς συνίστασθαι και υπάρχειν, μακριά από κάθε μορφή πνευματικών επηρεασμών. 
Τούτη η τάξη πραγμάτων είναι πιθανόν η προσφερόμενη, προκειμένου να πραγματοποιήσουν οι Αμερικανοί το δικό τους Manifest Destiny στην ιστορία - που οφείλουν να πιστεύουν σαν μεγάλος λαός που είναι -, και η θεωρητική προϋπόθεση επί παγκοσμίου επιπέδου για την πολυθρυλούμενη «διεθνοποίηση του κεφαλαίου», δηλαδή την επιβίβαση όλης της ανθρωπότητας στον σιδηρόδρομο του κ. Φουκουγιάμα. 
Αλλά μπορούν να υπάρξουν τα πράγματα τόσο απλά; 
Τούτη η μεταπολεμική ποινικοποίηση της διανοήσεως δεν είναι νέο πράγμα στην δυτική ιστορία των ιδεών, όπου το κάθε ιδεολογικό κίνημα έχει χαρακτήρα ολοκληρωτικής μορφής. 
Ολοκληρωτικές οι θρησκευτικές απαιτήσεις του μεσαίωνα, ολοκληρωτική η Μεταρρύθμιση, ολοκληρωτικός ο αιώνας των «φώτων», ολοκληρωτικός και εμπόλεμος ο μερκαντιλισμός, ολοκληρωτικός ο φιλελευθερισμός και οι αντι-ιδεολογίες του, ολοκληρωτική και η ελεύθερη αγορά με την φιλοσοφία της διεθνοποιήσεως του κεφαλαίου. 
Πόλεμος και αντιμαχία κάθε φορά προς όλες τις κατευθύνσεις. 
Τούτος όμως ο τελευταίος ολοκληρωτισμός, που φορέα έχει την έννοια της «ανταγωνιστικότητας», είναι για τον χώρο των ιδεών ο χειρότερος από όλους.
 Διότι οι ιδέες επενδύονται σε εργατικές διεκδικήσεις και κοινωνικά αιτήματα, δηλαδή επηρεάζουν την αγορά εργασίας, που πρέπει να είναι πλήρως «ελέυθερη» για τον «ανταγωνισμό». 
Αν λ.χ. μια επιχείρηση προκειμένου να καταστή ανταγωνιστική καταργή δέκα χιλιάδες θέσεις εργασίας ή τα μεροκάματα καθηλώνωνται, ο εργαζόμενος δεν πρέπει να βρή ιδέες να επενδύση τις διεκδικήσεις και τα παράπονα του. 
Οφείλει να αρκεσθή στο επιδότημα βιοσυντήρησης, προκειμένου να επιτευχθή ο «ανταγωνισμός». 
Μόνη συνεπώς αποδεκτή μορφή «διανοήσεως» είναι η «φιλοσοφία του ανταγωνισμού», που δεν χρειάζεται να την λένε διανοούμενοι αφού τη λένε οι μάνατζερ. 
Και οφείλουν αυτόν σε όλους τους τόνους και όλες τις κλίμακες να τον λένε «πρόοδο» και «δημοκρατία». 
Κλασσική εν προκειμένω έχει μείνει η γνωστή φράση του Χ. Κίσινγκερ: 
«σωστή διανόηση είναι αυτή που εξυμνεί τις αρετές της υπαρχούσης εξουσίας».

                                     ---------------------------------------------------------------
Υπό τα δεδομένα της τεχνολογικής παραγωγής, περί δημοκρατίας συζητούν σήμερα μόνο οι αφελείς. Ο κόσμος σήμερα δεν ψηφίζει πρόσωπα αλλά προγράμματα και κόμματα.
 Αυτά όμως λειτουργούν -είναι υποχρεωμένα να λειτουργούν υπό τα σύγχρονα δεδομένα της παραγωγής- υπό την επήρεια διαφόρων άλλων κέντρων επηρεασμού, που έχουν να κάνουν με στατιστικές και προγράμματα, με ομάδες συμφερόντων και όλα όσα υποβάλλει η οργάνωση της σύγχρονης «ανάπτυξης» πέραν των ψηφοφόρων. 
Με τους υπεργραφειοκρατικούς μάλιστα οργανισμούς σαν αυτούς των Βρυξελλών η σχέση ψηφοφόρου και κόμματος χάνεται τελείως. 
Ποια δημοκρατία; 
Τα αυτά φαινόμενα βέβαια, ακριβώς λόγω της οργανώσεως της παραγωγής επί της ίδιας βάσεως, επικρατούσαν και στον κόσμο του σοσιαλισμού.
 Ο κόσμος, όμως, την αποξένωση μεταξύ πολιτικής και κοινωνίαςδεν την δέχθηκε.
Μεσευρώπη (Mitteleuropa), Πανευρώπη και τρέχουσα κρίση.
                                        ---------------------------------------------------------------

Τούτη όμως η έννοια του «ανταγωνισμού», μέσα στην φιλοσοφία «διεθνοποιήσεως του κεφαλαίου», καταντά κοινωνική παράνοια, διότι η δυτική παραγωγή οφείλει να καταστή αναταγωνιστική έναντι άλλων αναπτυσσομένων οικονομιών, όπως π.χ. των ασιατικών, οι οποίες αναπτύσσονται επί τελείως άλλων κοινωνικών αρχών και δεδομένων από τις δυτικές.
 Όταν λ.χ. τίθεται σε ενέργεια ο μηχανισμός των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και οι διάφορες επιτροπές διαμαρτύρονται στην Ινδία ή την Ινδονησία για την εκμετάλλευση της παιδικής εργασίας εισπράττουν από τις κυβερνήσεις την απάντηση: 
«μα τα ίδια κάνατε κι εσείς στο παρελθόν για να αναπτυχθήτε».
 Επομένως, προκειμένου να διατηρηθή η ανταγωνιστικότης μέσα στην διεθνοποίηση του κεφαλαίου, ή πρέπει οι εταιρείες να μεταφέρωνται σε χώρους φθηνής εργατικής δύναμης και να δημιουργούν ανεργία στους δικούς των, ή οι κοινωνικές συνθήκες στους χώρους της δυτικής παραγωγής να εξομοιωθούν με εκείνες των αναπτυσσομένων.
 Δηλαδή να ξαναγυρίσουν στον 18ο αι., οπότε προκύπτει πρόβλημα με την φιλοσοφία της «προόδου». 
Μέσα στην επικίνδυνη αυτή σχοινοβασία της «ελέυθερης αγοράς», που ως μόνη διέξοδο έχει την δημιουργία τεχνητών κρίσεων εις βάρος άλλων και εν τέλει τους πολέμους, πρέπει οι πάντες να κραττούν την αναπνοή τους. 
Όλα οφείλουν να είναι προβλέψιμα και ό,τι αποκλείνει του κανόνος τούτου υπάγεται με συνοπτική διαδικασία στην περιοχή της «αποκλίνουσης συμπεριφοράς», δηλαδή ποινικοποιείται ως υπόκοσμος. και τι πιο προβλέψιμο σε μια κοινωνία από την διανόηση;... 
Τύχαια άραγε η ιδεολογική ένδεια των καιρών μας;...
                                                     Γεράσιμος Κακλαμάνης
To «Ανατολικό Ζήτημα» Σήμερα
Εκδ. Εικοστού Πρώτου
1998


.~`~.
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική

- Η Ευρωκεντρική ιδεολογία, οικονομικές, πολιτικές και πολιτιστικές επιπτώσεις και «Ευρώπη».
- Κοινή γνώμη, ιδεολογία και ιστοριογραφία.
- Η «φιλοσοφία» του λιμπεραλισμού. Καπιταλισμός και νέος διεθνισμός και η Ευρώπη ως αόριστη έννοια.
- Η επιστημονική γνώση, η «μάζα» και τα όρια του φιλελευθερισμού.
- Η ιστορική αμηχανία της δυτ. Ευρώπης.
- Διεθνείς οργανισμοί, ιδεολογικά δεδομένα και τα θρησκευτικά πράγματα.
- Εισαγωγικά τεχνογραφειοκρατούμενα δεσποτικά που... τὸ φίλον ἀπώλεσαν καὶ τὸ κοινὸν ἐν τῇ πόλει.
- Οι μεγαλύτεροι εχθροί της πολιτικής είναι...
- Περί ολιγαρχίας -με όμορφο περιτύλιγμα- ή περί «δημοκρατίας», μια ιστοριούλα και ορισμένες ρήσεις...
- Δύο σχόλια για το εσωτερικό: Το δικαίωμα των νέων στην πολιτική παιδεία και «Υπαρκτή Δημοκρατία» χωρίς πολιτική και χωρίς κόμματα. Δεν μπορούμε να χάσουμε άλλα 40 χρόνια.
- Μεταπολεμική νέα εποχή και διαχείριση των γηγενών πολιτισμών.
- Δυτική Ευρώπη, αποικίες και Ανατολική Μεσόγειος. Το χθες στο σήμερα.
- Ο Ανατολικός Χριστιανισμός, «Παγκόσμια Οικονομία» και Μεσόγειος.
- Οι γυναίκες τής ISIS. Επισημάνσεις και προβληματισμοί με αφορμή το κείμενο - και η «κοινοβουλευτική δημοκρατία» και το τσαντόρ.
*
- Γιατί η «Ευρώπη» αποτυγχάνει - μέρος α´.
- Η σημασία των Βαλκανίων.
- Μεσευρώπη (Mitteleuropa), Πανευρώπη και τρέχουσα κρίση.
- Η ευρωπαϊκή δυναμική και η παγκόσμια πολιτική (και Εγγύς καί Μέση Ανατολή).
- Το μέλλον της Ε.Ε, η Ανατολική Ευρώπη -η Ουκρανία- και τα Βαλκάνια. Το ΝΑΤΟ, ο Huntington, ο Brzezinski και οι πλανητικές πολιτικές των Η.Π.Α. Τα «Ανθρώπινα δικαιώματα», η «σύγκρουση των πολιτισμών» και τα «Ευρασιατικά Βαλκάνια» ως βαλκανοποίηση της υφηλίου και καλλιέργεια της ελεγχόμενης αναρχίας.
*
- Σύντομο σχόλιο-αναφορά στην «απομαγικοποίηση του κόσμου» και τον δυτικό θετικισμό.
- Thinking Inter-Culturally: From racist and Eurocentric Monologism to Inter-Civilizational Dialogism - John M. Hobson, Professor of Politics and International Relations.
- After Western Hegemony – 40th World Congress of Sociology / Μετά τη Δυτική Ηγεμονία - Παγκόσμιο Συνέδριο Κοινωνιολογίας.
- Δογματική ομοιομορφία, δογματικός ιμπεριαλισμός και κοσμοπολιτισμός. Οι τρεις τρόποι εξομοίωσης των διεθνών σχέσεων σε μια κατάσταση εσωτερικής πολιτικής προς την πραγμάτωση της διεθνούς κοινωνίας, της civitas maxima ή του υπερ-κράτους και ένα παράρτημα περί αδελφοσύνης και ιμπεριαλισμού.


Αναρτήθηκε από στις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)